Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 187/2026/NĐ-CP ngày 27/5/2026 quy định chi tiết một số điều của Luật Phục hồi, phá sản liên quan đến việc thay đổi người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp có vốn nhà nước sau khi Tòa án thụ lý đơn yêu cầu áp dụng thủ tục phục hồi; đồng thời quy định hoạt động và giám sát hoạt động của doanh nghiệp, hợp tác xã sau khi có quyết định mở thủ tục phá sản.
Theo Điều 3, người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp, hợp tác xã bị xem là không có khả năng điều hành khi thuộc một trong các trường hợp như: Vắng mặt tại Việt Nam quá 30 ngày mà không ủy quyền; chết, mất tích, bị truy cứu trách nhiệm hình sự, tạm giam, chấp hành hình phạt tù; bị hạn chế hoặc mất năng lực hành vi dân sự; hoặc các trường hợp khác do Thẩm phán quyết định.
Đáng chú ý, đối với doanh nghiệp có vốn nhà nước, trường hợp người đại diện theo pháp luật không còn khả năng điều hành hoặc doanh nghiệp có dấu hiệu vi phạm quy định của Luật Phục hồi, phá sản, Ban đại diện chủ nợ, Quản tài viên, doanh nghiệp quản lý, thanh lý tài sản hoặc cơ quan đại diện chủ sở hữu có thể đề nghị Thẩm phán xem xét thay đổi người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp.
Nghị định cũng quy định cụ thể trách nhiệm của cơ quan đại diện chủ sở hữu vốn nhà nước trong việc đề xuất nhân sự thay thế người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp. Trong thời hạn tối đa 10 ngày kể từ khi nhận được đề nghị của Thẩm phán, cơ quan này phải có ý kiến về nhân sự dự kiến hoặc đề xuất người đại diện mới theo quy định pháp luật.
Đối với doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ, cơ quan đại diện chủ sở hữu có thể đề nghị lựa chọn người đại diện theo pháp luật trong nhóm người đại diện chủ sở hữu trực tiếp tại doanh nghiệp hoặc đề xuất nhân sự khác đáp ứng điều kiện theo quy định pháp luật.
Ảnh minh họa. Nguồn: Internet.
Nghị định số 187/2026/NĐ-CP cũng quy định rõ hồ sơ, trình tự, thủ tục đăng ký thay đổi người đại diện theo pháp luật theo quyết định của Thẩm phán. Theo đó, trong thời hạn 15 ngày đối với doanh nghiệp và 10 ngày đối với hợp tác xã kể từ ngày có quyết định thay đổi, Quản tài viên hoặc người được Tòa án chỉ định phải thực hiện thủ tục đăng ký thay đổi với cơ quan đăng ký kinh doanh. Cơ quan đăng ký kinh doanh có trách nhiệm xem xét, cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp hoặc Giấy chứng nhận đăng ký hợp tác xã mới trong thời hạn 3 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ.
Ngoài ra, Nghị định cũng bổ sung cơ chế giám sát hoạt động của doanh nghiệp, hợp tác xã sau khi mở thủ tục phá sản. Theo đó, doanh nghiệp phải báo cáo Quản tài viên hoặc doanh nghiệp quản lý, thanh lý tài sản trước khi thực hiện các hoạt động quan trọng liên quan đến tài sản, hoạt động kinh doanh theo quy định của Luật Phục hồi, phá sản. Việc chuyển nhượng đồng bộ tài sản, chuyển nhượng một phần hoặc toàn bộ mảng kinh doanh, hoạt động kinh doanh hoặc chuyển nhượng doanh nghiệp, hợp tác xã trong quá trình phá sản sẽ được thực hiện thông qua Hội nghị chủ nợ và tuân thủ các quy định của pháp luật về dân sự, đấu giá, đấu thầu, đất đai, nhà ở và các quy định pháp luật liên quan.
Nghị định số 187/2026/NĐ-CP có hiệu lực thi hành từ ngày 27/5/2026.
