Mới đây, Chính phủ đã ban hành Nghị định 109/2026/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bổ trợ tư pháp; hành chính tư pháp; hôn nhân và gia đình; thi hành án dân sự; phục hồi, phá sản doanh nghiệp, hợp tác xã (có hiệu lực từ ngày 18/5/2026).
Theo đó, Nghị định 109/2026/NĐ-CP này điều chỉnh mức xử phạt đối với các hành vi vi phạm hành chính, đồng thời quy định cụ thể về hình thức xử phạt, mức xử phạt và các biện pháp khắc phục hậu quả trong lĩnh vực hôn nhân và gia đình.
Đáng chú ý, mức phạt đối với hành vi vi phạm chế độ một vợ, một chồng được nâng lên tối đa 10 triệu đồng và sẽ được áp dụng kể từ thời điểm nghị định có hiệu lực.
Ảnh minh họa. Nguồn: Internet.
Cụ thể, theo Điều 62 Nghị định 109/2026/NĐ-CP quy định phạt tiền từ 5-10 triệu đồng đối với một trong các hành vi:
- Đang có vợ hoặc đang có chồng mà kết hôn với người khác, chưa có vợ hoặc chưa có chồng mà kết hôn với người mà mình biết rõ là đang có chồng hoặc đang có vợ;
- Đang có vợ hoặc đang có chồng mà chung sống như vợ chồng với người khác; chưa có vợ hoặc chưa có chồng mà chung sống như vợ chồng với người mà mình biết rõ là đang có chồng hoặc đang có vợ;
- Kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng giữa người đã từng là cha, mẹ nuôi với con nuôi, cha chồng với con dâu, mẹ vợ với con rể, cha dượng với con riêng của vợ, mẹ kế với con riêng của chồng;
- Cản trở kết hôn, yêu sách của cải trong kết hôn hoặc cản trở ly hôn.
Ngoài ra, phạt tiền từ 10-20 triệu đồng đối với một trong các hành vi:
- Kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng giữa những người cùng dòng máu về trực hệ hoặc giữa những người có họ trong phạm vi 3 đời;
- Kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng giữa cha, mẹ nuôi với con nuôi;
- Cưỡng ép kết hôn hoặc lừa dối kết hôn; cưỡng ép ly hôn hoặc lừa dối ly hôn;
- Lợi dụng việc kết hôn để xuất cảnh, nhập cảnh, cư trú, nhập quốc tịch Việt Nam, quốc tịch nước ngoài; hưởng chế độ ưu đãi của Nhà nước hoặc để đạt được mục đích khác mà không nhằm mục đích xây dựng gia đình;
- Lợi dụng việc ly hôn để trốn tránh nghĩa vụ tài sản, vi phạm chính sách, pháp luật về dân số hoặc để đạt được mục đích khác mà không nhằm mục đích chấm dứt hôn nhân.
Cùng với đó, người vi phạm còn có thể bị áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả, trong đó có việc buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp có được từ hành vi vi phạm, đặc biệt đối với các trường hợp lợi dụng việc kết hôn hoặc ly hôn.
So với quy định hiện hành tại Điều 59 Nghị định 82/2020/NĐ-CP, mức xử phạt đối với hành vi vi phạm chế độ một vợ, một chồng đã được điều chỉnh tăng đáng kể.
Trước ngày 18/5/2026, các hành vi như ngoại tình, chung sống như vợ chồng trái pháp luật chỉ bị xử phạt từ 3-5 triệu đồng, trong khi các hành vi khác vẫn giữ nguyên khung từ 10-20 triệu đồng.
