Thứ ba, 17/9/2019 | 09:44 GMT+7

Vụ án “buôn lậu” gỗ trắc: Kiến nghị xem xét giám đốc thẩm

LSVNO - Bản án phúc thẩm số 187/2019/HSPT của TAND cấp cao tại Đà Nẵng tuyên ngày 26/7/2019 đến nay đã có nhiều Đại biểu Quốc hội và luật sư kiến nghị xem xét lại vụ án theo trình tự Giám đốc thẩm.

Nhiều Đại biểu Quốc hội lên tiếng

Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Quảng Trị vừa có công văn kiến nghị các cấp có thẩm quyền xem xét lại vụ án theo trình tự Giám đốc thẩm. Trước đó, ngay khi bản án phúc thẩm vừa tuyên, Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Quảng Trị đã có công văn gửi Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Ủy ban Tư pháp của Quốc hội, Ban Dân nguyện của Quốc hội và Chánh án TAND tối cao, Viện trưởng VKSND tối cao.

Công văn nhấn mạnh, với trách nhiệm của đại biểu dân cử, qua giám sát và trực tiếp dự các phiên tòa thấy vụ việc kéo dài, có dấu hiệu oan sai nên từng có nhiều văn bản kiến nghị, chất vấn gửi đến các Cơ quan điều tra Bộ Công an, VKSND tối cao.

160919a3-5d8047e77f01e

Bà Lê Thị Nga tại phiên họp toàn thể lần thứ 13 của Uỷ ban Tư pháp Quốc hội ngày 03/9/2019.

Tính từ cuối năm 2011 đến nay, TAND TP. Đà Nẵng mở 4 phiên tòa xét xử sơ thẩm, TAND cấp cao tại Đà Nẵng mở một phiên phúc thẩm. Phiên sơ thẩm lần thứ 4 từ ngày 14/8 đến 23/8/2018, tuyên phạt bị cáo Trương Huy Liệu 01 năm 16 ngày tù giam (bằng thời gian tạm giam) và Trần Thị Dung 09 tháng tù treo về tội "Buôn lậu"; phạt tội “Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng”, bị cáo Đỗ Lý Nhi, Lê Xuân Thành mỗi người 09 tháng tù treo và Đỗ Danh Thắng 06 tháng tù treo.

Từ ngày 03/7 đến 26/7/2019, TAND cấp cao tại Đà Nẵng xử phúc thẩm đã tăng hình phạt bị cáo Liệu lên 7 năm tù giam và bị cáo Dung lên 3 năm tù treo.

Chiều 15/8/2019, tại phiên họp thứ 36 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Đại biểu Quốc hội tỉnh Quảng Trị đã chất vấn Chánh án TAND tối cao Nguyễn Hòa Bình. Trả lời của Chánh án chưa làm rõ được giá trị pháp lý của Kết luận giám định 783 mà tòa án căn cứ vào đó buộc tội các bị cáo.

“Căn cứ quy định tại Khoản 2, Điều 33 Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015, Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Quảng Trị yêu cầu Chánh án TAND tối cao và Viện trưởng VKSND tối cao kháng nghị theo thủ tục Giám đốc thẩm Bản án của TAND cấp cao tại Đà Nẵng”, Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Quảng Trị kiến nghị.

Đại biểu Quốc hội Lưu Bình Nhưỡng cũng có văn bản đề nghị: “Đồng chí Chánh án TAND tối cao xem xét kháng nghị theo thủ tục Giám đốc thẩm đối với bản án phúc thẩm của TAND cấp cao tại Đà Nẵng”.

Ông Lưu Bình Nhưỡng cũng đề nghị Ủy ban Tư pháp của Quốc hội tổ chức giám sát để “giải oan cho ông Trương Huy Liệu và bà Trần Thị Dung”.

Tại phiên họp toàn thể lần thứ 13 của Uỷ ban Tư pháp Quốc hội ngày 03/9/2019, Chủ nhiệm Uỷ ban Lê Thị Nga nhắc đến các kiến nghị của Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Quảng Trị và nói: “Chúng tôi rất mong các cơ quan tố tụng tôn trọng sự giám sát của các Uỷ ban của Quốc hội”.

Uỷ viên Uỷ ban Tư pháp, Phó trưởng đoàn chuyên trách Đoàn Đại biểu Quốc hội TP. Đà Nẵng - Nguyễn Bá Sơn đặt vấn đề: “Trong vụ án này, các cơ quan tiến hành tố tụng trưng cầu giám định một tổ chức giám định không có chức năng giám định tư pháp. Kết quả là đưa ra hai bản giám định. Như vậy, sai phạm này có nghiêm trọng hay không khi mà buộc các cơ quan tiến hành tố tụng phải sử dụng kết luận giám định vốn dĩ vi phạm quy định tố tụng?”.

Luật sư kiến nghị

Ngày 16/9/2019, Luật sư Nguyễn Trường Thành bào chữa cho bốn bị cáo (Trương Huy Liệu, Trần Thị Dung, Đỗ Lý Nhi và Lê Xuân Thành) có kiến nghị giám đốc thẩm “để hủy toàn bộ bản án phúc thẩm”.

Kiến nghị tập trung phân tích những vi phạm nghiêm trọng trong áp dụng pháp luật của TAND cấp cao tại Đà Nẵng, khả năng gây oan sai cho các công dân và việc xử lý vật chứng vụ án là trái pháp luật.

Luật sư phân tích một trong những căn cứ pháp lý quan trọng nhất để TAND cấp cao tại Đà Nẵng tuyên các bị cáo phạm tội là Kết luận giám định số 783/STTNSSV ngày 26/11/2012 của Viện Sinh thái và Tài nguyên Sinh vật. Chính bản án đã thừa nhận thành phần giám định không đúng quy định tại điểm c khoản 1 Điều 24 Pháp lệnh Giám định tư pháp.

“Lẽ ra TAND cấp cao tại Đà Nẵng phải bác kết quả giám định này. Tuy nhiên một điều chưa từng xảy ra trong lịch sử tố tụng hình sự của Việt Nam là TAND cấp cao tại Đà Nẵng đã tùy tiện áp dụng Biên bản cuộc họp ngày 13/9/2012 của các cơ quan Viện Sinh thái và Tài nguyên Sinh vật, Cơ quan Kiểm lâm vùng II, Cơ quan CSĐT Bộ Công an, Vụ 1 VKSND tối cao, Cục Điều tra chống buôn lậu của Tổng cục Hải quan họp phân công nhiệm vụ để bác bỏ các quy định của Pháp lệnh Giám định tư pháp do Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành.

Tùy tiện hơn, TAND cấp cao tại Đà Nẵng còn đứng trên cả Quốc hội để áp dụng tinh thần của một đạo luật là Luật Giám định tư pháp năm 2012 chưa có hiệu lực pháp luật để làm căn cứ pháp lý xét xử đối với các bị cáo”, kiến nghị viết.

160919a4-5d8047e873b3c

Những người không có tư cách giám định tư pháp đang giám định lô gỗ năm 2012.

Về xử lý vật chứng cũng tùy tiện không theo quy định pháp luật: “Tổng Cục Hải quan không phải là người, cơ quan tham gia tố tụng với tư cách là nguyên đơn dân sự, bị hại trong vụ án. Nhưng quyết định của TAND cấp cao tại Đà Nẵng lại giao số tiền 59.690.076.000 đồng cho Tổng cục Hải quan là căn cứ vào quy định nào của Bộ luật Tố tụng hình sự?

Quyết định hoàn toàn trái với quy định về xử lý vật chứng được quy định tại Điều 106 Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015 mà TAND cấp cao tại Đà Nẵng dẫn chiếu trong bản án. Điều luật này không cho phép xử lý vật chứng như quyết định của Tòa án”.

Bản án nhận định, lô gỗ 535,8m3 được  Công ty Ngọc Hưng khai hải quan khi nhập từ Lào và làm thủ tục xuất đi Hồng Kông là hợp pháp. Bản án chỉ buộc tội số gỗ dư ra là 78,872m3 (vì theo Kết luận giám định 783 lô gỗ có 614,672m3).

Luật sư Thành cho rằng: “Không cấu thành tội buôn lậu nên nó không còn là vật chứng mà là tài sản thuộc sở hữu hợp pháp của Công ty Ngọc Hưng. Theo quy định tại khoản 3 điểm a Điều 106 Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015 thì TAND cấp cao tại Đà Nẵng phải “trả ngay cho chủ sở hữu là Công ty Ngọc Hưng” như bản án sơ thẩm của TAND TP. Đà Nẵng đã tuyên”.

“Áp dụng pháp luật tùy tiện gây oan sai, dư luận bất bình ảnh hưởng nghiêm trọng đến niềm tin của dân chúng vào cơ quan tư pháp.

Do vậy, Luật sư trân trọng đề nghị đến Chánh án TAND tối cao, Viện trưởng VKSND tối cao xem xét lại vụ án theo trình tự thủ tục Giám đốc thẩm.

Ý kiến đề xuất là hủy bản án phúc thẩm hình sự số 187/2019/HSPT (ngày 26/7/2019) của TAND cấp cao tại Đà Nẵng để xét xử lại nhằm giải oan cho các bị cáo”, kiến nghị kết luận.

Sáu Nghệ