Trình bày Tờ trình tóm tắt Dự án Luật Thủ đô (sửa đổi), Thứ trưởng Bộ Tư pháp Phan Chí Hiếu cho biết, mục tiêu của dự án Luật là hoàn thiện thể chế đặc thù, vượt trội, ổn định, có tầm nhìn dài hạn cho Thủ đô; đồng thời “trao quyền mạnh hơn, phân cấp, phân quyền toàn diện cho chính quyền Thủ đô gắn với trách nhiệm kiểm tra, giám sát”. Dự án cũng hướng tới việc tạo cơ chế thuận lợi để giải quyết các thách thức, thu hút nguồn lực và đáp ứng yêu cầu phát triển trong kỷ nguyên mới.
Dự thảo Luật gồm 9 chương, 36 điều, giảm 18 điều so với Luật Thủ đô năm 2024, với phạm vi điều chỉnh liên quan đến vị trí, vai trò, cơ chế, chính sách đặc thù và trách nhiệm xây dựng, bảo vệ Thủ đô. Trong đó, các chương đầu quy định về tổ chức chính quyền, quy hoạch, xây dựng, trật tự đô thị, phát triển văn hóa - xã hội; các chương sau tập trung vào phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, nguồn lực, liên kết vùng, cơ chế giám sát, kiểm tra và điều khoản thi hành.
Ảnh minh họa. Nguồn: Internet.
Về nội dung, dự thảo Luật sửa đổi, hoàn thiện các quy định nhằm khẳng định địa vị pháp lý đặc thù của Thủ đô; bổ sung, làm rõ một số khái niệm mới như “không gian tầm thấp”, “không gian tầm cao”; đồng thời đẩy mạnh phân cấp tối đa cho thành phố trong các lĩnh vực đầu tư, tài chính, đất đai.
Bên cạnh đó, dự thảo bổ sung nhiều nội dung mới như nguyên tắc phân quyền, thẩm quyền xây dựng văn bản quy phạm pháp luật, thí điểm các mô hình quản lý mới, danh hiệu “Công dân danh dự Thủ đô”, phát triển khu kinh tế tự do và cơ chế miễn trách nhiệm pháp lý trong một số trường hợp thực hiện nhiệm vụ vì lợi ích chung.
Đáng chú ý, dự thảo Luật dự kiến giao 180 thẩm quyền cho chính quyền thành phố Hà Nội, trong đó có 84 thẩm quyền mới. Trong đó, về nguồn lực thực hiện, dự thảo Luật quy định các cơ chế bảo đảm tài chính như tăng cường ngân sách, huy động nguồn lực xã hội hóa, vốn ODA, phát hành trái phiếu, đồng thời chú trọng phát triển nguồn nhân lực để đáp ứng yêu cầu triển khai.
Dự kiến, dự án Luật Thủ đô (sửa đổi) sẽ được trình Quốc hội xem xét, thông qua tại Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI vào tháng 4/2026.
