Dự thảo quy định phạm vi điều chỉnh bao gồm việc lập, đối chiếu, gửi báo cáo và chia sẻ dữ liệu thống kê liên quan đến hoạt động trưng cầu, thực hiện và sử dụng kết luận giám định tư pháp trong quá trình giải quyết các vụ việc dân sự, hành chính.
Thống nhất quy trình, số liệu giữa các cơ quan tố tụng
Theo dự thảo, hoạt động thống kê giám định tư pháp được hiểu là việc thu thập, tổng hợp, phân tích và báo cáo số liệu liên quan đến quá trình trưng cầu và thực hiện giám định trong tố tụng.
Nguyên tắc phối hợp được đặt ra là phải bảo đảm thống nhất về nội dung, hệ thống chỉ tiêu, biểu mẫu, kỳ báo cáo và quy trình thực hiện giữa các cơ quan gồm Tòa án, Viện kiểm sát và ngành Tư pháp. Đồng thời, số liệu thống kê phải được đối chiếu, bảo đảm thống nhất giữa các bên.
Dự thảo cũng phân định rõ trách nhiệm của từng cơ quan, trong đó TAND được giao vai trò trọng tâm trong việc cập nhật, tổng hợp số liệu gắn với quá trình giải quyết vụ việc và phục vụ công tác báo cáo.
Cụ thể, Tòa án các cấp có trách nhiệm cập nhật đầy đủ, kịp thời số liệu về giám định tư pháp; kiểm tra, đối chiếu khi cần thiết; đồng thời tổng hợp báo cáo phục vụ Quốc hội (đối với TANDTC) và Hội đồng nhân dân các cấp (đối với Tòa án địa phương).
Ảnh minh họa. Nguồn: Internet.
Hướng tới xây dựng cơ sở dữ liệu số, chia sẻ thông tin toàn quốc
Dự thảo đưa ra hệ thống nội dung thống kê chi tiết, bao gồm số liệu theo loại án; tình hình trưng cầu, yêu cầu giám định; kết quả thực hiện; chất lượng kết luận giám định; thời hạn thực hiện và các lĩnh vực giám định.
Nguồn số liệu được thu thập từ hồ sơ, sổ nghiệp vụ và cơ sở dữ liệu của Tòa án, Viện Kiểm sát, Bộ Tư pháp và Sở Tư pháp.
Đáng chú ý, dự thảo nhấn mạnh yêu cầu chuyển đổi số trong công tác thống kê. Việc chia sẻ dữ liệu sẽ được thực hiện thông qua hệ thống tích hợp dữ liệu dùng chung, do Bộ Tư pháp chủ trì xây dựng và quản lý, bảo đảm an toàn, an ninh thông tin.
Bên cạnh đó, dự thảo cũng quy định cụ thể về trình tự, thời hạn lập và gửi báo cáo, cơ chế hiệu chỉnh số liệu khi có sai sót, cũng như chế độ báo cáo định kỳ 06 tháng, hằng năm hoặc theo yêu cầu đột xuất.
Theo dự kiến, Thông tư liên tịch sẽ có hiệu lực từ ngày 01/5/2026 sau khi hoàn tất quá trình lấy ý kiến và ban hành chính thức. Việc xây dựng văn bản này được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng pháp lý đồng bộ cho công tác thống kê giám định tư pháp, góp phần nâng cao chất lượng hoạt động tố tụng.
