Tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI, ngày 23/4, dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội, Thượng tướng Nguyễn Doãn Anh, Quốc hội nghe Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội của Quốc hội Lê Thị Nga trình bày Tờ trình tóm tắt dự kiến Chương trình giám sát của Quốc hội năm 2027.
Toàn cảnh Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI ngày 23/4/2026. Nguồn: Quochoi.vn.
Theo đó, trình bày Tờ trình tóm tắt dự kiến Chương trình giám sát của Quốc hội năm 2027, Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội Lê Thị Nga cho biết, trên cơ sở các nghị quyết về Chương trình giám sát năm 2025, năm 2026, Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội (UBTVQH), các cơ quan của Quốc hội, các Đoàn Đại biểu Quốc hội (ĐBQH) và ĐBQH đã có nhiều cải tiến, đổi mới về phương thức tổ chức, điều hành, điều chỉnh linh hoạt để phù hợp với tình hình thực tiễn, nhất là trong bối cảnh thực hiện chủ trương sắp xếp, tổ chức lại bộ máy cùng với việc triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, đặc biệt là việc triển khai có hiệu quả các nghị quyết chiến lược, trụ cột của Trung ương, Bộ Chính trị; qua đó, đạt được những kết quả quan trọng:
Thứ nhất, việc xây dựng và hoàn thiện thể chế tiếp tục là ưu tiên hàng đầu với việc ban hành Luật Hoạt động giám sát của Quốc hội và Hội đồng nhân dân năm 2025, 04 nghị quyết quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành Luật; ban hành hệ thống các biểu mẫu văn bản phục vụ hoạt động giám sát.
Thứ hai, việc xem xét báo cáo, nhất là các báo cáo tổng kết công tác nhiệm kỳ của các cơ quan được thực hiện một cách thực chất, trách nhiệm, bảo đảm tính khách quan và hiệu quả, ưu tiên các vấn đề trọng tâm, đồng thời đề xuất lộ trình giải quyết dứt điểm các tồn tại, hạn chế.
Thứ ba, hoạt động chất vấn và trả lời chất vấn tại kỳ họp Quốc hội tiếp tục khẳng định là hình thức giám sát trực tiếp, hiệu quả; các nhóm vấn đề được Quốc hội lựa chọn đều mang tính cấp thiết, bám sát hơi thở đời sống và đáp ứng đúng kỳ vọng của cử tri cả nước; công tác chuẩn bị công phu, kỹ lưỡng với nhiều điểm đổi mới trong tổ chức thực hiện.
Thứ tư, hoạt động giám sát chuyên đề đã cơ bản thực hiện nghiêm chủ trương về phân cấp, phân quyền, bảo đảm hiệu quả, chất lượng và có nhiều đổi mới.
Thứ năm, công tác giám sát văn bản quy phạm pháp luật và giám sát việc giải quyết khiếu nại, tố cáo, kiến nghị của cử tri tiếp tục được đẩy mạnh, đổi mới phương thức thực hiện và đi vào nề nếp.
Thứ sáu, hoạt động xem xét việc thực hiện các nghị quyết của Quốc hội về giám sát chuyên đề và chất vấn tiếp tục được triển khai theo cách thức đổi mới theo hướng không tổ chức chất vấn trực tiếp mà tăng cường thảo luận tại hội trường về việc thực hiện các nghị quyết.
Thứ bảy, giám sát, hướng dẫn hoạt động của Hội đồng nhân dân tiếp tục được quan tâm, theo sát, tạo sự chuyển biến tích cực và đồng bộ, nhất là trong bối cảnh thực hiện mô hình tổ chức chính quyền địa phương 02 cấp.
Thứ tám, công tác giám sát việc bầu cử ĐBQH khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 được thực hiện một cách nghiêm túc, bài bản, trách nhiệm với việc triển khai 16 đoàn giám sát, kiểm tra công tác bầu cử tại 34 tỉnh, thành phố trong cả nước.
Thứ chín, lần đầu tiên, Diễn đàn giám sát của Quốc hội với chủ đề “Giám sát để kiến tạo phát triển” được tổ chức thành công tốt đẹp; qua đó, tiếp tục khẳng định vai trò của Quốc hội nói chung, vai trò của hoạt động giám sát của Quốc hội nói riêng trong việc bảo đảm tính minh bạch, trách nhiệm giải trình và hiệu quả quản lý nhà nước, đồng thời góp phần kiến tạo chính sách, hoàn thiện pháp luật, đồng hành cùng Chính phủ phát triển đất nước, thể chế hóa hiệu quả các chủ trương lớn, quyết sách đột phá của Đảng.
Thứ mười, Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội tổ chức các hoạt động giám sát với nhiều phương thức đổi mới, chú trọng việc tổ chức các đoàn công tác gọn nhẹ, đủ năng lực và tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, bảo đảm hiệu quả, tiết kiệm, tránh lãng phí.
Mười một, các Đoàn ĐBQH đã nghiên cứu, lựa chọn nội dung và phương thức hoạt động phù hợp, tập hợp và phát huy trí tuệ của các vị ĐBQH trong Đoàn, chủ động tiết giảm tối đa các cuộc giám sát thực địa tại các khu vực thực hiện sáp nhập.
Về giám sát chuyên đề, Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội Lê Thị Nga cho biết, căn cứ đặc điểm, tình hình đặc thù của năm 2027, ý kiến của Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội, Đoàn ĐBQH, sau khi cân nhắc nhiều mặt, để bảo đảm chất lượng, tính khả thi của Chương trình giám sát, tránh trùng lặp với các hoạt động thanh tra, kiểm tra và giám sát khác của các cơ quan hữu quan, đồng thời thực hiện tinh thần mới đã được Quốc hội quyết định tại Luật Hoạt động giám sát của Quốc hội và Hội đồng nhân dân, UBTVQH báo cáo Quốc hội xem xét, quyết định việc tổ chức Đoàn giám sát để tiến hành giám sát 02 chuyên đề gồm:
- Chuyên đề 01 về “Việc thực hiện chính sách, pháp luật về quản lý, sử dụng tài sản công là trụ sở làm việc sau khi thực hiện chủ trương sắp xếp tổ chức bộ máy và đơn vị hành chính”.
- Chuyên đề 02 về “Việc thực hiện chính sách, pháp luật về bảo hiểm xã hội giai đoạn 2021 - 2026”.
Sau khi Quốc hội quyết định lựa chọn 01 chuyên đề, chuyên đề còn lại sẽ do UBTVQH trực tiếp tổ chức giám sát.
Bên cạnh các chuyên đề Quốc hội, UBTVQH trực tiếp tổ chức giám sát nêu trên, UBTVQH giao Hội đồng Dân tộc, Ủy ban của Quốc hội, căn cứ chức năng, nhiệm vụ và tình hình thực tiễn, chủ động lựa chọn hình thức giám sát phù hợp để tổ chức giám sát ngay trong năm 2026 đối với một số nội dung và báo cáo UBTVQH về kết quả giám sát trong năm 2027. Căn cứ kết quả giám sát của Hội đồng Dân tộc, Ủy ban của Quốc hội về các chuyên đề, UBTVQH sẽ xem xét, quyết định việc đưa ra thảo luận, xem xét tại Phiên họp của UBTVQH hoặc trình Quốc hội thảo luận, xem xét, bảo đảm hoạt động giám sát nhanh, gọn, kịp thời, tiết kiệm, hiệu lực, hiệu quả.
Ngoài ra, căn cứ Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV của Đảng, các nghị quyết trụ cột, chiến lược của Đảng, các nghị quyết của Quốc hội về một số chính sách, cơ chế đặc thù và căn cứ tình hình thực tiễn thi hành pháp luật trên các lĩnh vực, Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội chủ động theo dõi, giám sát việc triển khai, tổ chức thi hành pháp luật, nắm bắt các khó khăn, vướng mắc, nhất là về quy định pháp luật để kịp thời đề xuất Quốc hội, UBTVQH, Chính phủ, các Bộ, ngành, địa phương có giải pháp tháo gỡ, hoàn thiện hệ thống pháp luật; trường hợp cần thiết, kịp thời báo cáo UBTVQH xem xét, tổ chức giám sát.
Về dự kiến nội dung chương trình giám sát, UBTVQH dự kiến nội dung Chương trình giám sát của Quốc hội năm 2027 như sau:
- Tại Kỳ họp thứ 3, Quốc hội khóa XVI: Quốc hội xem xét khoảng 34 đầu báo cáo của Chính phủ, báo cáo của UBTVQH và các báo cáo khác của các cơ quan hữu quan theo quy định của pháp luật.
- Tại Kỳ họp thứ 4, Quốc hội khóa XVI: Quốc hội xem xét khoảng 27 đầu báo cáo của Chính phủ, báo cáo của UBTVQH và các báo cáo khác của các cơ quan hữu quan theo quy định của pháp luật.
- Tiến hành 02 phiên chất vấn và trả lời chất vấn của ĐBQH tại Kỳ họp thứ 3 và Kỳ họp thứ 4.
- Xem xét báo cáo kết quả giám sát của Đoàn giám sát chuyên đề tại Kỳ họp thứ 4.
Ngau sau khi nghe Tờ trình tóm tắt dự kiến Chương trình giám sát của Quốc hội năm 2027, Quốc hội tiến hành thảo luận về Chương trình giám sát của Quốc hội năm 2027.
