Theo Phương án, Lào Cai xác định mưa lớn, lũ, ngập lụt, lũ quét và sạt lở đất tiếp tục là những loại hình thiên tai nguy hiểm, có nguy cơ ảnh hưởng lớn trên địa bàn. Với địa hình chia cắt mạnh, nhiều sông suối, taluy dốc và nhiều khu dân cư nằm ven sông, suối, nguy cơ xảy ra thiên tai luôn ở mức cao, nhất là trong mùa mưa lũ.
Ảnh minh họa. Nguồn Internet.
Qua rà soát, toàn tỉnh hiện có 3.428 điểm có nguy cơ xảy ra thiên tai, ảnh hưởng tới hơn 23.000 hộ dân; tập trung chủ yếu tại các khu vực có nguy cơ sạt lở đất, lũ quét và ngập lụt.
Trên cơ sở đó, tỉnh đã xây dựng phương án ứng phó cụ thể theo từng cấp độ rủi ro, phân công rõ trách nhiệm cho từng ngành, địa phương và lực lượng tham gia. Theo đó, rủi ro thiên tai được phân thành 05 cấp, từ cấp độ 1 đến cấp độ 5; trong đó cấp độ 5 là tình trạng khẩn cấp về thiên tai.
Đối với thiên tai cấp độ 1, các địa phương được yêu cầu kích hoạt ngay phương án ứng phó sau khi nhận được thông tin cảnh báo từ cơ quan khí tượng thủy văn hoặc chỉ đạo của cấp trên. Chính quyền cơ sở chủ động rà soát các khu vực nguy hiểm, tổ chức sơ tán người dân đến nơi an toàn; triển khai lực lượng xung kích phòng chống thiên tai và huy động vật tư, phương tiện tại chỗ để xử lý các tình huống phát sinh ban đầu.
Các xã, phường tăng cường kiểm tra các khu vực có nguy cơ lũ quét, sạt lở đất; tổ chức cắm biển cảnh báo, cấm người và phương tiện qua lại tại các vị trí nguy hiểm, ngầm tràn, khu vực ngập sâu. Đồng thời, chủ động bố trí trường học, nhà văn hóa, cơ sở y tế làm nơi sơ tán tập trung khi cần thiết.
Đối với tình huống mưa lớn kéo dài, hoàn lưu bão gây ngập lụt diện rộng, các địa phương thực hiện nghiêm phương châm “4 tại chỗ”, ưu tiên bảo vệ an toàn tính mạng người dân, đặc biệt là người già, trẻ em, phụ nữ, người khuyết tật và các hộ dân sinh sống tại khu vực có nguy cơ cao.
Công tác cứu hộ, cứu nạn được chuẩn bị kỹ lưỡng với sự tham gia của lực lượng quân sự, công an, dân quân tự vệ, đội xung kích phòng chống thiên tai cùng nhiều phương tiện chuyên dụng như ca nô, xuồng máy, máy xúc, máy bơm và các thiết bị cứu hộ cần thiết.
Trong phương án ứng phó lũ quét, sạt lở đất, tỉnh yêu cầu các địa phương tổ chức trực ban 24/24 giờ trong thời gian xảy ra mưa lớn; theo dõi chặt chẽ diễn biến thời tiết và nguy cơ sạt trượt tại các khu vực xung yếu. Khi xuất hiện dấu hiệu mất an toàn, địa phương phải chủ động sơ tán khẩn cấp người dân ra khỏi khu vực nguy hiểm, tuyệt đối không để xảy ra thiệt hại về người do chủ quan.
Đối với các tuyến đê, kè và công trình phòng chống thiên tai có nguy cơ mất an toàn, tỉnh chỉ đạo tăng cường kiểm tra, tuần tra, phát hiện sớm sự cố để xử lý ngay từ giờ đầu. Các vị trí sạt lở, hư hỏng được chủ động gia cố bằng rọ đá, cọc tre, bao tải đất và các giải pháp phù hợp nhằm hạn chế nguy cơ thiệt hại khi xảy ra mưa lũ kéo dài.
Song song với công tác ứng phó, tỉnh đặc biệt chú trọng nâng cao năng lực dự báo, cảnh báo thiên tai. Hiện nay, trên địa bàn tỉnh có 90 trạm đo mưa tự động, 3 trạm thời tiết tổng hợp cùng các hệ thống cảnh báo sạt lở đất đang được vận hành thường xuyên nhằm nâng cao khả năng cảnh báo sớm cho người dân và chính quyền cơ sở.
Trong trường hợp thiên tai cấp độ 2 và cấp độ 3, Chủ tịch UBND tỉnh trực tiếp chỉ huy công tác ứng phó; huy động tối đa lực lượng, phương tiện, trang thiết bị của các sở, ngành, địa phương và doanh nghiệp tham gia cứu hộ, cứu nạn; bảo đảm giao thông, thông tin liên lạc, cung cấp điện, nước và nhu yếu phẩm cho vùng bị ảnh hưởng.
Theo phương án năm 2026, toàn tỉnh có thể huy động hơn 105.000 người cùng hàng chục nghìn phương tiện, trang thiết bị phục vụ công tác phòng chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn. Các lực lượng thường trực được duy trì trong trạng thái sẵn sàng ứng cứu tại các khu vực trọng điểm, xung yếu.
Cùng với công tác ứng phó trước mắt, tỉnh Lào Cai tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức cộng đồng; thường xuyên rà soát, cập nhật phương án ứng phó phù hợp với thực tế nhằm nâng cao năng lực chủ động phòng ngừa và giảm thiểu thiệt hại do thiên tai gây ra.
Việc chủ động xây dựng phương án ứng phó theo từng cấp độ rủi ro không chỉ góp phần nâng cao hiệu quả công tác phòng chống thiên tai mà còn tạo nền tảng bảo đảm ổn định đời sống Nhân dân, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội bền vững trên địa bàn tỉnh.
THƯƠNG NGUYỄN
