Chính phủ đã ban hành Nghị định số 156/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 31/2019/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp tổ chức thi hành Luật Tố cáo, trong đó bổ sung nhiều quy định mới về xử lý kỷ luật đối với các hành vi vi phạm trong giải quyết tố cáo.
Theo Nghị định, người giải quyết tố cáo, người xác minh nội dung tố cáo, người tiếp nhận tố cáo và người tố cáo là cán bộ, công chức, viên chức nếu có hành vi vi phạm pháp luật về tố cáo thì tùy tính chất, mức độ sẽ bị xử lý kỷ luật hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định. Các hình thức xử lý gồm khiển trách, cảnh cáo, cách chức, buộc thôi việc hoặc bãi nhiệm. Trường hợp gây thiệt hại còn phải thực hiện trách nhiệm bồi thường theo quy định của pháp luật.
Đối với người giải quyết tố cáo, hình thức kỷ luật khiển trách sẽ áp dụng đối với các hành vi như không thực hiện đầy đủ trách nhiệm bảo vệ người tố cáo; cản trở, gây khó khăn cho người tố cáo; thiếu trách nhiệm trong giải quyết tố cáo hoặc bao che cho người bị tố cáo. Mức cảnh cáo áp dụng đối với các trường hợp tái phạm sau khi đã bị khiển trách; tiết lộ danh tính người tố cáo; cố ý không thụ lý, không ban hành kết luận nội dung tố cáo; lợi dụng chức vụ, quyền hạn để thực hiện hành vi trái pháp luật; đe dọa, mua chuộc hoặc trả thù người tố cáo.
Người giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý có thể bị cách chức nếu tái phạm hoặc không áp dụng biện pháp bảo vệ người tố cáo dẫn đến hậu quả nghiêm trọng. Đáng chú ý, hình thức buộc thôi việc hoặc bãi nhiệm sẽ áp dụng đối với các hành vi như cố ý giải quyết tố cáo trái pháp luật gây mất ổn định an ninh, trật tự xã hội; cố ý bỏ lọt chứng cứ, làm sai lệch hồ sơ để bao che cho người bị tố cáo; hoặc không áp dụng biện pháp bảo vệ người tố cáo dẫn đến hậu quả đặc biệt nghiêm trọng.
Ảnh minh họa. Nguồn: Internet.
Nghị định 156/2026/NĐ-CP cũng sửa đổi, bổ sung quy định xử lý kỷ luật đối với người tố cáo là cán bộ, công chức, viên chức. Theo đó, người tố cáo có thể bị khiển trách nếu biết rõ nội dung tố cáo không đúng sự thật nhưng vẫn tố cáo; tố cáo lại vụ việc đã được giải quyết đúng quy định mà không có bằng chứng mới; hoặc lôi kéo, kích động người khác tố cáo sai sự thật. Hình thức cảnh cáo áp dụng đối với các trường hợp tái phạm; cưỡng ép, mua chuộc người khác tố cáo sai sự thật hoặc sử dụng tên người khác để tố cáo.
Đối với người giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý, hành vi sử dụng tên người khác để tố cáo gây ảnh hưởng hoạt động của cơ quan, đơn vị hoặc gây mất đoàn kết nội bộ có thể bị cách chức. Đặc biệt, người lợi dụng quyền tố cáo để xuyên tạc sự thật, vu khống, chia rẽ nội bộ, gây rối an ninh trật tự hoặc tuyên truyền chống Nhà nước có thể bị áp dụng hình thức kỷ luật cao nhất là buộc thôi việc hoặc bãi nhiệm.
Ngoài ra, Nghị định cũng bổ sung quy định về rút tố cáo. Theo quy định mới, dù người tố cáo rút đơn, cơ quan có thẩm quyền vẫn tiếp tục giải quyết nếu phát hiện dấu hiệu vi phạm pháp luật hoặc có căn cứ cho thấy việc rút tố cáo do bị đe dọa, ép buộc, mua chuộc. Quá trình xử lý, giải quyết tố cáo sẽ được cập nhật kịp thời trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về tiếp công dân, xử lý đơn, giải quyết khiếu nại, tố cáo nhằm tăng cường công khai, minh bạch và thúc đẩy chuyển đổi số trong hoạt động quản lý nhà nước.
