Chính phủ đã ban hành Nghị định 146/2026/NĐ-CP quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lâm nghiệp. Trong đó, mức phạt tiền đối với hành vi vi phạm hành chính được xác định như sau: Mức phạt tiền quy định tại Chương II Nghị định 146/2026/NĐ-CP là mức áp dụng đối với cá nhân. Đối với tổ chức có hành vi vi phạm hành chính cùng loại và cùng mức độ với cá nhân thì bị phạt tiền gấp hai lần mức phạt tiền áp dụng đối với cá nhân trừ trường hợp quy định tại khoản 4 Điều 27 Nghị định 146/2026/NĐ-CP. Đáng chú ý, mức phạt tiền tối đa trong lĩnh vực lâm nghiệp đối với cá nhân là 500 triệu đồng và đối với tổ chức là 1 tỉ đồng.
Về các hình thức xử phạt bổ sung, gồm: Tịch thu tang vật, phương tiện được sử dụng để vi phạm hành chính; đình chỉ hoạt động khai thác rừng có thời hạn từ 6 - 12 tháng; đình chỉ hoạt động của cơ sở chế biến lâm sản có thời hạn từ 6 - 12 tháng. Thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lâm nghiệp là 2 năm.
Đáng chú ý, mức phạt đối với hành vi lấn, chiếm rừng được phân biệt rõ. Cụ thể, đối với diện tích nhỏ, mức phạt dao động từ 1 - 2 triệu đồng. Mức phạt sẽ tăng dần theo diện tích vi phạm và loại rừng bị xâm hại. Đối với các diện tích lớn hơn, mức phạt từ 60 - 80 triệu đồng nếu lấn chiếm từ 5ha rừng chưa có trữ lượng hoặc từ 1ha rừng đặc dụng trở lên. Nhân đôi mức phạt nếu đối tượng vi phạm là rừng tự nhiên thay vì rừng trồng. Ngoài nộp phạt, đối tượng vi phạm bắt buộc phải khôi phục lại tình trạng ban đầu của diện tích rừng đã bị xâm hại. Trường hợp lấn hoặc chiếm đất nông nghiệp là đất rừng đặc dụng, rừng phòng hộ, rừng sản xuất nhưng chưa có rừng sẽ bị xử phạt theo quy định của pháp luật về đất đai.
Ảnh minh họa. Nguồn: Internet.
Ngoài ra, Nghị định 146/2026/NĐ-CP đã quy định các mức phạt đối với hành vi sử dụng môi trường rừng trái quy định. Theo đó, phạt tiền từ 4 - 6 triệu đồng đối với một trong các trường hợp: Tổ chức tham quan, du lịch trong rừng mà không được phép của chủ rừng. Nuôi, trồng, thu hoạch cây dược liệu trong rừng phòng hộ, rừng sản xuất mà không đúng phương án theo quy định.
Phạt tiền từ 6 - 10 triệu đồng đối với một trong các trường hợp: Tổ chức các dịch vụ du lịch, kinh doanh trong rừng mà không được phép của chủ rừng. Tổ chức nghỉ dưỡng, giải trí trong phân khu bảo vệ nghiêm ngặt của rừng đặc dụng.
Nuôi, trồng phát triển hoặc thu hoạch cây dược liệu ở phân khu bảo vệ nghiêm ngặt, phân khu phục hồi sinh thái của vườn quốc gia, khu dự trữ thiên nhiên, khu bảo tồn loài - sinh cảnh; những khu vực rừng phòng hộ đầu nguồn có độ dốc trên 30 độ, vùng bờ biển bị xói lở thuộc rừng phòng hộ chắn gió, chắn cát bay và rừng phòng hộ chắn sóng, lấn biển. Trừ trường hợp được Chủ tịch UBND cấp tỉnh chấp thuận và phù hợp với phương án nuôi, trồng phát triển, thu hoạch cây dược liệu trong rừng đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt...
Bên cạnh đó, đối với các vi phạm quy định về quản lý rừng bền vững, Nghị định 146/2026/NĐ-CP quy định, phạt tiền từ 5 - 10 triệu đồng đối với hành vi không xây dựng, trình cấp có thẩm quyền phê duyệt phương án quản lý rừng bền vững hoặc không thực hiện đúng phương án quản lý rừng bền vững đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt.
Đối với hành vi đánh giá, cấp chứng chỉ quản lý rừng bền vững không đúng quy định pháp luật về tiêu chí quản lý rừng bền vững mức phạt là từ 10 - 20 triệu đồng.
Nghị định 146/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ 25/6/2026.
