Lợi dụng tốc độ lan truyền nhanh và phạm vi ảnh hưởng rộng của mạng xã hội, các đối tượng này tung tin sai lệch, xuyên tạc, bôi nhọ nhằm làm suy giảm niềm tin của nhân dân đối với hệ thống chính trị và quy trình bầu cử. Thực tế đó đặt ra yêu cầu phải chủ động nhận diện, ngăn chặn và xử lý kịp thời các nguồn thông tin xấu độc, đồng thời xây dựng “lá chắn” nhận thức trong xã hội, góp phần bảo vệ môi trường thông tin lành mạnh và bảo đảm cho cuộc bầu cử diễn ra dân chủ, đúng pháp luật.
Nhận diện rõ âm mưu, thủ đoạn chống phá trên không gian mạng
Người dân tra cứu thông tin ứng cử viên từ bảng niêm yết công khai.
Phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết số 79-NQ/TW về phát triển kinh tế Nhà nước và Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam, Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh rằng thách thức hiện nay không chỉ là vấn đề nguồn lực phát triển, mà còn là nguy cơ xói mòn các giá trị văn hóa, sự lan truyền của tin giả, tin thất thiệt và các yếu tố độc hại trên không gian mạng.
Lợi dụng đặc thù lan truyền nhanh và khó kiểm soát của mạng xã hội, các đối tượng xấu thường khai thác những vấn đề nhạy cảm liên quan đến chính trị, xã hội, đặc biệt là các sự kiện lớn của đất nước. Đối với cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031, nhiều thông tin sai lệch liên quan đến nhân sự, quy trình hiệp thương, tiêu chuẩn đại biểu đã bị bóp méo, cắt xén để đăng tải trên mạng xã hội nhằm làm sai lệch nhận thức của người dân.
Một trong những luận điệu quen thuộc là phủ nhận nguyên tắc hiến định về quyền bầu cử và ứng cử của công dân, cho rằng bầu cử ở Việt Nam chỉ mang tính “hình thức” hoặc “được sắp đặt sẵn”. Đây là sự xuyên tạc, đi ngược lại thực tiễn. Hiến pháp và Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội, đại biểu HĐND quy định rõ các nguyên tắc phổ thông, bình đẳng, trực tiếp và bỏ phiếu kín. Quy trình hiệp thương được tổ chức nhiều vòng, chặt chẽ, công khai, có sự tham gia của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và sự giám sát của cử tri.
Nguy hiểm hơn, một số đối tượng còn tung tin bịa đặt, bôi nhọ đời tư, tài sản hoặc phát ngôn của các ứng cử viên; cắt ghép hình ảnh, âm thanh để tạo ra thông tin sai lệch. Thậm chí, chúng còn lợi dụng công nghệ Deepfake và trí tuệ nhân tạo để tạo ra hình ảnh, video giả mạo với tiêu đề giật gân nhằm kích động dư luận.
Bên cạnh đó, một số tài khoản mạng xã hội lan truyền lời kêu gọi “không đi bầu”, cổ súy bỏ phiếu trắng hoặc gieo rắc tâm lý “bầu ai cũng vậy”. Bản chất của những lời kêu gọi này là nhằm làm suy giảm quyền làm chủ của nhân dân và gây hoài nghi đối với chế độ dân chủ của nước ta.
Xây dựng “miễn dịch xã hội” trước tin giả
Đại tá Võ Thị Trinh, Phó Giám đốc Công an TP Đà Nẵng kiểm tra công tác bảo đảm ANTT phục vụ bầu cử trên địa bàn.
Trong kỷ nguyên số, môi trường văn hóa không chỉ tồn tại trong đời sống thực mà còn mở rộng mạnh mẽ trên không gian mạng. Đây là nơi thông tin lan truyền nhanh, cảm xúc dễ bị kích động và các yếu tố độc hại có thể tác động đến nhận thức nếu cộng đồng thiếu sức đề kháng.
Vì vậy, Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh yêu cầu nâng cao năng lực “miễn dịch xã hội” trước tin giả và thông tin xấu độc, đồng thời xây dựng văn hóa tranh luận văn minh và văn hóa ứng xử có trách nhiệm trên môi trường mạng.
Nếu ví tin giả như một loại “virus”, thì những người thiếu kỹ năng số và thiếu khả năng kiểm chứng thông tin rất dễ bị “lây nhiễm”, thậm chí vô tình trở thành mắt xích lan truyền tin sai lệch. Ngược lại, khi mỗi cá nhân có thói quen kiểm chứng nguồn tin, đối chiếu với các cơ quan báo chí chính thống và không chia sẻ những nội dung chưa được xác thực thì các thông tin xấu độc sẽ khó có cơ hội lan rộng.
Do đó, các hành vi tung tin giả, xuyên tạc, bôi nhọ cá nhân hoặc kích động tẩy chay bầu cử cần được phát hiện sớm và xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật. Việc xử lý cần được thực hiện công khai, minh bạch nhằm răn đe và tạo sự đồng thuận trong xã hội.
Bên cạnh đó, cần tăng cường cung cấp thông tin chính thống về công tác bầu cử nhằm thu hẹp “khoảng trống thông tin” - môi trường mà tin giả thường lợi dụng để phát tán. Các cơ quan báo chí cần phát huy vai trò nòng cốt trong việc tuyên truyền, giải thích rõ cơ sở chính trị và pháp lý của cuộc bầu cử, đồng thời kịp thời phản bác các luận điệu sai trái.
Phát huy vai trò nòng cốt của cán bộ, đảng viên
Công an phường Xuân Phú làm việc với ông L.V.N. - đối tượng chia sẻ nội dung kích động trong thời điểm chuẩn bị bầu cử.
Một trong những lực lượng quan trọng trong việc bảo vệ môi trường thông tin lành mạnh chính là đội ngũ cán bộ, đảng viên. Thực hiện Nghị quyết số 35-NQ/TW về bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, mỗi cán bộ, đảng viên cần chủ động tham gia định hướng dư luận trên không gian mạng, tích cực chia sẻ thông tin chính thống và kiên quyết đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái bằng lập luận chặt chẽ, thái độ chuẩn mực.
Phương châm “thấy đúng phải bảo vệ, thấy sai phải đấu tranh” cần được thể hiện rõ trong hành động cụ thể khi tham gia môi trường mạng. Sự gương mẫu và trách nhiệm của cán bộ, đảng viên sẽ góp phần định hướng nhận thức xã hội và củng cố niềm tin của nhân dân.
Cùng với đó, cần nâng cao kỹ năng số cho người dân, trang bị khả năng nhận diện tin giả và không chia sẻ nội dung chưa được kiểm chứng. Khi mỗi người dân trở thành một “người gác cổng thông tin” có trách nhiệm, các nguồn tin xấu độc sẽ khó có cơ hội lan rộng.
Trong bối cảnh cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031 đang đến gần, việc ngăn chặn thông tin xấu độc trên không gian mạng không chỉ là nhiệm vụ của các cơ quan chức năng mà còn là trách nhiệm của toàn xã hội. Môi trường thông tin lành mạnh sẽ góp phần bảo đảm cho ngày hội bầu cử diễn ra an toàn, dân chủ, đúng pháp luật và phản ánh đầy đủ ý chí, nguyện vọng của nhân dân.
HỒ KHÁNH
