Bộ Công an cho biết đang hoàn thiện dự thảo Nghị quyết về phát triển công dân số, trong đó tập trung đề xuất các quyền lợi cơ bản của công dân trong môi trường số, qua đó thúc đẩy việc nâng cao năng lực số, kỹ năng số và nhận thức về an toàn thông tin cho toàn dân.
Một trong những nội dung đáng chú ý của dự thảo là quyền sở hữu và quản lý danh tính số. Theo đó, mỗi công dân có một danh tính điện tử duy nhất, gắn với tài khoản định danh điện tử quốc gia và được pháp luật bảo vệ. Công dân có quyền quản lý, kiểm soát thông tin cá nhân của mình; được yêu cầu chỉnh sửa, cập nhật thông tin không chính xác; đồng thời có quyền chuyển dữ liệu cá nhân sang cơ quan, tổ chức cung cấp dịch vụ khác theo quy định của pháp luật.
Dự thảo cũng quy định công dân có quyền theo dõi, biết dữ liệu cá nhân của mình đang được khai thác, sử dụng bởi cơ quan, tổ chức, cá nhân nào; được cung cấp các phương thức để cho phép hoặc thu hồi việc chia sẻ dữ liệu. Công dân có quyền yêu cầu xóa dữ liệu cá nhân khi không còn mục đích sử dụng hoặc khi rút lại sự đồng ý, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác. Đặc biệt, việc khai thác, sử dụng dữ liệu cá nhân nhạy cảm phải có sự đồng ý của công dân, ngoại trừ các trường hợp pháp luật quy định khác nhằm bảo đảm lợi ích công cộng, quốc phòng, an ninh.
Về quyền tiếp cận, sử dụng và hưởng lợi từ dịch vụ số, dự thảo Nghị quyết nêu rõ mọi công dân đều được bảo đảm quyền tiếp cận, sử dụng dịch vụ số an toàn, thuận tiện, không phân biệt vùng miền, giới tính, độ tuổi, trình độ hay điều kiện kinh tế. Nhà nước có trách nhiệm hỗ trợ các chính sách nhằm giúp công dân tiếp cận và sử dụng hiệu quả các dịch vụ số.
Ảnh minh họa. Nguồn: Internet.
Bên cạnh đó, công dân được hưởng các chính sách miễn, giảm phí, lệ phí, thuế khi sử dụng dịch vụ công trực tuyến và các dịch vụ số khác theo quy định của pháp luật; được phục vụ thông qua các dịch vụ công trực tuyến với nguyên tắc cung cấp thông tin một lần, bảo đảm liên thông, thuận tiện và ưu tiên giải quyết hồ sơ trực tuyến.
Dự thảo Nghị quyết cũng nhấn mạnh quyền được bảo vệ và bảo đảm an toàn của công dân trên môi trường số. Theo đó, công dân được bảo vệ toàn diện trước các hành vi vi phạm pháp luật trên không gian mạng; được tham gia các chương trình tuyên truyền, giáo dục, tập huấn, đào tạo về kỹ năng số và an toàn thông tin.
Trẻ em được ưu tiên bảo vệ đặc biệt khi tham gia môi trường số, bảo đảm tiếp cận thông tin phù hợp với độ tuổi và phòng ngừa các hành vi xâm hại, bóc lột trên không gian mạng. Công dân có quyền khiếu nại, tố cáo, phản ánh khi quyền và lợi ích hợp pháp của mình trên môi trường số bị xâm phạm, đồng thời được cơ quan có thẩm quyền tiếp nhận, giải quyết kịp thời theo quy định của pháp luật.
Ngoài ra, dự thảo còn quy định quyền của công dân trong việc tiếp cận thông tin, dữ liệu mở của các cơ quan quản lý nhà nước để phục vụ học tập, nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và giám sát hoạt động quản lý nhà nước. Công dân có thể sử dụng các nền tảng số của cơ quan nhà nước để tham gia góp ý, phản biện chính sách, pháp luật, cũng như giám sát, đánh giá tính minh bạch, hiệu quả trong quá trình chuyển đổi số, đặc biệt là việc sử dụng ngân sách và triển khai các dự án công nghệ.
