Hội thảo lấy ý kiến góp ý sửa đổi, bổ sung Điều lệ Liên đoàn Luật sư Việt Nam

Tham dự và chủ trì Hội thảo có Tiến sĩ, Luật sư Đỗ Ngọc Thịnh, Chủ tịch Liên đoàn Luật sư Việt Nam; các Phó Chủ tịch Liên đoàn Luật sư Việt Nam: Tiến sĩ, Luật sư Phan Trung Hoài; Luật sư Nguyễn Hải Nam; cùng các luật sư là Ủy viên Ban Thường vụ, Ủy viên Hội đồng Luật sư toàn quốc, đại diện Ban Chủ nhiệm Đoàn Luật sư các tỉnh, thành phố khu vực phía Nam và đông đảo luật sư tham dự.

Phát biểu khai mạc, Tiến sĩ, Luật sư Đỗ Ngọc Thịnh nhấn mạnh, việc sửa đổi, bổ sung Điều lệ là nhiệm vụ trọng tâm trong năm 2026, nhằm hoàn thiện khuôn khổ pháp lý điều chỉnh tổ chức và hoạt động của luật sư. Nội dung sửa đổi tập trung vào cơ cấu tổ chức, bộ máy của Liên đoàn và các Đoàn Luật sư; quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của Liên đoàn và các Đoàn Luật sư; cũng như mối quan hệ giữa các luật sư và người tập sự hành nghề luật sư.

Tại Hội thảo, Luật sư Nguyễn Hải Nam trình bày dự thảo báo cáo giải trình sửa đổi, bổ sung Điều lệ Liên đoàn Luật sư Việt Nam, và cho biết Liên đoàn đã thành lập Tổ công tác nghiên cứu, rà soát toàn diện các quy định hiện hành trên cơ sở quán triệt chủ trương của Đảng, pháp luật của Nhà nước có liên quan. Đồng thời, Liên đoàn đã có văn bản đề nghị các Đoàn Luật sư tổng kết thực tiễn thi hành Điều lệ, chỉ ra những bất cập, vướng mắc và đề xuất phương án sửa đổi, bổ sung để tổng hợp trình Hội đồng Luật sư toàn quốc xem xét.

Điều hành phiên thảo luận, Tiến sĩ, Luật sư Phan Trung Hoài đề nghị các đại biểu tập trung góp ý vào các nội dung trọng tâm của dự thảo Điều lệ, các ý kiến đóng góp cho dự thảo Điều lệ cần lập luận chặt chẽ và có căn cứ pháp lý cụ thể.

Góp ý tại Hội thảo, Luật sư Trương Xuân Tám, Ủy viên Ban Thường vụ Liên đoàn, Chủ nhiệm Ủy ban Giám sát và Hỗ trợ luật sư, bày tỏ sự đồng tình và đánh giá cao việc dự thảo đã được chuẩn bị công phu, với các nội dung sửa đổi, bổ sung mang ý nghĩa thiết thực. Đồng thời, Luật sư Tám thống nhất cao với định hướng giữ nguyên tôn chỉ, mục đích hoạt động của Liên đoàn.

Đối với Điều 39 về phí tập sự hành nghề luật sư, phí gia nhập Đoàn Luật sư và phí thành viên, Luật sư Trương Xuân Tám nhất trí với dự thảo, trường hợp luật sư không thực hiện nghĩa vụ đóng phí dẫn đến việc đương nhiên bị xóa tên sẽ không bị xem là một hình thức kỷ luật, qua đó bảo đảm tính nhân văn. Tuy nhiên, khi có nhu cầu gia nhập trở lại, luật sư phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định và hoàn thành nghĩa vụ nộp các khoản phí thành viên còn tồn đọng.

Góp ý về việc sửa đổi, bổ sung Điều 20 liên quan đến các cơ quan, đơn vị chuyên môn và đơn vị trực thuộc của Đoàn Luật sư, Luật sư Trương Xuân Tám cho rằng cần cân nhắc lựa chọn mô hình tổ chức phù hợp với tính chất đặc thù của Đoàn. Theo đó, đề xuất nên thành lập Cơ quan đại diện của Đoàn Luật sư thay cho mô hình Chi nhánh.

Lý giải quan điểm này, Luật sư Trương Xuân Tám nhấn mạnh rằng Đoàn Luật sư là tổ chức xã hội nghề nghiệp, do đó cơ quan đại diện chỉ nên thực hiện chức năng đại diện theo sự chỉ đạo, phân công của Ban Chủ nhiệm, bảo đảm đúng bản chất và vai trò của tổ chức. Trong khi đó, mô hình chi nhánh thường gắn với cấu trúc của doanh nghiệp, mang tính chất hoạt động kinh doanh, có tư cách pháp nhân không đầy đủ, nên không thực sự phù hợp với tính chất, mục tiêu hoạt động của Đoàn Luật sư.

Tại Hội thảo, Luật sư Trần Thị Tuyết, Phó Chánh Văn phòng Liên đoàn Luật sư Việt Nam đã góp ý về quy định số lượng Ủy viên Hội đồng Luật sư toàn quốc tại Điều 7.

Theo đó, Luật sư Tuyết đề xuất cần tăng số lượng Ủy viên do Đại hội bầu, với mức cụ thể không quá 2/3 số lượng ủy viên đương nhiên của Hội đồng. Trước khi thực hiện việc sáp nhập đơn vị hành chính, số lượng Ủy viên đương nhiên là 63. Tuy nhiên, sau sáp nhập, con số này giảm xuống còn 34, do đó việc tăng tỷ lệ Ủy viên do Đại hội bầu là cần thiết nhằm đáp ứng yêu cầu quản lý, điều hành đối với trên 21.000 luật sư trên cả nước.

Tại Hội thảo, Luật sư Võ Văn Thế, Chủ nhiệm Đoàn Luật sư tỉnh Vĩnh Long bày tỏ sự thống nhất với quy định về địa vị pháp lý của Đoàn Luật sư trực thuộc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cấp tỉnh. Đồng thời, Luật sư đề xuất cần có sự thống nhất về cách thức ghi biển hiệu của các Đoàn Luật sư trên phạm vi toàn quốc, nhằm bảo đảm tính đồng bộ và nhận diện chung.

Bên cạnh đó, Luật sư Võ Văn Thế cũng đồng tình với chủ trương thành lập Văn phòng đại diện trực thuộc Đoàn Luật sư, qua đó hạn chế việc phát sinh thêm bộ máy tổ chức không cần thiết. Ngoài ra, Luật sư Thế kiến nghị sửa đổi thuật ngữ “người tập sự hành nghề luật sư” thành “luật sư tập sự” ngay trong Điều lệ sửa đổi, nhằm bảo đảm tính thống nhất, ngắn gọn và phù hợp theo tinh thần dự thảo chính sách sửa đổi Luật Luật sư.

Cùng quan điểm với Luật sư Võ Văn Thế, Luật sư Phạm Anh Vũ, Chủ nhiệm Đoàn Luật sư tỉnh An Giang đề xuất sửa cụm từ “người tập sự hành nghề luật sư” thành “luật sư tập sự”, nhằm bảo đảm tính thống nhất. Đồng thời, kiến nghị cần làm rõ quy định đối với trường hợp luật sư sau khi bị xóa tên, khi gia nhập trở lại có phải nộp phí gia nhập hay không.

Trong khi đó, Luật sư Nguyễn Đình Thơ, Ủy viên Ban Thường vụ Liên đoàn, Chủ nhiệm Đoàn Luật sư tỉnh Khánh Hòa cho rằng tại Điều 22 cần xem xét bỏ cụm từ “phê duyệt”, nhằm tránh phát sinh xung đột giữa Điều lệ và Nội quy Đoàn Luật sư liên quan đến số lượng thành viên Ban Chủ nhiệm.

Góp ý tại Hội thảo, Luật sư Lê Quang Y, Ủy viên Ban Thường vụ Liên đoàn, Chủ nhiệm Đoàn Luật sư tỉnh Đồng Nai cho rằng, việc báo cáo tài chính cần được giới hạn ở phạm vi phù hợp, cụ thể chỉ quyết toán tài chính về việc tiếp nhận, sử dụng nguồn kinh phí từ ngân sách, nhằm bảo đảm tính minh bạch và đúng thẩm quyền quản lý.

Đồng thời, Luật sư Y đề xuất tiếp tục duy trì cơ quan đại diện của Liên đoàn tại khu vực phía Nam, qua đó tăng cường khả năng kết nối, tạo điều kiện thuận lợi cho luật sư trong khu vực trong việc liên hệ, phối hợp công tác. Bên cạnh đó, Luật sư Lê Quang Y cũng kiến nghị cho phép các Đoàn Luật sư được thành lập chi nhánh, trong bối cảnh địa bàn hoạt động sau sáp nhập trở nên rộng lớn, dẫn đến khó khăn trong việc phân công các vụ việc chỉ định.

Tại Hội thảo, Luật sư Hà Hải, Ủy viên Ban Thường vụ Liên đoàn, Phó Chủ nhiệm Đoàn Luật sư TP. Hồ Chí Minh đề nghị xem xét lại quy định về việc Liên đoàn Luật sư Việt Nam trực thuộc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, nhằm bảo đảm sự phù hợp về vị trí pháp lý và tính độc lập trong hoạt động nghề nghiệp.

Bên cạnh đó, Luật sư Hà Hải cũng nêu vấn đề liên quan đến cơ cấu Ban Chủ nhiệm hiện nay theo dự thảo gồm Chủ nhiệm và các Phó Chủ nhiệm, có thể phát sinh xung đột với các quy định của tổ chức Đảng. Từ đó, đề xuất nghiên cứu mở rộng thành phần Ban Chủ nhiệm theo hướng bao gồm Chủ nhiệm, các Phó Chủ nhiệm và các Ủy viên; hoặc giao cho các Đoàn Luật sư chủ động quy định cụ thể trong Nội quy, nhằm bảo đảm tính linh hoạt và phù hợp với thực tiễn tổ chức, hoạt động.

Góp ý đối với quy định: “Quyết định xử lý kỷ luật luật sư, người tập sự hành nghề luật sư do Ban Chủ nhiệm Đoàn Luật sư ban hành có hiệu lực sau 15 ngày kể từ ngày ra quyết định, nếu không bị khiếu nại”, Luật sư Hà Hải cho rằng quy định này tiềm ẩn rủi ro trong thực tiễn áp dụng.

Theo Luật sư Hà Hải, đã phát sinh trường hợp luật sư bị xử lý kỷ luật nhưng vẫn tiếp tục hành nghề trong thời gian chờ giải quyết khiếu nại, gây ảnh hưởng đến hoạt động nghề nghiệp. Từ đó, kiến nghị cần bổ sung quy định về việc tạm ngưng hành nghề trong thời gian này, nhằm bảo đảm tính nghiêm minh và hiệu lực thực thi của quyết định kỷ luật.

Góp ý tại Hội thảo, Luật sư Lê Văn Nam, Đoàn Luật sư tỉnh Đồng Nai đề nghị Liên đoàn nghiên cứu kiến nghị đưa các Đoàn Luật sư trở thành hội được Đảng và Nhà nước giao nhiệm vụ trực thuộc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cấp tỉnh vào trong Điều lệ. Đồng thời, đề xuất việc sửa đổi Điều lệ cần tham chiếu Điều lệ của Mặt trận Tổ quốc để bảo đảm tính thống nhất.

Phát biểu kết luận, Tiến sĩ, Luật sư Đỗ Ngọc Thịnh cho biết, các ý kiến tại Hội thảo rất thiết thực và hữu ích cho việc sửa đổi, bổ sung Điều lệ Liên đoàn Luật sư Việt Nam. Các ý kiến khác nhau trong cùng một nội dung là kênh tham khảo rất tốt để lựa chọn nội dung, quyết định đúng.

Trên cơ sở đó, các ý kiến góp ý sẽ được Tổ soạn thảo tiếp thu, tổng hợp; đồng thời, Thường trực và Ban Thường vụ Liên đoàn có trách nhiệm tổ chức thảo luận, hoàn thiện nội dung giải trình để trình Hội đồng Luật sư toàn quốc xem xét, quyết định theo thẩm quyền.

Tiến sĩ, Luật sư Đỗ Ngọc Thịnh cho biết thêm, tổ chức xã hội nghề nghiệp luật sư là một tổ chức được tổ chức rất chặt chẽ, Điều lệ Liên đoàn Luật sư Việt Nam được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt. Do đó, các ý kiến đề xuất sửa đổi phải được lập luận chặt chẽ, có căn cứ, cơ sở pháp lý và thực tiễn rõ ràng. Trên cơ sở đó, giao cho tổ công tác tiếp tục nghiên cứu, rà soát, tiếp thu đầy đủ, bảo đảm hoàn thiện dự thảo Điều lệ với chất lượng cao nhất.