Một vấn đề đặt ra khi sửa đổi Luật Luật sư
Trong bối cảnh Quốc hội đang xem xét sửa đổi Luật Luật sư, nhiều nội dung quan trọng được đặt ra nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ luật sư. Một trong những vấn đề đáng chú ý là quy định miễn đào tạo nghề luật sư đối với một số đối tượng đặc thù như thẩm phán, kiểm sát viên, điều tra viên cao cấp hoặc những người có học vị tiến sĩ luật học.
Quy định này xuất phát từ nhận định rằng những người từng làm việc trong hệ thống tư pháp hoặc có trình độ học thuật cao về luật học đã có nền tảng pháp lý vững chắc. Tuy nhiên, thực tiễn hành nghề cho thấy việc miễn hoàn toàn đào tạo nghề luật sư đối với các đối tượng này cần được nghiên cứu điều chỉnh để phù hợp hơn với yêu cầu phát triển của nghề luật sư.
Nghề luật sư – sự kết hợp giữa tri thức pháp luật và kỹ năng hành nghề
Luật sư không chỉ là người hiểu pháp luật mà còn là người hành nghề dịch vụ pháp lý. Công việc của luật sư đòi hỏi nhiều kỹ năng như tư vấn pháp luật, tranh tụng, soạn thảo hợp đồng và đàm phán giải quyết tranh chấp.
Những kỹ năng này được đào tạo có hệ thống trong chương trình đào tạo nghề luật sư tại Học viện Tư pháp. Vì vậy, việc chỉ dựa vào kiến thức pháp luật sẵn có mà bỏ qua đào tạo kỹ năng có thể dẫn đến những khó khăn trong thực tiễn hành nghề.
Ảnh minh họa. Nguồn: PLO.
Khoảng cách giữa công chức tư pháp và luật sư
Trong hệ thống tư pháp nhà nước, thẩm phán, kiểm sát viên hay điều tra viên thực hiện quyền lực nhà nước trong khuôn khổ tổ chức chặt chẽ. Trong khi đó, luật sư là người hành nghề độc lập, phải trực tiếp tiếp xúc khách hàng và xây dựng chiến lược bảo vệ quyền lợi cho thân chủ.
Sự chuyển đổi từ vị trí thực thi quyền lực nhà nước sang vị trí cung cấp dịch vụ pháp lý đòi hỏi sự thích nghi lớn về tư duy nghề nghiệp và kỹ năng hành nghề.
Trải nghiệm thực tế từ người trong nghề
Người viết bài này từng có gần 30 năm công tác trong ngành Tòa án trước khi nghỉ hưu và chuyển sang hành nghề luật sư. Theo quy định trước đây, tôi thuộc đối tượng được miễn đào tạo nghề luật sư.
Tuy nhiên trong quá trình hành nghề, tôi nhận thấy kinh nghiệm xét xử chưa đủ để đáp ứng toàn bộ yêu cầu của nghề luật sư. Tôi đã phải tự nghiên cứu tài liệu đào tạo của Học viện Tư pháp và rèn luyện thêm kỹ năng tư vấn, tranh tụng và làm việc với khách hàng.
Luật sư trong tiến trình cải cách tư pháp
Nghị quyết số 27-NQ/TW năm 2022 của Ban Chấp hành Trung ương về tiếp tục xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã nhấn mạnh yêu cầu xây dựng nền tư pháp chuyên nghiệp, hiện đại, trong đó vai trò của luật sư được đề cao.
Luật sư không chỉ bảo vệ quyền lợi cho thân chủ mà còn góp phần bảo đảm nguyên tắc tranh tụng và bảo vệ quyền con người trong hoạt động tư pháp.
Kiến nghị sửa đổi
Cần điều chỉnh quy định miễn đào tạo nghề luật sư theo hướng:
- Không miễn hoàn toàn đào tạo nghề luật sư đối với thẩm phán, kiểm sát viên, điều tra viên và tiến sĩ luật học.
- Các đối tượng này cần tham gia khóa đào tạo rút gọn về kỹ năng hành nghề và đạo đức nghề nghiệp.
- Thời gian đào tạo có thể từ 3–6 tháng, tập trung vào kỹ năng tư vấn, tranh tụng và chuẩn mực đạo đức nghề luật sư.
Kết luận
Chuẩn hóa đào tạo nghề luật sư là bước cần thiết để nâng cao chất lượng đội ngũ luật sư và bảo đảm uy tín của nghề luật sư trong xã hội.
Việc sửa đổi Luật Luật sư lần này là cơ hội quan trọng để hoàn thiện khuôn khổ pháp lý cho nghề luật sư ở Việt Nam phù hợp với yêu cầu cải cách tư pháp.
Luật sư VŨ VIẾT NĂNG
Giám đốc Công ty Luật Vũ Trình
Đoàn Luật sư TP. Hà Nội.
