Chú thích
Trong bối cảnh nền kinh tế số và thương mại điện tử phát triển nhanh chóng, việc ban hành Nghị định mới không chỉ mang ý nghĩa hoàn thiện pháp luật thuế mà còn thể hiện sự chuyển dịch trong tư duy quản lý nhà nước đối với khu vực kinh tế cá thể – vốn từ lâu được quản lý chủ yếu bằng phương pháp thuế khoán.
Thiết lập ngưỡng doanh thu 500 triệu đồng và ý nghĩa chính sách
Một trong những điểm đáng chú ý của Nghị định 68/2026/NĐ-CP là việc xác định ngưỡng doanh thu 500 triệu đồng mỗi năm để làm căn cứ xác định nghĩa vụ thuế.
Theo quy định, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh có doanh thu từ mức này trở xuống không thuộc đối tượng chịu thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập cá nhân. Ngược lại, trường hợp doanh thu vượt ngưỡng sẽ phải thực hiện nghĩa vụ thuế theo quy định của pháp luật.
Việc xác lập ngưỡng doanh thu này cho thấy nỗ lực của cơ quan quản lý trong việc cân bằng giữa hai mục tiêu: vừa bảo đảm nguồn thu ngân sách, vừa tạo điều kiện thuận lợi cho các hộ kinh doanh nhỏ lẻ – nhóm đối tượng chiếm tỷ trọng lớn trong khu vực kinh tế cá thể.
Ở góc độ chính sách, quy định này góp phần làm rõ tiêu chí phân loại hộ kinh doanh theo quy mô, qua đó tạo cơ sở cho việc áp dụng các phương thức quản lý thuế phù hợp hơn với thực tế hoạt động kinh doanh.
Trao đổi về vấn đề này, Tiến sĩ, Luật sư Hồ Minh Khánh (Khoa Luật – Đại học Duy Tân) cho rằng việc xác định rõ ngưỡng doanh thu chịu thuế là bước tiến quan trọng trong cải cách quản lý thuế. Theo ông, “quy định này giúp giảm áp lực nghĩa vụ thuế đối với các hộ kinh doanh nhỏ, đồng thời tạo cơ sở pháp lý rõ ràng để quản lý những cơ sở kinh doanh có doanh thu lớn hơn”.
Tiến sĩ, Luật sư Hồ Minh Khánh (Khoa Luật - Đại học Duy Tân) chia sẻ ý kiến về việc ban hành Nghị định 68/2026/NĐ-CP.
Đổi mới phương pháp tính thuế: Từ cơ chế khoán sang tiếp cận theo doanh thu
Một điểm mới đáng chú ý khác của Nghị định 68/2026/NĐ-CP là việc quy định hai phương pháp tính thuế thu nhập cá nhân đối với cá nhân kinh doanh.
Theo đó, đối với cá nhân kinh doanh có doanh thu từ trên 500 triệu đồng đến 3 tỷ đồng mỗi năm, thuế thu nhập cá nhân được tính theo tỷ lệ phần trăm trên doanh thu. Phương pháp này vẫn giữ được sự đơn giản về thủ tục nhưng dựa trên doanh thu thực tế thay vì doanh thu ước tính như trước đây.
Trong khi đó, đối với cá nhân kinh doanh có doanh thu trên 3 tỷ đồng mỗi năm, thuế thu nhập cá nhân được xác định theo thu nhập chịu thuế, tức là lấy doanh thu trừ đi các chi phí hợp lệ liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Cách tiếp cận này cho thấy định hướng của Nhà nước trong việc từng bước đưa các hộ kinh doanh có quy mô lớn tiến gần hơn tới mô hình quản trị tài chính của doanh nghiệp. Theo Tiến sĩ, Luật sư Hồ Minh Khánh, việc phân loại phương pháp tính thuế theo quy mô doanh thu “không chỉ giúp nâng cao hiệu quả quản lý thuế mà còn tạo động lực để các hộ kinh doanh lớn chuyển đổi sang mô hình doanh nghiệp”.
Hóa đơn điện tử và yêu cầu minh bạch hóa doanh thu
Bên cạnh việc đổi mới phương pháp tính thuế, Nghị định 68/2026/NĐ-CP cũng tăng cường quản lý thuế thông qua việc áp dụng hóa đơn điện tử.
Theo quy định, hộ kinh doanh có doanh thu từ 1 tỷ đồng mỗi năm trở lên phải sử dụng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế hoặc hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền có kết nối dữ liệu với cơ quan thuế. Việc áp dụng hóa đơn điện tử được xem là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao tính minh bạch trong hoạt động kinh doanh và giảm thiểu nguy cơ thất thu thuế.
Hình ảnh minh họa.
Trong bối cảnh thương mại điện tử phát triển mạnh, quy định này cũng tạo cơ sở để cơ quan thuế từng bước kết nối dữ liệu giao dịch với các nền tảng kinh doanh số.
Theo phân tích của Tiến sĩ, Luật sư Hồ Minh Khánh, quản lý thuế đối với hoạt động kinh doanh trên môi trường số đang trở thành thách thức đối với nhiều quốc gia. Do đó, việc tăng cường quản lý thông qua hóa đơn điện tử và dữ liệu giao dịch là hướng đi phù hợp với xu thế quản trị thuế hiện đại.
Trách nhiệm của cơ quan quản lý và bảo đảm quyền của người nộp thuế
Một điểm đáng chú ý trong Nghị định 68/2026/NĐ-CP là việc quy định khá rõ trách nhiệm của cơ quan thuế trong việc hỗ trợ người nộp thuế.
Theo đó, cơ quan thuế phải công khai quy trình, thủ tục, biểu mẫu và thiết lập các kênh hỗ trợ để giải đáp vướng mắc cho hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh. Khi tiến hành kiểm tra trực tiếp tại cơ sở kinh doanh, cơ quan thuế phải thông báo trước để tránh ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh bình thường.
Bên cạnh đó, Nghị định cũng quy định trách nhiệm của Ủy ban nhân dân các cấp trong việc phối hợp với cơ quan thuế quản lý hộ kinh doanh trên địa bàn, bao gồm việc rà soát danh sách hộ kinh doanh và cập nhật dữ liệu đăng ký kinh doanh.
Những quy định này cho thấy nỗ lực của Nhà nước trong việc xây dựng một cơ chế quản lý thuế vừa chặt chẽ vừa bảo đảm quyền lợi hợp pháp của người nộp thuế.
Một bước tiến trong cải cách quản lý thuế
Có thể thấy, Nghị định 68/2026/NĐ-CP không chỉ đơn thuần là văn bản điều chỉnh kỹ thuật thuế mà còn phản ánh xu hướng cải cách trong quản lý nhà nước đối với khu vực kinh tế cá thể.
Từ mô hình quản lý thuế khoán dựa trên ước lượng, hệ thống pháp luật đang từng bước chuyển sang phương thức quản lý dựa trên dữ liệu, hóa đơn điện tử và doanh thu thực tế. Đây được xem là bước đi cần thiết nhằm nâng cao tính minh bạch của môi trường kinh doanh, đồng thời tạo điều kiện để hộ kinh doanh phát triển theo hướng chuyên nghiệp và bền vững hơn.
Như nhận định của Tiến sĩ, Luật sư Hồ Minh Khánh, cải cách quản lý thuế đối với hộ kinh doanh không chỉ là vấn đề kỹ thuật pháp lý mà còn là bước điều chỉnh quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế tư nhân. Khi cơ chế quản lý thuế minh bạch và hợp lý hơn, môi trường kinh doanh sẽ trở nên công bằng hơn giữa hộ kinh doanh và doanh nghiệp, qua đó góp phần thúc đẩy sự phát triển ổn định của nền kinh tế.
TRẠNG TƯ
