Theo đơn phản ánh của bà Đặng Thị Nhung, bà là người sử dụng hợp pháp nhà ở tại khu tập thể Nhà máy bia Thanh Hóa, nay thuộc Công ty cổ phần Bia Hà Nội - Thanh Hóa, địa chỉ tại số 16/93 Nguyễn Thiếp, phường Hạc Thành, tỉnh Thanh Hóa.
Vào năm 2000, một phần căn nhà này được bà Nhung mua thanh lý nhà tập thể từ Công ty bia Thanh Hóa, vị trí thứ tự số 1, thuộc nhà số A4 và phần còn lại nhận chuyển của ông Đào Hữu Vang (căn nhà liền kề) với tổng diện tích gộp chung là 56,3m2.
Đến năm 2023, vì nhà quá cũ, dẫn đến việc đổ sập, do đó, tháng 7/2024, bà Đặng Thị Nhung đã làm hồ sơ xin phép san lấp nền và lợp mái tôn trên toàn bộ diện tích 56,3m2 và đã được UBND phường Ngọc Trạo cũ chấp thuận.
“Trong số diện tích 56,3m2 này, có 31,6m2 là diện tích nhà ở, còn 24,7m2 được thể hiện là diện tích đất khác, gia đình đã sử dụng ổn định mấy chục năm nay. Trong suốt quá trình sử dụng, hằng năm, tôi đều đóng thuế phi nông nghiệp đầy đủ và cũng chưa từng phát sinh tranh chấp hay ý kiến khiếu nại từ các hộ dân xung quanh, nhưng không hiểu sao chính quyền lại cho là tôi lấn chiếm đường giao thông và yêu cầu tháo dỡ”, bà Đặng Thị Nhung chia sẻ.
Bà Đặng Thị Nhung tại nhà cấp 4 lợp tôn.
Ngày 02/02/2025, UBND phường Hạc Thành tổ chức buổi làm việc để lấy ý kiến các bên về việc yêu cầu tháo dỡ nhà cấp 4 với diện tích 24,7m2. Tại buổi làm việc, bà Nhung cho rằng phần đất nêu trên được gia đình mình mua thanh lý hợp pháp từ Công ty bia Thanh Hóa và ông Vang, đã nộp thuế đất phi nông nghiệp từ năm 2001 đến nay.
Liên quan đến sự việc trên, trao đổi với phóng viên, đại diện Phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị phường Hạc Thành cho biết, hiện tại, bà Nhung đang sử dụng khoảng 56m2, trong đó 31,6m2 có nguồn gốc mua nhà thanh lý và 24,7m2 là đất khác nằm trên vị trí quy hoạch xây dựng hai bên đường đại lộ Đông Tây do UBND thành phố Thanh Hóa duyệt tại Văn bản số 344/XD-UBND ngày 06/3/2008.
Cũng theo gia đình bà Nhung trình bày, kể từ khi xây dựng nhà ở đến nay, gia đình bà Nhung không nhận được bất kỳ sự nhắc nhở nào từ chính quyền, cũng như chưa một lần bị chính quyền lập biên bản vi phạm hành chính, xử phạt vi phạm hành chính về việc xây dựng nhà ở trái phép, lấn chiếm đất công, thậm chí bà còn được UBND phường Ngọc Trạo cũ cho phép xây dựng. Thế nhưng, bất ngờ đến ngày 23/4/2026, gia đình bà Nhung nhận được Thông báo số 562/TB-UBND phường Hạc Thành về việc yêu cầu tháo dỡ nhà cấp 4 lợp tôn, di chuyển toàn bộ tài sản, tự tháo dỡ công trình xây dựng vi phạm xong trước ngày 15/5/2026.
Thông báo số 562/TB-UBND ngày 23/4/2026 của phường Hạc Thành về việc yêu cầu tháo dỡ nhà cấp 4 lợp tôn.
Liên quan đến sự việc trên, Luật sư Nguyễn Hồng Tâm, Giám đốc Công ty Luật TNHH Chí công và Thiện tâm, Đoàn Luật sư TP. Hà Nội, đã có góc nhìn khách quan, đa chiều dựa trên các quy định của pháp luật.
Theo Luật sư Tâm, căn cứ theo quy định tại Luật Xử lý vi phạm hành chính, quy trình chuẩn phải bao gồm: Lập biên bản; Ban hành quyết định xử phạt (trong đó có biện pháp khắc phục hậu quả là buộc tháo dỡ); Cưỡng chế thi hành (nếu không tự nguyện chấp hành).
Cụ thể, biện pháp buộc phá dỡ công trình, phần công trình xây dựng vi phạm là một hình thức khắc phục hậu quả được quy định tại điểm d khoản 1 Điều 28 Luật này. Theo Điều 85, chỉ khi cá nhân, tổ chức vi phạm không tự nguyện chấp hành Quyết định xử phạt thì cơ quan có thẩm quyền mới ban hành Quyết định cưỡng chế.
Thông báo yêu cầu tháo dỡ không phải là một văn bản hành chính có giá trị thay thế quyết định xử phạt. Nếu không có quyết định xử phạt, người dân sẽ không có căn cứ nào để khiếu nại hoặc thực hiện quyền giải trình.
Việc UBND phường Hạc Thành ra thông báo yêu cầu tháo dỡ mà bỏ qua bước ban hành quyết định xử phạt là hành vi vi phạm nghiêm trọng thủ tục hành chính, dẫn đến xâm phạm quyền được giải trình và khiếu nại của công dân. Bên cạnh đó, nếu người dân tự tháo dỡ dựa trên một thông báo sai quy trình, ai sẽ chịu trách nhiệm cho thiệt hại tài sản nếu sau này phát hiện biên bản vi phạm ban đầu có sai sót.
PV
