Quang cảnh Hội nghị.
Khẳng định rõ tính tự quản của Đoàn Luật sư
Một trong những nội dung nhận được sự đồng thuận cao tại Hội nghị là đề xuất tiếp tục hoàn thiện và làm rõ các quy định về mô hình tổ chức của Đoàn Luật sư. Theo các đại biểu, các quy định này cần mang tính nguyên tắc, qua đó làm rõ bản chất pháp lý của Đoàn Luật sư là tổ chức xã hội nghề nghiệp có tính tự quản.
Việc luật hóa đầy đủ vị trí, chức năng của Đoàn Luật sư được cho là cần thiết nhằm khẳng định vai trò của tổ chức này trong quản trị nghề nghiệp, bao gồm: quản lý luật sư; kiểm tra việc tuân thủ quy tắc đạo đức và ứng xử nghề nghiệp; xử lý kỷ luật nội bộ; tổ chức bồi dưỡng chuyên môn.
Các ý kiến cho rằng, nếu không xác định rõ tính tự quản, sẽ dễ dẫn đến xu hướng “hành chính hóa” hoạt động luật sư, làm suy giảm tính độc lập, một trong những giá trị cốt lõi của nghề luật sư trong Nhà nước pháp quyền.
Bà Lưu Thị Hà, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Đồng Nai cho rằng Luật Luật sư (sửa đổi) cần khẳng định rõ Đoàn Luật sư là tổ chức tự quản nghề nghiệp, tránh tình trạng hành chính hóa nhằm bảo đảm tính độc lập của tổ chức này.
Hoàn thiện cơ chế phối hợp ba chủ thể
Tại Hội nghị, nhiều tham luận đề xuất cần thiết lập rõ cơ chế phối hợp giữa ba chủ thể: Đoàn Luật sư với Sở Tư pháp và Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh
Theo đó, Đoàn Luật sư giữ vai trò tự quản nghề nghiệp; Sở Tư pháp thực hiện chức năng quản lý nhà nước; còn Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh thực hiện vai trò giám sát xã hội và phản biện chính sách.
Các đại biểu nhấn mạnh, việc phân định rõ ràng chức năng giữa các chủ thể này không chỉ giúp tránh chồng chéo, mà còn tạo nền tảng cho một cơ chế phối hợp hiệu quả, minh bạch.
Trong đó, Sở Tư pháp tiếp tục thực hiện các nhiệm vụ quản lý nhà nước tại địa phương như quản lý điều kiện hoạt động của tổ chức hành nghề luật sư, thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm hành chính; đồng thời cần bảo đảm nguyên tắc không can thiệp vào hoạt động chuyên môn, nghiệp vụ của luật sư và tổ chức hành nghề.
Đoàn Luật sư thực hiện chức năng tự quản, chịu trách nhiệm trực tiếp trong quản lý luật sư, kiểm tra đạo đức nghề nghiệp, xử lý kỷ luật và phát triển năng lực nghề nghiệp.
Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh tham gia giám sát hoạt động nghề nghiệp của luật sư, tiếp nhận phản ánh của người dân, đồng thời thực hiện phản biện xã hội đối với chính sách pháp luật liên quan.
Hạn chế hành chính hóa, xây dựng cơ chế tự quản, minh bạch
Nhiều ý kiến tại Hội nghị bày tỏ lo ngại về xu hướng gia tăng “hành chính hóa” trong quản lý hoạt động luật sư của Dự thảo, đặc biệt là đề xuất mở rộng thẩm quyền kiểm tra xuống cấp xã. Trên cơ sở đó, các đại biểu kiến nghị tiếp tục duy trì cơ chế hiện hành, theo đó Bộ Tư pháp và Sở Tư pháp thực hiện quản lý nhà nước nhằm bảo đảm tính chuyên nghiệp, thống nhất.
Đồng thời, cần hoàn thiện thể chế theo hướng hiện đại, minh bạch, hài hòa giữa quản lý và phát triển; trong đó tập trung rà soát các quy định về tiêu chuẩn luật sư, kỳ thi quốc gia, cơ chế đào tạo và tập sự theo hướng thực chất, đồng thời bổ sung các chính sách thúc đẩy năng lực nghề nghiệp, nâng cao chất lượng đào tạo, tăng cường năng lực ngoại ngữ và mở rộng cơ hội hành nghề, đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế nhưng vẫn bảo đảm đặc thù của Việt Nam.
Từ các ý kiến tại Hội nghị, có thể thấy yêu cầu đặt ra tiếp tục hoàn thiện và làm rõ hơn các quy định về mô hình tổ chức của Đoàn Luật sư trong Luật Luật sư (sửa đồi), qua đó khẳng định đầy đủ bản chất là tổ chức xã hội nghề nghiệp có tính tự quản.
Việc làm rõ này có ý nghĩa quan trọng trong việc thiết lập nền tảng pháp lý vững chắc cho cơ chế tự quản nghề nghiệp, đồng thời bảo đảm sự phân định rành mạch giữa quản lý nhà nước và quản lý nghề nghiệp. Qua đó, góp phần hoàn thiện thể chế luật sư theo hướng hiện đại, tự chủ, minh bạch, tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững của nghề luật sư.
