Bộ Tư pháp đang xây dựng tại dự thảo Luật Hộ tịch (sửa đổi) để trình Quốc hội thông qua tại Kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI vào tháng 4 tới. Dự thảo sửa đổi các quy định về thủ tục đăng ký hộ tịch theo hướng đơn giản hóa, cắt giảm các giấy tờ không cần thiết hoặc đã có thông tin trong cơ sở dữ liệu. Theo đó, cơ quan đăng ký hộ tịch phải chủ động khai thác, tra cứu thông tin qua các cơ sở dữ liệu, không yêu cầu người dân phải nộp, xuất trình khi thực hiện đăng ký hộ tịch.
Một trong những đề xuất chú ý là việc thiết lập cơ chế đăng ký khai sinh và khai tử chủ động. Đây được coi là bước chuyển mình quan trọng từ tư duy quản lý "chờ dân đến" sang tinh thần phục vụ "tận tâm, chủ động" của cơ quan nhà nước.
Ảnh minh họa. Nguồn: Internet.
Theo dự thảo Luật, cơ chế đăng ký chủ động được áp dụng cho các trường hợp sinh và chết tại các cơ sở y tế. Đối với khai sinh chủ động, tại Điều 18, dự thảo đề xuất, khi trẻ em được sinh ra tại cơ sở y tế, thông tin từ Giấy chứng sinh điện tử sẽ được liên thông ngay lập tức vào Cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử. Cán bộ của cơ quan đăng ký hộ tịch căn cứ trên thông tin này để chủ động thực hiện thủ tục đăng ký khai sinh mà không nhất thiết phải chờ cha mẹ đến nộp hồ sơ trực tiếp như trước đây.
Đối với khai tử chủ động, Bộ Tư pháp đề xuất, trường hợp cá nhân chết tại cơ sở y tế thì cơ sở y tế này có trách nhiệm cấp giấy báo tử, cung cấp thông tin đăng ký khai tử qua kết nối, chia sẻ dữ liệu với hệ thống đăng ký, quản lý hộ tịch điện tử. Cơ quan đăng ký hộ tịch sẽ căn cứ vào dữ liệu liên thông để thực hiện đăng ký khai tử.
Như vậy, luật mới đề xuất sẽ chuyển từ cơ chế đợi người dân mang hồ sơ giấy đến trụ sở, sang tự động kết nối dữ liệu tự động giữa các ngành: bệnh viện và cơ quan hộ tịch. Nếu các bên đã cung cấp đủ nội dung cần thiết tại cơ sở y tế, công chức sẽ cập nhật vào Cơ sở dữ liệu hộ tịch, lấy số định danh cá nhân và trình lãnh đạo ký cấp giấy tờ mà không cần người dân phải nộp hồ sơ trực tiếp.
