Ngày 09/01/2026, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 03/2026/NĐ-CP quy định về tổ chức, hoạt động của quỹ xã hội, quỹ từ thiện, trong đó nhấn mạnh nguyên tắc phi lợi nhuận, công khai, minh bạch tài chính và trách nhiệm giải trình trước pháp luật.
Ảnh minh họa. Nguồn: Internet.
Cụ thể, theo Nghị định số 03/2026/NĐ-CP, quỹ xã hội, quỹ từ thiện được thành lập và hoạt động không vì mục tiêu lợi nhuận, trên cơ sở tự nguyện, tự chủ, tự trang trải và tự chịu trách nhiệm trước pháp luật bằng tài sản của mình. Quỹ tổ chức và hoạt động theo quy định pháp luật và điều lệ đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền công nhận; bảo đảm công khai, minh bạch về tổ chức, hoạt động, thu – chi tài chính, tài sản và không phân chia tài sản.
Nghị định cũng khẳng định, quỹ có tư cách pháp nhân, có con dấu và tài khoản riêng theo quy định của pháp luật. Quỹ được quyền tổ chức, hoạt động theo điều lệ; vận động quyên góp, tiếp nhận tài sản tài trợ, hiến tặng của tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước theo đúng tôn chỉ, mục đích; tổ chức các hoạt động hợp pháp để bảo tồn, tăng trưởng tài sản quỹ.
Bên cạnh đó, quỹ được thành lập, quản lý các tổ chức có tư cách pháp nhân trực thuộc để thực hiện nhiệm vụ phù hợp với tôn chỉ, mục đích; phối hợp với địa phương, tổ chức, cá nhân triển khai các đề án, dự án, chương trình tài trợ theo quy định; được thực hiện quyền khiếu nại theo pháp luật.
Về nghĩa vụ, Nghị định số 03/2026/NĐ-CP quy định rõ, quỹ hoạt động trong lĩnh vực nào thì chịu sự quản lý nhà nước của cơ quan quản lý ngành, lĩnh vực đó; việc tài trợ, hỗ trợ phải đúng phạm vi hoạt động theo điều lệ, trừ trường hợp tham gia hỗ trợ khắc phục thiên tai, dịch bệnh, hỏa hoạn, sự cố nghiêm trọng, khẩn cấp theo quy định pháp luật.
Đáng chú ý, đối với quỹ được thành lập từ tài sản hiến, tặng cho hoặc theo di chúc mà không tổ chức quyên góp, hằng năm phải dành tối thiểu 5% tổng giá trị tài sản để tài trợ cho các chương trình, dự án phù hợp với tôn chỉ, mục đích hoạt động.
Quỹ có trách nhiệm chịu sự kiểm tra, giám sát của cơ quan nhà nước, của tổ chức, cá nhân tài trợ và cộng đồng; giải quyết khiếu nại, tố cáo trong nội bộ theo quy định; thực hiện các quyết định của cơ quan có thẩm quyền liên quan đến tổ chức, hoạt động của quỹ.
Hằng năm, quỹ phải công khai các khoản đóng góp, tài sản đã tiếp nhận và kết quả sử dụng trên phương tiện thông tin đại chúng trước ngày 31/3; đồng thời báo cáo tình hình tổ chức, hoạt động, tài sản, tài chính theo mẫu quy định và gửi cơ quan có thẩm quyền, cơ quan quản lý ngành, lĩnh vực, Bộ Tài chính và địa phương liên quan. Khi thay đổi trụ sở chính hoặc Giám đốc, quỹ phải báo cáo bằng văn bản với cơ quan cấp giấy phép thành lập.
Nghị định số 03/2026/NĐ-CP này có hiệu lực từ ngày 01/3/2026.
