Là một trong những người tiên phong triển khai mô hình, anh Huỳnh Đinh Quốc Dũng hiện đang vận hành hệ thống nuôi cua lột – tôm thẻ chân trắng trên diện tích khoảng 1.000m2 tại khu vực Trà Kiểm 5, phường Hòa Xuân. Mô hình được thiết kế theo hướng khép kín, với các bể nuôi tôm và cua riêng biệt, kết hợp hệ thống xử lý nước gồm lọc cơ học, lọc sinh học và tuần hoàn liên tục.
Anh Huỳnh Đinh Quốc Dũng (áo trắng) với mô hình nuôi cua lột – tôm thẻ chân trắng trong hệ thống tuần hoàn RAS đang mang lại hiệu quả kinh tế cao.
Nguyên lý vận hành của hệ thống RAS tập trung vào việc hạn chế thay nước, kiểm soát chặt chẽ các chỉ tiêu môi trường như oxy hòa tan, độ pH, amoniac (NH3) và nitrit (NO2), đồng thời ứng dụng vi sinh vật có lợi nhằm ổn định hệ sinh thái nước. Đây được xem là giải pháp giúp giảm thiểu rủi ro từ môi trường bên ngoài và nâng cao năng suất nuôi trồng.
Tuy nhiên, trong giai đoạn đầu vận hành, mô hình không tránh khỏi những khó khăn. Đáng chú ý là sự biến động của hệ vi sinh trong bể lọc sinh học, dẫn đến nguy cơ gia tăng các hợp chất độc như NH3 và NO2. Bên cạnh đó, việc cân bằng tải lượng sinh học giữa hai đối tượng nuôi có đặc tính khác biệt và kiểm soát chu kỳ lột xác của cua cũng đặt ra yêu cầu kỹ thuật cao. Chi phí đầu tư ban đầu cho hệ thống RAS tương đối lớn, đòi hỏi sự tính toán bài bản và năng lực tài chính ổn định.
Điểm đặc thù của mô hình là sự kết hợp giữa tôm thẻ chân trắng – đối tượng cần môi trường ổn định, ít biến động – và cua lột, vốn phụ thuộc nhiều vào chu kỳ lột xác nhạy cảm. Sự khác biệt này buộc người nuôi phải kiểm soát chặt chẽ từ chất lượng nước đến chế độ dinh dưỡng, đồng thời theo dõi sát quá trình sinh trưởng của từng đối tượng.
Trước những thách thức nêu trên, sự vào cuộc của các cơ quan chuyên môn đóng vai trò quan trọng trong việc ổn định và hoàn thiện mô hình. Sự hỗ trợ về định hướng nghiên cứu, xây dựng đề án, đánh giá thực tế cũng như kết nối chuyên gia đã góp phần giúp mô hình từng bước hoàn thiện, phù hợp với điều kiện địa phương.
Theo ông Huỳnh Đức Trung, đại diện Trung tâm Khuyến nông Đà Nẵng, mô hình bước đầu đã mang lại hiệu quả kinh tế rõ rệt. Thông qua khảo sát thực tế và hỗ trợ kỹ thuật, các đơn vị chuyên môn đã giúp điều chỉnh quy trình vận hành, ổn định hệ vi sinh và kiểm soát môi trường nuôi, từ đó giảm thiểu rủi ro trong giai đoạn đầu triển khai.
Bên cạnh vai trò của cơ quan quản lý, sự chủ động của chủ mô hình trong việc đầu tư hệ thống RAS đồng bộ, theo dõi, ghi chép và điều chỉnh kỹ thuật liên tục cũng là yếu tố then chốt. Sự phối hợp chặt chẽ giữa người nuôi và các đơn vị chuyên môn đã góp phần rút ngắn thời gian thử nghiệm, nâng cao hiệu quả vận hành.
Hiện tại, hệ thống gồm 4 hồ nuôi tôm dạng tròn, các bể nuôi cua hình chữ nhật, kết hợp cụm xử lý nước trung tâm và các hạng mục phụ trợ đã được triển khai đồng bộ, vận hành ổn định. Mô hình đáp ứng yêu cầu nuôi thâm canh trong điều kiện kiểm soát nghiêm ngặt chất lượng nước, đồng thời tiết kiệm tài nguyên và giảm phụ thuộc vào nguồn nước bên ngoài.
Từ kết quả bước đầu, mô hình nuôi cua lột – tôm thẻ chân trắng trong hệ thống tuần hoàn RAS được đánh giá là hướng đi tiềm năng, phù hợp với xu thế phát triển nông nghiệp công nghệ cao. Trong thời gian tới, các đơn vị liên quan sẽ tiếp tục nghiên cứu hoàn thiện quy trình kỹ thuật, tối ưu hệ thống xử lý nước và giảm chi phí đầu tư nhằm hướng tới khả năng nhân rộng.
Việc hình thành và phát triển mô hình này không chỉ góp phần nâng cao hiệu quả kinh tế cho người nuôi mà còn mở ra hướng đi mới cho ngành thủy sản trong bối cảnh yêu cầu phát triển bền vững ngày càng được đặt ra cấp thiết.
