Theo cơ quan soạn thảo, Thông tư này áp dụng đối với Thẩm phán TAND công tác tại TAND Tối cao; các đơn vị thuộc TAND Tối cao, TAND các cấp và cá nhân có liên quan. Không áp dụng đối với Thẩm phán TAND công tác tại Tòa Phúc thẩm TAND Tối cao, TAND cấp tỉnh, TAND khu vực, các tòa án quân sự.
Về nguyên tắc, việc phân công thực hiện nhiệm vụ xét xử, giải quyết vụ án, vụ việc đối với Thẩm phán TAND công tác tại TAND Tối cao phải bảo đảm Thẩm phán xét xử độc lập và chỉ tuân theo pháp luật. Bảo đảm công bằng, công khai, minh bạch, khách quan, hợp lý. Bảo đảm phù hợp với lĩnh vực chuyên môn, năng lực xét xử, điều kiện đi lại, thời gian làm việc của Thẩm phán TAND tại TAND Tối cao.
Ảnh minh họa. Nguồn: Internet.
Đáng chú ý, tại Điều 3 dự thảo thông tư đưa ra 2 phương án về số lượng vụ án, vụ việc tham gia xét xử, giải quyết.
Phương án 1 là số lượng vụ án, vụ việc tham gia xét xử, giải quyết của Thẩm phán TAND công tác tại TAND Tối cao trong hai năm đầu thực hiện nhiệm vụ xét xử được xác định như sau:
- Thẩm phán TAND bậc 1 tham gia xét xử, giải quyết tối thiểu 03 vụ việc/năm. Thẩm phán TAND bậc 2 tham gia xét xử, giải quyết tối thiểu 06 vụ việc theo thủ tục phúc thẩm/năm hoặc tối thiểu 03 vụ việc sơ thẩm/năm.
Trường hợp Thẩm phán vừa tham gia xét xử sơ thẩm, vừa tham gia xét xử phúc thẩm thì xác định 1 vụ việc sơ thẩm bằng 02 vụ việc phúc thẩm. Thẩm phán TAND bậc 3 tham gia xét xử, giải quyết tối thiểu 06 vụ việc/năm, thực hiện nhiệm vụ trả lời văn bản đề nghị giám đốc thẩm, tái thẩm theo quy định của Chánh án TAND Tối cao.
Thẩm phán TAND giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý được phân công tham gia xét xử, giải quyết số lượng vụ án, vụ việc tối thiểu bằng hai phần ba số lượng vụ án, vụ việc tối thiểu của Thẩm phán TAND nêu trên.
- Trường hợp Thẩm phán TAND đã thực hiện nhiệm vụ xét xử từ 02 năm trở lên, số lượng vụ án, vụ việc tham gia xét xử, giải quyết tối thiểu của Thẩm phán TAND công tác tại TAND Tối cao tăng lên 02 lần so với định mức trên.
Theo dự thảo tờ trình của Vụ Pháp chế và quản lý khoa học, TAND Tối cao, theo quy định của BLTTDS, Luật TTHC, BLTTHS thì thời hạn xét xử, giải quyết vụ án dân sự, hành chính, hình sự theo thủ tục sơ thẩm là 04 tháng, theo thủ tục phúc thẩm là 02 tháng.
Trong 02 năm đầu tham gia xét xử, do mới được bổ nhiệm, chưa có nhiều kinh nghiệm xét xử nên để bảo đảm cho Thẩm phán TAND công tác tại TAND Tối cao có thể hoàn thành tốt nhiệm vụ xét xử và nhiệm vụ chuyên môn tại đơn vị đang công tác của Thẩm phán thì trong thời hạn xét xử của vụ án, vụ việc, mỗi Thẩm phán chỉ xét xử, giải quyết tối thiểu 1 vụ án, vụ việc đó.
Vì vậy, dự thảo thông tư quy định giới hạn tối thiểu cho mỗi Thẩm phán xét xử, giải quyết trong 02 năm đầu tham gia xét xử là 03 vụ án, vụ việc theo thủ tục sơ thẩm/năm; 06 vụ án, vụ việc theo thủ tục phúc thẩm/năm. Trường hợp Thẩm phán vừa tham gia xét xử sơ thẩm, vừa tham gia xét xử phúc thẩm thì xác định 01 vụ việc sơ thẩm bằng 02 vụ việc phúc thẩm để xác định số lượng vụ án, vụ việc tối thiểu mà Thẩm phán phải xét xử, giải quyết.
Trường hợp Thẩm phán đã thực hiện nhiệm vụ xét xử từ 02 năm trở lên (đã có kinh nghiệm xét xử, giải quyết vụ án, vụ việc) nên cần tăng số lượng vụ án, vụ việc tối thiểu lên gấp 02 lần so với định mức của Thẩm phán mới tham gia xét xử.
Phương án 2 dự thảo đưa ra là Thẩm phán TAND bậc 1 tham gia xét xử, giải quyết tối thiểu 03 vụ việc/năm. Thẩm phán TAND bậc 2 tham gia xét xử, giải quyết tối thiểu 06 vụ việc theo thủ tục phúc thẩm/năm hoặc tối thiểu 03 vụ việc sơ thẩm/năm. Trường hợp Thẩm phán vừa tham gia xét xử sơ thẩm, vừa tham gia xét xử phúc thẩm thì xác định 01 vụ việc sơ thẩm bằng 02 vụ việc phúc thẩm. Thẩm phán TAND bậc 3 tham gia xét xử, giải quyết tối thiểu 06 vụ việc/năm, thực hiện nhiệm vụ trả lời văn bản đề nghị giám đốc thẩm, tái thẩm theo quy định của Chánh án TAND Tối cao.
Thẩm phán TAND giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý được phân công tham gia xét xử, giải quyết số lượng vụ án, vụ việc tối thiểu bằng hai phần ba số lượng vụ án, vụ việc tối thiểu của Thẩm phán TAND nêu trên.
Lý giải về phương án này, Vụ Pháp chế và quản lý khoa học (TAND Tối cao) cho rằng phương án này chỉ quy định giới hạn tối thiểu về số lượng vụ án, vụ việc tham gia xét xử chung cho các Thẩm phán (không phân biệt Thẩm phán mới tham gia xét xử hay Thẩm phán đã có kinh nghiệm xét xử).
Lý do là Thẩm phán TAND công tác tại TAND Tối cao vừa thực hiện nhiệm vụ xét xử, giải quyết vụ án, vụ việc tại các tòa án khác, vừa thực hiện nhiệm vụ chuyên môn tại đơn vị công tác nên khối lượng công việc cần đảm nhiệm tương đối lớn, nếu không đủ thời gian làm việc cho từng nhiệm vụ thì khó có thể bảo đảm cho các Thẩm phán hoàn thành tốt công việc.
Hơn nữa, quy định nêu trên chỉ là giới hạn tối thiểu mà Thẩm phán phải tham gia xét xử, giải quyết, các Thẩm phán có thể tham gia xét xử, giải quyết nhiều hơn nếu cân đối được thời gian làm việc để bảo đảm hoàn thành tốt công việc chuyên môn và nhiệm vụ xét xử.
