Ngày 15/4, Thông tư số 08/2026/TT-BKHCN của Bộ Khoa học và Công nghệ hướng dẫn việc xác thực thông tin thuê bao di động mặt đất (số thuê bao di động) chính thức có hiệu lực. Việc ban hành Thông tư số 08/2026/TT-BKHCN nhằm siết chặt tình trạng thuê bao di động không chính chủ - nguyên nhân dẫn đến tin nhắn rác, cuộc gọi rác và nhiều hành vi lừa đảo thời gian qua.
Ảnh minh họa. Nguồn: Báo Lao động.
Theo đó, tại Điều 4 Thông tư số 08/2026/TT-BKHCN quy định về phương thức xác thực thông tin thuê bao có nêu rõ, việc xác thực thông tin thuê bao đối với số thuê bao di động (bao gồm xác thực 4 trường thông tin: Sổ định danh cá nhân; Họ, chữ đệm và tên; Ngày, tháng, năm sinh; Thông tin sinh trắc học ảnh khuôn mặt) chỉ được thực hiện thông qua một trong các hình thức sau:
Thứ nhất, xác thực trực tuyến thông qua Ứng dụng định danh quốc gia (sau đây gọi tắt là ứng dụng VNeID);
Thứ hai, xác thực trực tuyến thông qua ứng dụng của chính doanh nghiệp cung cấp địch vụ viễn thông di động mặt đất sở hữu theo quy định tại khoản 3 Điều 16 Nghị định số163/2024/NĐ-CP;
Thứ ba, xác thực trực tiếp tại điểm do chính doanh nghiệp cung cấp dịch vụ viễn thông di động mặt đất trực tiếp sở hữu, thiết lập theo quy định tại khoản 1 Điều 16 Nghị định số 163/2024/NĐ-СР.
Thứ tư, xác thực trực tiếp tại điểm có địa chỉ xác định do doanh nghiệp khác thiết lập, được doanh nghiệp cung cấp dịch vụ viễn thông di động mặt đất ký hợp đồng ủy quyềnđể thực hiện việc đăng ký thông tin thuê bao theo quy định tại khoản 2 Điều 16 Nghị định số 163/2024/NĐ-CP.
Cũng theo Thông tư số 08/2026/TT-BKHCN, doanh nghiệp viễn thông có nghĩa vụ lưu giữ đầy đủ, chính xác các thông tin, tài liệu chứng minh việc đã triển khai các giải pháp xác thực thông tin thuê bao theo đúng quy định trong suốt thời gian số thuê bao di động hoạt động, trừ trường hợp có quy định khác của pháp luật.
Trước thực tế hiện nay, nhiều thuê bao di động được đăng ký từ giai đoạn trước có thể đã bị cho mượn, chuyển nhượng nhưng chưa cập nhật lại thông tin chính chủ. Những thuê bao di động này tiềm ẩn rủi ro, khi có thể bị lợi dụng cho các hành vi vi phạm pháp luật mà người đứng tên không biết.
Quy định mới tại Thông tư số 08/2026/TT-BKHCN cho phép người dân có thể tra cứu toàn bộ các số thuê bao đứng tên mình. Từ đó, họ xác thực những số thuê bao đang sử dụng và loại bỏ các số không phải do mình đăng ký hoặc không còn sử dụng bằng cách phản ánh qua ứng dụng VNeID.
Sau khi tiếp nhận thông tin, doanh nghiệp viễn thông sẽ liên hệ với số thuê bao bị phản ánh, yêu cầu xác minh và hoàn tất lại thủ tục đăng ký trong 5 ngày. Nếu không thực hiện, thuê bao này sẽ bị khóa một chiều. Trường hợp tiếp tục không khắc phục, dịch vụ sẽ bị khóa hai chiều và thanh lý hợp đồng.
Tuy nhiên, không phải tất cả người dùng đều cần xác thực lại. Những thuê bao đã sử dụng số điện thoại để đăng ký tài khoản VNeID mức độ 2, hoặc sử dụng để đăng ký thẻ Căn cước, CCCD gắn chip sẽ được miễn, trừ khi thay đổi thiết bị sau mốc 15/6.
Một điểm đáng chú ý khác là quy định liên quan đến việc thay đổi thiết bị. Cụ thể, theo Điều 8 Thông tư số 08/2026/TT-BKHCN, từ ngày 15/6, khi người dùng chuyển sang thiết bị mới, họ phải thực hiện xác thực lại bằng sinh trắc học. Nếu chưa hoàn tất, thuê bao sẽ bị tạm dừng chiều gọi đi và nhắn tin.
Quy định này nhằm khắc phục tình trạng người dùng làm mất hoặc thất lạc thuê bao di động nhưng không kịp khóa, tạo kẽ hở để kẻ xấu lợi dụng. Việc bổ sung hình thức xác thực sinh trắc học là giải pháp cần thiết, tương tự cách các ngân hàng đang áp dụng để tăng cường bảo mật.
Sau đây là các bước tự xác thực SIM chính chủ trên VNeID:
Bước 1: Đăng nhập vào ứng dụng VNeID, tại màn hình Trang chủ hiển thị thông báo, công dân nhấn Truy cập chức năng.
Bước 2: Xác thực bằng passcode hoặc vân tay/ khuôn mặt (tùy theo cấu hình xác thực của tài khoản trên thiết bị).
Bước 3: Nhấn Số điện thoại.
Bước 4: Chọn yêu cầu tích hợp:
- Nhấn vào yêu cầu để xem chi tiết thông tin
Bước 5.1: Xác nhận tích hợp thông tin:
- Công dân kiểm tra các thông tin;
- Chọn Đang sử dụng số thuê bao;
- Nhấn Xác nhận.
Bước 5.2: Xác nhận không tích hợp thông tin:
- Công dân kiểm tra các thông tin;
- Chọn Không sử dụng số thuê bao;
- Nhấn Xác nhận.
Bước 6: Xác nhận tích hợp thành công:
- Nhấn Quay lại để điều hướng về màn Xác nhận tích hợp thông tin.
Bước 7: Màn hình sau khi xác nhận thông tin.
Các bước xem các số điện thoại đã xác nhận sử dụng: Ví giấy tờ - Số điện thoại
Bước 1: Đăng nhập vào ứng dụng VNeID, tại màn hình Trang chủ tài khoản định danh điện tử mức 2 nhấn Ví giấy tờ.
Bước 2: Nhấn Số điện thoại.
Bước 3: Xác thực bằng passcode hoặc vân tay/ khuôn mặt (tùy theo cấu hình xác thực của tài khoản trên thiết bị).
Bước 4: Danh sách số điện thoại đã tích hợp.
