Ngày ấy, trước hiên nhà, những dây pháo đỏ treo cao, trẻ con đứng nép sau cánh cửa gỗ, vừa sợ vừa háo hức. Khi người lớn châm lửa, tia sáng nhỏ chạy dọc sợi dây, rồi từng tràng nổ vang lên dồn dập. Nền sân đỏ rực xác giấy, khói cay xè mắt, tiếng cười xen lẫn tiếng bịt tai cuống quýt. Mùi thuốc pháo hòa cùng hương bánh chưng, nồi thịt kho nghi ngút, tạo nên thứ “mùi Tết” không thể gọi tên nhưng chẳng thể nào quên.
Ký ức tiếng pháo ngày Tết của thế hệ 8x.
Tác giả bài viết cũng là một đứa trẻ 8x lớn lên trong những chiều 30 như thế. Vừa bịt tai, vừa hé mắt nhìn, tim đập theo từng nhịp pháo. Khi ấy, tiếng pháo không chỉ là âm thanh - đó là cảm xúc. Là niềm tin rất ngây thơ rằng năm mới rồi sẽ khác, sẽ vui hơn, đủ đầy hơn.
Mỗi khi xuân về, dù không còn tiếng pháo thật ngoài đời, ký ức vẫn tự mình châm lửa. Chỉ cần một mùi khói thoảng qua, một bản nhạc xuân cũ vang lên, hay khoảnh khắc đứng lặng trước hiên nhà chiều cuối năm, mọi hình ảnh xưa như ùa về nguyên vẹn. Thấy lại sân gạch loang đỏ xác pháo, nghe lại tiếng người lớn gọi nhau í ới, thấy bàn tay mẹ kéo nhẹ vào trong khi dây pháo còn nổ dở. Có những ký ức không ồn ào nhưng âm ỉ cháy, như tàn pháo sau cùng còn đỏ lửa trong lòng người đã lớn.
Thế nhưng, xã hội vận động và trưởng thành. Cùng với sự phát triển kinh tế - đô thị, cùng với yêu cầu bảo đảm an toàn tính mạng, tài sản của người dân, việc đốt pháo bộc lộ nhiều hệ lụy: cháy nổ, thương tích, mất an ninh trật tự. Những vụ tai nạn đáng tiếc đã từng xảy ra, để lại hậu quả nặng nề cho nhiều gia đình. Trong bối cảnh ấy, quyết định của Chính phủ cấm sản xuất, buôn bán và đốt pháo nổ là một bước đi cần thiết, vì sự bình yên chung của xã hội.
Hình ảnh tư liệu về những dây pháo đỏ treo trước hiên nhà trong ký ức thế hệ 8x.
Từ khi tiếng pháo không còn vang lên trong đêm giao thừa, Tết có lặng đi một chút trong cảm nhận của thế hệ cũ. Nhưng bù lại, đó là những mùa xuân an toàn hơn, trật tự hơn, không còn nỗi lo cháy nhà, không còn những tai nạn thương tâm vì sự hiếu kỳ của trẻ nhỏ. Pháo hoa nghệ thuật được tổ chức tập trung, văn minh, vừa giữ được không khí lễ hội, vừa bảo đảm an toàn cộng đồng - đó là lựa chọn phù hợp với một xã hội hiện đại.
Ký ức là điều không ai có thể cấm. Tiếng pháo năm xưa vẫn nổ trong miền nhớ của thế hệ 8x, trong đó có tôi - như một phần tuổi thơ không thể thay thế. Nhưng trưởng thành cũng có nghĩa là biết trân trọng quá khứ mà không níu giữ những điều có thể gây nguy hiểm cho hiện tại.
Mùa xuân hôm nay có thể không còn xác pháo đỏ sân nhà, nhưng có sự bình yên rõ ràng hơn trong từng mái ấm. Và có lẽ, đó mới chính là điều quan trọng nhất: Tết không chỉ cần rộn ràng, mà cần an toàn. Không chỉ cần ký ức, mà cần tương lai.
HỒ KHÁNH
