Mới đây, Bộ Tài chính đã công bố đề xuất về việc cho phép giảm trừ chi phí y tế và giáo dục vào thuế thu nhập cá nhân. Với mức giảm trừ lên tới 47 triệu đồng/năm, người có thu nhập dưới 28 triệu đồng/tháng có thể sẽ không còn phải nộp thuế.
Thông tin về vấn đề này, tại Họp báo thường kỳ quý I/2026 của Bộ Tài chính, Bộ này cho biết điểm nhấn quan trọng nhất chính là việc lần đầu tiên các chi phí thực tế về y tế và giáo dục được xem xét đưa vào danh mục giảm trừ gia cảnh, phản ánh sát thực tế mức sống và gánh nặng chi tiêu của người dân. Sự thay đổi này là một bước chuyển tư duy trong quản lý thuế: Chuyển từ ấn định mức giảm trừ cố định sang công nhận những chi phí thiết yếu cấu thành nên chất lượng cuộc sống con người. Theo đại diện Bộ Tài chính, chính sách này dự kiến sẽ có hiệu lực ngay cho kỳ tính thuế năm 2026, tạo ra lợi ích tài chính quan trọng cho tầng lớp làm công ăn lương.
Ảnh minh họa. Nguồn: Internet.
Trong dự thảo đang được lấy ý kiến, cơ quan soạn thảo đã xây dựng hai kịch bản cụ thể nhằm tối ưu hóa quyền lợi cho người nộp thuế, dựa trên các số liệu điều tra sát thực về mức sống dân cư giai đoạn 2016 - 2024 và dự báo tốc độ tăng trưởng chi tiêu đến năm 2026. Đây được xem là nỗ lực quan trọng nhằm điều chỉnh chính sách thuế thu nhập cá nhân theo sát biến động thực tế của nền kinh tế.
Kịch bản đầu tiên, được gọi là phương án tiệm cận mức trung bình, đề xuất cho phép người nộp thuế được giảm trừ tối đa 20 triệu đồng mỗi năm cho các chi phí y tế và 21 triệu đồng mỗi năm đối với lĩnh vực giáo dục. Với phương án này, tổng mức giảm trừ bổ sung mà mỗi cá nhân có thể nhận được lên tới 41 triệu đồng/năm. Theo đánh giá, mức này đã tiệm cận và phản ánh khá đầy đủ mặt bằng chi tiêu trung bình của các hộ gia đình trong giai đoạn vừa qua.
Trong khi đó, kịch bản thứ hai hướng tới mục tiêu mở rộng hỗ trợ với các định mức cao hơn. Cụ thể, mức giảm trừ cho y tế được nâng lên tối đa 23 triệu đồng mỗi năm và giáo dục là 24 triệu đồng/năm. Tổng cộng, mức giảm trừ cho cả hai lĩnh vực thiết yếu này có thể lên đến 47 triệu đồng/năm.
Việc xây dựng hai phương án này cho thấy sự linh hoạt của cơ quan quản lý trong việc cân đối giữa nguồn thu ngân sách và nhu cầu giảm bớt gánh nặng tài chính cho người dân. Đặc biệt, kịch bản mở rộng hỗ trợ được kỳ vọng sẽ tạo ra khoảng không gian tài chính rộng hơn, giúp các gia đình yên tâm đầu tư cho học tập và chăm sóc sức khỏe, qua đó góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và an sinh xã hội bền vững.
"Phương án 1 đã gấp khoảng 2 đến 2,2 lần mức chi tiêu bình quân của cá nhân trong năm 2024. Tuy nhiên, nếu áp dụng phương án 2, lợi ích cho người dân sẽ rất rõ rệt. Cụ thể, một cá nhân có một người phụ thuộc có thể đạt tổng mức giảm trừ lên đến khoảng 307 triệu đồng/năm (chưa tính các khoản bảo hiểm bắt buộc và đóng góp từ thiện). Điều này đồng nghĩa với việc cá nhân có thu nhập khoảng 28 triệu đồng/tháng sau khi thực hiện đầy đủ các thủ tục giảm trừ sẽ thuộc diện chưa phải nộp thuế TNCN. Phải đến ngưỡng thu nhập trên 28,6 triệu đồng/tháng mới bắt đầu phát sinh thuế suất bậc 1 (5%)", Bộ Tài chính phân tích.
Ngoài ra, theo dự thảo Nghị định, để được giảm trừ các khoản chi phí giáo dục - y tế, người nộp thuế phải có đầy đủ hóa đơn, chứng từ theo quy định của pháp luật. Riêng đối với chi phí y tế, cần có thêm bảng kê chi phí khám chữa bệnh theo quy định của Bộ trưởng Bộ Y tế. Chứng từ phải thể hiện thông tin của người nộp thuế hoặc người phụ thuộc và không được chi trả từ các nguồn khác như tài trợ, hỗ trợ, ngân sách nhà nước, quỹ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm chi trả dưới các hình thức khác.
