LSVNO - Thủ tướng Chính phủ vừa ban hành Chỉ thị số 12/CT-TTg, ngày 25/4/2019, về tăng cường phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm và vi phạm pháp luật liên quan đến hoạt động “tín dụng đen”. Theo đó, các cơ quan, tổ chức, cán bộ, công chức, viên chức, lực lượng vũ trang phải chấp hành nghiêm pháp luật về giao dịch, vay mượn, huy động, sử dụng vốn an toàn. Nghiêm cấm tham gia hoạt động góp vốn, huy động vốn và môi giới, bao che, tiếp tay cho các đối tượng hoạt động “tín dụng đen”...
Thực trạng của "tín dụng đen"
Thời gian qua, tình hình tội phạm và vi phạm pháp luật liên quan đến hoạt động “tín dụng đen” xảy ra tại nhiều địa phương, gây ảnh hưởng đến an ninh, trật tự (ANTT) với thủ đoạn rất tinh vi, phức tạp. Các đối tượng lợi dụng mạng viễn thông, Internet, núp bóng các doanh nghiệp có chức năng cho vay tài chính, dịch vụ đòi nợ, kinh doanh cầm đồ, tạo vỏ bọc, đối phó với cơ quan chức năng để tổ chức các hoạt động cho vay không thế chấp, huy động vốn, kinh doanh tài chính, góp vốn, góp tài sản kinh doanh với lãi suất rất cao (từ 100% đến 300%, thậm chí lên đến 700%/năm đối với khoản tiền ở thời điểm vay) nhằm thu lợi bất chính.
Thực tế cho thấy, “tín dụng đen” là hình thức cho vay, đi vay, được thực hiện bởi cá nhân, nhóm người hoặc tổ chức kinh doanh dịch vụ tài chính, thường gắn với các hành vi đòi nợ, chiếm đoạt tài sản trái pháp luật. Chủ nợ thường thuê băng nhóm tội phạm, đối tượng tiền án, tiền sự sử dụng vũ khí nguy hiểm có thể thực hiện các tội phạm xâm hại đến tính mạng, sức khoẻ nhân phẩm, danh dự, tổn hại về tinh thần và chiếm đoạt, huỷ hoại tài sản của người đi vay, gây lo lắng bức xúc trong nhân dân.
Ảnh minh họa. Nguồn: Internet.
Nguyên nhân của tình trạng trên xuất phát từ một bộ phận người dân có nhu cầu vay vốn không cần thế chấp tài sản, không đáp ứng được các điều kiện vay vốn tại các kênh cung cấp tín dụng chính thức đã tìm đến các cá nhân, cơ sở hoạt động “tín dụng đen” để vay tiền. Bên cạnh đó, một bộ phận không nhỏ thanh, thiếu niên xuống cấp về đạo đức, tham gia các hoạt động tệ nạn xã hội (cờ bạc, cá độ, ma tuý...) hoặc do nhu cầu bất hợp pháp nên đã tìm đến các cá nhân, sơ sở hoạt động tín dụng đen.
Nhiều người đã sử dụng tiền nhàn rỗi để trực tiếp cho vay dưới dạng “tín dụng đen” hoặc tham gia với vai trò trung gian, huy động vốn, gây rủi ro cho cả người vay và đi vay, dẫn đến tình trạng vỡ hụi, họ, xảy ra ở nhiều địa phương. Công tác tuyên truyền, phổ biến chính sách pháp luật về cho vay dân sự, về phương thức, thủ đoạn hoạt động và hậu quả tác hại, mức độ nguy hiểm của “tín dụng đen” chưa được tiến hành thường xuyên, liên tục nên hiệu quả chưa cao. Quy định của pháp luật về xử lý tội phạm và vi phạm pháp luật liên quan đến hoạt động “tín dụng đen” còn vướng mắc, khó khăn trong việc áp dụng chế tài chưa đủ sức răn đe.
Để chủ động phòng ngừa, đấu tranh có hiệu quả với tội phạm và vi phạm pháp luật liên quan đến hoạt động “tín dụng đen”, góp phần đảm bảo ANTT, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương tiếp tục tổ chức thực hiện Kết luận số 05-KL/TW ngày 15/7/2016 của Ban Bí thư về tiếp tục đẩy mạnh thực hiện Chỉ thị số 48-CT/TW của Bộ Chính trị (khóa X) về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phòng, chống tội phạm trong tình hình mới; Kết luận số 44-KL/TW ngày 22/01/2019 của Ban Bí thư về tiếp tục đẩy mạnh thực hiện Chỉ thị số 09-CT/TW ngày 01/12/2012 của Ban Bí thư (khóa XI) về “Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc trong tình hình mới”; Chỉ thị số 28/CT-TTg ngày 30/6/2017 của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường đảm bảo ANTT trong tình hình mới, phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị và toàn dân tham gia đấu tranh phòng, chống tội phạm, vi phạm pháp luật nói chung và tội phạm, vi phạm pháp luật liên quan đến hoạt động “tín dụng đen” nói riêng, bảo vệ quyền, lợi ích và tài sản của người dân trong các hoạt động tín dụng, vay mượn chính đáng, hợp pháp.
Mở các đợt cao điểm tấn công, trấn áp tội phạm "tín dụng đen"
Bộ Công an phối hợp các bộ, ngành, đoàn thể, địa phương làm tốt công tác phòng ngừa xã hội, đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến các quy định của pháp luật, phương thức, thủ đoạn và tác hại của “tín dụng đen” để nâng cao ý thức cảnh giác của người dân, tổ chức, doanh nghiệp.
Bộ Công an chỉ đạo Công an các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương chủ động đề xuất UBND cùng cấp chỉ đạo các sở, ban, ngành, UBND cấp huyện thành lập các tổ công tác liên ngành do lực lượng Công an làm nòng cốt, tiến hành kiểm tra hành chính các cơ sở cầm đồ, cho vay, kinh doanh tài chính, dịch vụ đòi nợ và các cơ sở kinh doanh khác có biểu hiện hoạt động cho vay lãi nặng, đòi nợ thuê nhằm phát hiện tội phạm và vi phạm pháp luật để xử lý nghiêm; Siết chặt việc cấp Giấy chứng nhận và tăng cường quản lý, kiểm tra các cơ sở kinh doanh có điều kiện về ANTT, nhất là các cơ sở kinh doanh dịch vụ cầm đồ, đòi nợ; kiên quyết xử lý, thu hồi Giấy chứng nhận đủ điều kiện về ANTT đối với các cơ sở vi phạm; Rà soát các ngành nghề kinh doanh thường bị các đối tượng hoạt động tín dụng đen lợi dựng, núp bóng hoạt động dẫn phát sinh các loạt tội phạm và vi phạm pháp luật.
Bộ Công an mở các đợt cao điểm tấn công, trấn áp tội phạm trên phạm vi toàn quốc và trên không gian mạng để đấu tranh quyết liệt các loại tội phạm, vi phạm pháp luật liên quan đến hoạt động “tín dụng đen”, gắn với đấu tranh, triệt xóa các đường dây đánh bạc, tổ chức đánh bạc, lừa đảo chiếm đoạt tài sản thông qua các hình thức huy động vốn, tham gia hụi, họ, biêu, phường, triệt phá các băng nhóm tội phạm có tổ chức, tội phạm sử dụng công nghệ cao, sử dụng vũ khí quân dụng, núp bóng doanh nghiệp để hoạt động.
Bộ Công an phối hợp chặt chẽ với VKSND tối cao, TAND tối cao chỉ đạo cơ quan tư pháp trong điều tra, truy tố, xét xử các vụ án liên quan đến hoạt động “tín dụng đen”, góp phần răn đe và phòng ngừa chung.
Hướng dẫn áp dụng pháp luật thống nhất
Thủ tướng Chính phủ đề nghị TAND tối cao và VKSND tối cao chỉ đạo, phối hợp chặt chẽ, thống nhất đường lối xét xử và hướng dẫn các cơ quan tư pháp ở địa phương khởi tố điều tra, truy tố, xét xử các vụ án liên quan đến hoạt động “tín dụng đen”.
Đề nghị Hội đồng thẩm phán TAND tối cao sớm ban hành Nghị quyết hướng dẫn áp dụng thống nhất trong xét xử Điều 201 BLHS về tội: ”Cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự”; TAND các cấp phối hợp với các cơ quan liên quan tổ chức xét xử công khai các vụ án trọng điểm và tuyên truyền trên phương tiện thông tin đại chúng một số vụ án liên quan đến “tín dụng đen”, nhất là các vụ án bức xúc trong dư luận nhân dân, các vụ án phạm tội có tổ chức, có tính chất chuyên nghiệp, côn đồ, dùng thủ đoạn tinh vi xảo quyệt hoặc dùng phương tiện có khả năng gây nguy hại cho nhiều người, các vụ án gây hậu quả nghiêm trọng như thiệt hại về tính mạng, sức khoẻ của con người, thiệt hại lớn về tài sản nhằm răn đe, giáo dục phòng ngừa chung.
Phối hợp với các cơ quan truyền thông phổ biến các quy định, thủ tục để giải quyết các vụ án dân sự có liên quan đến vay mượn, tạo điều kiện cho người dân giải quyết các vụ tranh chấp dân sự liên quan đến vay mượn, đòi nợ thông qua cơ quan bảo vệ pháp luật…
Đại Hưng
