Tham gia bầu cử là quyền lợi, nghĩa vụ của mỗi công dân

Trong 80 năm qua kể từ ngày Tổng tuyển cử đầu tiên bầu Quốc hội Việt Nam 06/01/1946 trong bối cảnh đất nước khó khăn chồng chất khó khăn, thù trong giặc ngoài, ở miền Bắc đối phó với âm mưu phá hoại tinh vi, nham hiểm, trắng trợn của kẻ thù, miền Nam, nhất là vùng Nam bộ bầu cử diễn ra dưới bom đạn ác liệt của giặc Pháp, kinh tế đất nước vô cùng khó khăn. Nhưng người dân cả nước đã thực hiện lời kêu gọi quốc dân đi bỏ phiếu của Chủ tịch Hồ Chí Minh từ miền xuôi đến miền ngược, từ Bắc tới Nam từ nông thôn đến thành thị, không phân biệt gái trai, già trẻ đã, phấn khởi, hăng hái đi bầu cử với tinh thần yêu nước, trách nhiệm cao. Tổng số cử tri cả nước đi bỏ phiếu đạt tỉ lệ 89%. Riêng ở Hà Nội cử tri đi bỏ phiếu trên 91,95% tại 74 khu vực nội thành và 118 làng ngoại thành. Cuộc Tổng tuyển cử tại 71 tỉnh thành bầu ra được 333 đại biểu, trong đó có 57% số đại biểu các đảng phải khác nhau, 43% đại biểu không đảng phái, 87% số đại biểu là công nhân, nông dân, chiến sĩ cách mạng, 10 đại biểu nữ, 34 đại biểu dân tộc thiểu số. Chủ tịch Hồ Chí Minh trúng cử với số phiếu cao nhất 98,4%. Trong thành phần Quốc hội có đại biểu đại diện cho ba miền đất nước Bắc-Trung-Nam, từ các nhà cách mạng lão thành, thương gia, nhân sĩ trí thức, các nhà hoạt động văn hóa, các thành phần tôn giáo. Quốc hội đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa (nay nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam) ra đời là thắng lợi là mốc son đầu tiên của thế chế dân chủ của nước Việt Nam.

Thắng lợi của cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên đánh dấu bước trưởng thành của Nhà nước cách mạng Việt Nam mở ra một thời kỳ mới, thời kỳ đất nước có Quốc hội, một Chính phủ thống nhất, một Hiến pháp tiến bộ và một hệ thống chính quyền đầy đủ.

Đất nước ta trải qua 15 kỳ Tồng tuyển cử, đã khẳng định thành tựu to lớn của Quốc hội, HĐND các cấp đã đạt được. Đó là Quốc hội làm tốt chức năng cơ quan đại biểu cao nhất của Nhân dân, cơ quan quyền lực cao nhất của Nhà nước, thực hiện quyền lập hiến, lập pháp, quyết định những vấn đề quan trọng của đất nước và giám sát tối cao. Quốc hội thể hiện ý chí, nguyện vọng của Nhân dân, bầu ra các chức danh lãnh đạo Nhà nước và quyết định chính sách kinh tế - xã hội của nước nhà. HĐND các cấp đại diện cho ý chí, nguyện vọng và quyền làm chủ của Nhân dân, quyết định những vấn đề quan trọng của địa phương, giám sát việc tuân thủ theo Hiến pháp và pháp luật, giám sát hoạt động của cơ quan Nhà nước ở địa phương, chịu trách nhiệm trước Nhân dân địa phương và cơ quan Nhà nước cấp trên.

Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 diễn ra trong bối cảnh đất nước ta sau 40 năm thực hiện công cuộc đổi mới đạt được những thành tựu to lớn trên tất cả các mặt, có ý nghĩa lịch sử trên mọi lĩnh vực đời sống xã hội. Cũng là thời điểm đất nước đang sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị, tổ chức lại địa giới hành chính, vận hành mô hình chính quyền địa phương 02 cấp, đảm bảo tinh gọn, hiệu quả, để tiến vào kỷ nguyên phát triển mới của dân tộc. Đặc biệt sau ngày Đảng ta thực hiện thành công Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV, nhằm cụ thể hóa Nghị quyết, gắn với công tác cán bộ của Đảng ở các cấp. Đồng thời thể hiện quyền dân chủ của công dân, mỗi người tự lựa chọn bầu ra những đại biểu có đức, có tài, có trách nhiệm, có bản lĩnh chính trị, có ý chí để phụng sự Nhân dân, phụng sự Tổ quốc, đưa đất nước phát triển lên tầm cao mới.

Bầu cử đại biểu Quốc hội, HĐND các cấp lần này góp phần tích cực vào xây dựng và củng cố hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của dân, do dân và vì dân, dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam.

Theo Điều 2 Luật Bầu cử năm 2015: “Tính đến ngày bầu cử được công bố, công dân nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam đủ 18 tuổi trở lên có quyền bầu cử, và đủ hai mươi một tuổi trở lên có quyền ứng cử vào Quốc hội, HĐND các cấp đúng theo quy định của pháp luật”. Luật khẳng định nguyên tắc phổ thông, bình đẳng trong bầu cử, mọi công dân có quyền thực hiện nghĩa vụ của mình, không phân biệt giới tính, tín ngưỡng, tôn giáo, thành phần xã hội, trình độ học vấn.

Cử tri có quyền được cung cấp thông tin, đầy đủ, chính xác danh sách, tiểu sử và chương trình hành động của ứng cử viên, có quyền khiếu nại, tố cáo hành vi, vi phạm pháp luật về bầu cử. Mỗi lá phiếu là thể hiện trách nhiệm, ý chí của cử tri đối với tương lai của đất nước và sự phát triển của địa phương. Nên mỗi cử tri sáng suốt lựa chọn những ứng cử viên đủ năng lực, trình độ, đạo đức, phẩm chất vào đại biểu Quốc hội, HĐND các cấp.

Điều 69 Luật Bầu cử ghi rõ trách nhiệm của cử tri trong việc tham gia bầu cử. Cử tri phải chủ động nghiên cứu tiểu sử, chương trình hành động từng ứng cử viên, chấp hành nghiêm các quy định về bầu cử, đảm bảo an ninh, trật tự an toàn xã hội. Mỗi cử tri cần trực tiếp đi bỏ phiếu đúng thời gian, đúng địa điểm với tinh thần, trách nhiệm cao. Mỗi cử tri cần cảnh giác với những thông tin của kẻ xấu, xuyên tạc không đúng sự thật, kích động trên không gian mạng về dân chủ, nhân quyền ảnh hưởng đến nhận thức, niềm tin của bản thân.

 Nhiệm vụ trọng tâm của các địa phương trong thời điểm này tập trung cho công tác bầu cử. Đặc biệt các xã, phường triển khai đồng bộ công tác bầu cử, bám sát chỉ đạo của Trung ương và hướng dẫn của Hội đồng bầu cử quốc gia, thực hiện đúng quy trình, đúng tiến độ, rà soát, cập nhật danh sách cử tri tiến hành kỹ lượng, chú ý nhóm cử tri tạm trú, người lao động, sinh viên, người làm việc xa nơi cư trú, kịp thời  chính lý, bổ sung danh sách khi có phát sinh, không để trùng lặp, không bỏ sót cử tri.

Coi trọng công tác thông tin tuyên truyền về bầu cử bằng nhiều hình thức, sinh động, phù hợp với từng địa bàn, vùng miền, dân tộc. Nội dung tuyên truyền tập trung làm cho cử tri hiểu về Luật Bầu cử, quyền lợi, trách nhiệm, nghĩa vụ của cử tri, tiểu sử, chương trình hành động của các ứng cử viên.

 Các điểm bỏ phiếu phải đảm bảo an toàn tuyệt đối, bố trí đầy đủ nhân lực, cơ sở vật chất, trang thiết bị, đảm bảo ngày bầu cử là ngày hội của toàn dân thực hiện quyền lợi, nghĩa vụ cùa mình.

Với truyền thống cách mạng, tinh thần đoàn kết, ý thức trách nhiệm cao cử tri cả nước nhất định sẽ hưởng ứng tích cực tham gia bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND các cấp góp phần quan trọng vào xây dựng chính quyền các cấp thực sự của Nhân dân, vì Nhân dân, đáp ứng yêu cầu đổi mới, phát triển trong kỷ nguyên mới, đồng thời củng cố vững chắc khối đại đoàn kết dân tộc trong cả nước.