
Xuân Thành một điểm du lịch lý thú.
Mùa du lịch biển Hà Tĩnh 2026, chúng tôi về Xuân Thành thấy du khách khắp mọi miền đất nước về đây rất đông. Họ đều cho rằng Xuân Thành có cái đằm thắm, bình yên, khoảng lặng ít nơi nào có được.
Ông Nguyễn Văn Được, một du khách Hà Nội nói với chúng tôi: Hà Nội ồn ào náo nhiệt, lúc nào cũng thấy căng thẳng chật chội, tôi vào đây thả mình vào thiên nhiên tĩnh lặng, rừng phi lao ngút ngàn, nước biển trong xanh, chiều chiều gió từ biển thổi vào mát lộng thấy trong người thanh thản vô cùng.
Còn chị Lê Thị Thanh Tú, một du khách ở miền Nam ra vui vẻ cho chúng tôi biết, biển Xuân Thành đẹp, thơ mộng, với nhiều món ăn đặc sắc, các điểm lưu trú thuận tiện cho du khách nghỉ ngơi, trải nghiệm.
Sông Mỹ Dương chạy dọc theo Khu du lịch Xuân Thành tạo nên cảnh quan kỳ vĩ. Ảnh: Hải Hưng.
Biển Xuân Thành trước đây thuộc xã Xuân Thành, huyện Nghi Xuân (nay xã Tiên Điền) tỉnh Hà Tĩnh, cách cầu Bến Thủy khoảng 14km về phía Đông, cầu Cửa Hội 10km về phía Nam, sân bay Vinh chừng 20km, ga Vinh khoảng 18km, Cửa Hội khoảng 8km về phía Nam...
Biển Xuân Thành yên tĩnh, từ đây có thể quan sát ra Cửa Hội, Cửa Lò, Cửa Sót, núi Song Ngư..., xa hơn nữa là Đảo Mắt, với câu chuyện tình bi thương nàng Tố Nương quê vùng An Lạc, Sơn Tây lấy chồng quê xứ Nghệ. Hai người đều là tướng lĩnh của quân Hai Bà Trưng, khi cuộc khởi nghĩa bị đàn áp vợ chồng lưu lạc mất tin nhau, Tố Nương xuôi thuyền về xứ Nghệ tìm chồng. Trên đường đi không may bị cuồng phong tạt vào đảo Quỳnh Nhai. Đến đây nàng kiệt sức, không còn phương tiện về quê chồng đành ở lại trên đảo. Nàng ngày đêm từ đào nhìn vào quê ngóng chồng khóc đến cạn nước mắt, thương cảm nàng Tố Nương từ đó người dân địa phương lấy tên là Đảo Mắt.
Sát với khu dịch Xuân Thành là sân golf Mường Thanh 18 lỗ, tiêu chuẩn quốc tế, mặt sân có đường cong mềm mại, đến chơi sân golf Mường Thanh người chơi đối mặt với những thử thách lý thú từ hướng gió, tốc độ gió thay đổi đột ngột.
Từ Xuân Thành, đi 3km về phía Tây là đến Khu lưu niệm Đại thi hào Nguyễn Du, Khu lưu niệm Uy viễn Tướng công Nguyễn Công Trứ, đền thờ Tả Ao, đền Chợ Củi, lên phía Bắc theo đường Quốc lộ chừng 7km là đình Xuân Hội, ngôi đình cổ nhất xứ Nghệ xây dựng vào năm 1659 hoàn thành vào năm 1660, dưới triều Lê Thần Tông. Năm 1995, được Bộ Văn hóa - Thông tin (nay là Bộ VH-TT&DL) xếp hạng di tích lịch sử cấp Quốc gia.
Nhà hàng ở đây rất nhiều hải sản tươi sống, giá cả phải chăng. Ảnh: Hải Hưng.
Ngoài ra, du khách có thể đi du thuyền dọc Sông Lam, chiêm ngưỡng cảnh đẹp Núi Hồng - Sông Lam nghe hát Ví Dặm, ca trù Cổ Đạm. Nhà thơ Xuân Hoài viết:
"Núi Hồng không có Sông Lam
Núi Hồng buồn biết mấy
Núi Hồng không đứng đấy
Sông Lam xanh cũng thừa".
Nếu du khách thích khám phá, tìm chốn linh thiêng nơi rừng núi thì đi theo Quốc lộ ven biển khoảng chừng 10km về phía Nam đến núi Tiên An, người dân còn gọi núi Hàm Rồng vì đứng xa nhìn như đầu con rồng vươn ra tận biển. Núi Tiên An là ngọn núi duy nhất của núi Hồng Lĩnh chạy ra sát biển, ở đây có nhiều điểm kỳ vĩ, con người chưa khám phá hết. Tận cùng ngọn núi Tiên An có hai hòn đá cao chừng 13m, một hòn trông như người đàn ông, còn hòn nhỏ hơn trông như người phụ nữ tựa mình vào người đàn ông, vòng lưng rộng 32m người dân địa phương gọi Đá ông, Đá bà. Dân gian đã có thơ vịnh:
"Tạo hóa xây nên thật lạ lùng
Đá nào là mụ, đá nào ông
Ngàn năm vẫn vững lòng son sắt
Muôn kiếp không phai nghĩa vợ chồng".
Gần Đá ông, Đá bà là chùa Chân Tiên. Chùa với nhiều truyền thuyết ly kỳ, huyền bí, tương truyền có một đoàn tiên nữ từ nhà trời xuống thăm chốn hạ giới đã chọn cảnh đẹp Tiên An làm nơi dừng chân, các nàng tiên mê mẩn cảnh hang động, thông reo, suối nước trong vắt chảy qua khe đá, tắm nước hồ trong xanh, nên không ai muốn rời đi.
Lễ hội chùa Chân Tiên tổ chức vào ngày mồng 3, tháng 3 âm lịch hàng năm, với nhiều trò chơi dân gian, như: đua thuyền trên Bàu Tiên, vật, kéo co, đánh cờ thẻ, thả diều...

Xung quanh Khu du lịch Xuân Thành có nhiều điểm du lịch tâm linh, du lịch lịch sử, du lịch khám phá nổi tiếng (trong ảnh chùa Chân Tiên một ngôi chùa đẹp, có nhiều sự tích huyền bí).
Cách chùa Chân Tiên không xa là Bàu Tiên, là một hồ nước rộng, nước trong xanh bốn mùa, xung quanh Bàu Tiên có nhiều hang động tự nhiên như: Động Trúc, Động Mai, Động Thạch Thất và nhiều hang cổ: Hang Giã Gạo, hang Cối Xay, hang Mười Hai Cửa, núi rừng trùng điệp, trúc, thông nút ngàn.
Lần theo chân núi Tiên An chừng một cây số về phía Tây là Truông Vắn, người dân thường gọi Truông Cố Ghép. Truông là con đường ghép bằng đá đi qua núi Hồng Lĩnh, uốn hình chữ V góc khuỷu nằm giữa đỉnh núi, cao khoảng 120m so với mực nước biển, được ghép bằng đá tất cả 1645 bậc nối tiếp nhau theo từng bước chân. Đoạn được ghép đá dài nhất khoảng 800m, nằm giữa truông. Truông có chiều dài 1.300m, đây là con đường ngắn nhất vượt núi Hồng Lĩnh từ huyện Nghi Xuân sang huyện Can Lộc.
Có nhiều sách dẫn giải Truông Vắn - Truông Cố Ghép khác nhau, theo chuyện dân gian, vào một năm vùng đất này bị bão tố tàn phá dân không còn gì để ăn mà sống, chỉ duy nhất vào rừng hái măng, đào củ mài, lấy rau rừng để sống qua ngày nhưng đường đi khó quá, ở địa phương có cố Ghép sức khỏe hơn người, cố thương dân làng nên cùng vợ ngày ngày chặt cây, phá đá ghép đường cho dân vào rừng. Dân làng cảm ơn ông bà đặt cho con đường là Truông Cố Ghép.
HẢI HƯNG

