Phát triển giáo dục đại học đến vùng khó khăn, khu vực biên giới
Đại học Thái Nguyên là đại học vùng, đại học trọng điểm quốc gia, đa ngành, đa lĩnh vực, có nhiều loại hình đào tạo và cấp học khác nhau. Đại học Thái Nguyên có quy mô đào tạo đạt hơn 115.000 người học, với 37% là sinh viên dân tộc thiểu số và gần 1.000 sinh viên quốc tế đến từ 26 quốc gia, vùng lãnh thổ. Đại học Thái Nguyên đang tổ chức đào tạo hơn 350 ngành đào tạo trình độ đại học và sau đại học, trở thành một trong những đại học vùng có ảnh hưởng lớn trong hệ thống giáo dục đại học Việt Nam
Trải qua 32 năm xây dựng và phát triển, Đại học Thái Nguyên đã từng bước khẳng định vị thế, đồng thời đóng góp tích cực cho sự phát triển kinh tế - xã hội của vùng trung du và miền núi phía Bắc cũng như cả nước. Trường trở thành đại học số, đại học xanh, trung tâm khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo của khu vực; mở rộng quy mô và nâng cao chất lượng các chương trình đào tạo, đặc biệt là đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ phát triển vùng.
Phân hiệu Đại học Thái Nguyên tại tỉnh Điện Biên là Phân hiệu thứ 3 của Đại học Thái Nguyên vừa được thành lập năm 2025.
Hiện, Đại học Thái Nguyên có 3 Phân hiệu tại tỉnh Lào Cai (thành lập năm 2015) và tỉnh Tuyên Quang (Hà Giang cũ, thành lập năm 2023) và mới nhất là tỉnh Điện Biên (thành lập năm 2025). Việc thành lập huyện 03 Phân hiệu của Đại học Thái Nguyên tại 03 tỉnh vùng cao, biên giới đã giúp các sinh viên vùng sâu, vùng xa, biên giới, người dân tộc thiểu số không còn phải vượt hàng trăm cây số xuống miền xuôi học đại học, mà có thể học tập ngay tại địa phương mình sinh sống.
Theo lãnh đạo Đại học Thái Nguyên, các Phân hiệu Đại học Thái Nguyên tại các tỉnh vùng cao, biên giới có sứ mệnh đào tạo, bồi dưỡng, phát triển nguồn nhân lực có chất lượng cao, có năng lực nghiên cứu, ứng dụng và chuyển giao khoa học - công nghệ vào thực tiễn, góp phần phát triển kinh tế - xã hội khu vực miền núi phía Bắc và cả nước.
Do đó, Đại học Thái Nguyên rất coi trọng việc mở rộng đào tạo tại các địa phương, đặc biệt là những tỉnh vùng cao, biên giới - nơi được coi là “phên dậu” của Tổ quốc. Trong đó, Đại học Thái Nguyên đang làm việc với UBND tỉnh Cao Bằng để tiếp tục thành lập Phân hiệu tại tỉnh Cao Bằng trong thời gian tới.
Đại diện lãnh đạo Bộ Giáo dục và Đào tạo trao Quyết định về việc thành lập Phân hiệu Đại học Thái Nguyên tại tỉnh Điện Biên cho lãnh đạo Đại học Thái Nguyên.
Đại học vùng, phát triển vùng “phên dậu” phía Bắc của Tổ quốc
Lãnh đạo Phân hiệu Đại học Thái Nguyên tại tỉnh Lào Cai cho biết, sau 10 năm phát triển, Phân hiệu đã hoàn thành tốt sứ mệnh được giao, từng bước khẳng định vai trò là trung tâm đào tạo, nghiên cứu khoa học và chuyển giao tri thức phục vụ phát triển bền vững của địa phương và khu vực.
Qua 10 năm, Phân hiệu đã đào tạo gần 3.500 cử nhân, phối hợp với các cơ sở đào tạo của Đại học Thái Nguyên đào tạo gần 500 thạc sĩ; đồng thời thực hiện tốt nhiệm vụ bồi dưỡng, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực cho tỉnh Lào Cai và các tỉnh Tây Bắc. Năm 2026, Phân hiệu dự kiến tuyển sinh 1.090 chỉ tiêu gồm 12 chương trình đào tạo trình độ đại học.
Không chỉ phục vụ nhu cầu trong nước, Phân hiệu còn là địa chỉ đào tạo uy tín cho sinh viên nước CHDCND Lào; là điểm đến nghiên cứu, thực tập của sinh viên Trung Quốc và một số quốc gia khác. Điều đó đã góp phần khẳng định vị thế của giáo dục đại học Việt Nam tại khu vực biên giới và trong tiến trình hội nhập quốc tế.
Phân hiệu đã tổ chức nghiên cứu 102 đề tài các cấp, chuyển giao 5 mô hình ứng dụng trực tiếp vào đời sống sản xuất và phát triển cộng đồng. Bên cạnh đó, Phân hiệu còn ký kết hợp tác và chuyển giao khoa học công nghệ với nhiều đơn vị trong và ngoài tỉnh; hợp tác nghiên cứu và chuyển giao khoa học công nghệ với nhiều trường đại học có uy tín của các nước như: Australia, Mỹ, Israel, Trung Quốc, Philippine…
Với môi trường đào tạo năng động, Phân hiệu Đại học Thái Nguyên tại tỉnh Lào Cai đã góp phần đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực có chất lượng cao; đồng thời, tham gia tích cực vào nhiệm vụ nghiên cứu, tư vấn, thẩm định khoa học.
Lãnh đạo tỉnh Lào Cai trao bức trướng cho Phân hiệu Đại học Thái Nguyên tại tỉnh Lào Cai nhân kỷ niệm 10 năm thành lập (2015-2025).
Theo lãnh đạo Phân hiệu Đại học Thái Nguyên tại tỉnh Tuyên Quang (Hà Giang cũ), sau hơn 3 năm đi vào hoạt động, Phân hiệu đã từng bước ổn định tổ chức, triển khai hiệu quả nhiệm vụ đào tạo, nghiên cứu khoa học, bồi dưỡng nguồn nhân lực, góp phần quan trọng vào phát triển kinh tế - xã hội địa phương, khu vực miền núi, biên giới phía Bắc.
Quy mô đào tạo của Phân hiệu đạt hơn 3.000 sinh viên và học viên, trong đó sinh viên chính quy chiếm gần 2.000, đến từ nhiều tỉnh miền núi, biên giới. Đáng chú ý, sinh viên dân tộc thiểu số chiếm tỷ lệ cao, khoảng 87%, thuộc 19 dân tộc khác nhau. Việc được học đại học ngay tại địa phương giúp giảm chi phí, tạo điều kiện để nhiều học sinh vùng khó khăn tiếp tục học tập, nâng cao trình độ.
Sự ra đời của Phân hiệu đã giúp tăng tỷ lệ học sinh địa phương học đại học, cao đẳng từ khoảng 22% lên gần 35%. Đây là nguồn cung nhân lực quan trọng cho các tỉnh vùng cao, đặc biệt trong lĩnh vực giáo dục, văn hóa, du lịch, nông nghiệp và chuyển đổi số.
Năm 2026, Phân hiệu dự kiến tuyển sinh 650 chỉ tiêu bao gồm 5 chương trình đào tạo trình độ đại học và 1 chương trình đào tạo cao đẳng. Bên cạnh đào tạo chính quy, Phân hiệu còn tổ chức các lớp liên thông, thạc sĩ, bồi dưỡng chuyên môn cho hàng nghìn cán bộ, viên chức trong tỉnh, giúp nâng cao chất lượng đội ngũ tại chỗ. Hợp tác với các sở, ban, ngành và doanh nghiệp của địa phương đào tạo theo nhu cầu thực tiễn.
Ngoài ra, hoạt động nghiên cứu khoa học tại Phân hiệu ngày càng được tăng cường, với nhiều đề tài cấp Bộ, cấp Đại học, cùng nhiều bài báo khoa học được công bố. Phân hiệu cũng mở rộng hợp tác với các trường đại học và tổ chức quốc tế tại: Trung Quốc, Đài Loan, Philippines…thông qua trao đổi giảng viên, sinh viên, hội thảo khoa học, đào tạo ngắn hạn, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo và hội nhập quốc tế.
Sinh viên Phân hiệu thường xuyên tham gia các hoạt động tình nguyện, hỗ trợ địa phương trong các chương trình văn hóa, lễ hội, chuyển đổi số, khắc phục thiên tai…với hàng nghìn lượt sinh viên mỗi năm. Sự hiện diện của Phân hiệu không chỉ tạo môi trường học tập mà còn góp phần thúc đẩy phát triển dịch vụ, nâng cao đời sống xã hội, giữ chân nguồn nhân lực trẻ cho địa phương.
Với định hướng trở thành trung tâm đào tạo, nghiên cứu và chuyển giao tri thức cho khu vực miền núi phía Bắc, Phân hiệu Đại học Thái Nguyên tại Hà Giang đang từng bước khẳng định vai trò là cầu nối đưa tri thức đến vùng cao, góp phần thực hiện mục tiêu phát triển giáo dục, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và thúc đẩy phát triển bền vững.
Phân hiệu Đại học Thái Nguyên tại tỉnh Hà Giang.
Là Phân hiệu non trẻ nhất, Phân hiệu Đại học Thái Nguyên tại tỉnh Điện Biên vừa được thành lập ngày 01/12/2025 theo Quyết định số 3333/QĐ-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Đây là cơ sở đào tạo trình độ đại học, sau đại học và trình độ cao đẳng ngành đặc thù; nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ; hợp tác quốc tế, tham gia nghiên cứu, tư vấn, phản biện chính sách phát triển bền vững kinh tế - xã hội cho tỉnh Điện Biên và khu vực.
Giai đoạn 2026-2030, Phân hiệu Đại học Thái Nguyên tại tỉnh Điện Biên dự kiến đào tạo 8-9 ngành trình độ đại học; duy trì đào tạo 02 ngành đặc thù trình độ cao đẳng và tiếp tục tuyển sinh, đào tạo 03 ngành trình độ trung cấp. Cùng với đó, tuyển sinh và tổ chức đào tạo các ngành trình độ thạc sĩ (của các trường đại học thành viên Đại học Thái Nguyên) theo nhu cầu của tỉnh Điện Biên và khu vực Tây Bắc.
Không chỉ mang nhiệm vụ giáo dục, cung cấp nguồn nhân lực cho địa phương, Phân hiệu Đại học Thái Nguyên tại tỉnh Điện Biên còn gánh vác vai trò góp phần phát triển kinh tế - xã hội và bổ sung nguồn nhân lực chất lượng cao cho nhiều địa phương vùng khó khăn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Con em đồng bào dân tộc thiểu số vùng sâu, vùng xa lần đầu tiên có cơ hội tiếp cận giáo dục đại học ngay tại quê hương mình.
Đáng chú ý, năm 2026, Phân hiệu Đại học Thái Nguyên tại tỉnh Điện Biên bắt đầu tuyển sinh chương trình đào tạo Giáo dục mầm non (trình độ cao đẳng) với 150 chỉ tiêu.
Những thành tựu đạt được của Đại học Thái Nguyên trong việc phát triển các Phân hiệu đã chứng minh định hướng đúng đắn của Bộ Giáo dục và Đào tạo trong phát triển mạng lưới Phân hiệu của Đại học vùng; góp phần khẳng định sứ mệnh của Đại học Thái Nguyên - đại học vùng “thực hiện nhiệm vụ quốc gia, chiến lược phát triển vùng cho đất nước” và kiến tạo “không gian phát triển” giáo dục đại học đến vùng sâu, xa, vùng khó khăn, khu vực biên giới, tạo cơ hội bình đẳng trong tiếp cận giáo dục đại học, đặc biệt đối với con em vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
Phân hiệu Đại học Thái Nguyên tại tỉnh Điện Biên.
Hướng tới thành lập Phân hiệu thứ 4 tại Cao Bằng
Ngày 08/4/2026, Đại học Thái Nguyên và UBND tỉnh Cao Bằng đã tổ chức Chương trình làm việc nhằm thống nhất phối hợp xây dựng Đề án thành lập Phân hiệu Đại học Thái Nguyên tại tỉnh Cao Bằng; đồng thời trao đổi, thảo luận các nội dung cần triển khai trong thời gian tới.
Tại buổi làm việc, đại diện lãnh đạo Đại học Thái Nguyên và UBND tỉnh Cao Bằng đã ký kết Biên bản ghi nhớ về việc thống nhất phối hợp xây dựng Đề án thành lập Phân hiệu Đại học Thái Nguyên tại tỉnh Cao Bằng.
Theo đó, thống nhất chủ trương thành lập Phân hiệu Đại học Thái Nguyên tại tỉnh Cao Bằng khi được Bộ Giáo dục và Đào tạo giao nhiệm vụ; Đề án thành lập Phân hiệu Đại học Thái Nguyên tại tỉnh Cao Bằng theo định hướng đại học ứng dụng, gắn với nhu cầu phát triển của tỉnh, doanh nghiệp và hợp tác quốc tế. Phân hiệu dự kiến được xây dựng trên cơ sở Trường Cao đẳng Cao Bằng.
Đồng thời, hai bên chuẩn bị nguồn lực tài chính, cơ sở vật chất và đội ngũ cán bộ đáp ứng yêu cầu. Tỉnh Cao Bằng làm rõ lộ trình thực hiện đề án để các bên liên quan chủ động trong huy động và tập trung nguồn lực phát triển Phân hiệu.
Phân hiệu Đại học Thái Nguyên tại tỉnh Cao Bằng được định hướng là trung tâm đào tạo, nghiên cứu ứng dụng, chuyển giao công nghệ, đổi mới sáng tạo và hợp tác quốc tế của Đại học Thái Nguyên tại khu vực; được xây dựng theo định hướng đại học ứng dụng, đại học xanh, đại học số, gắn với doanh nghiệp, thị trường lao động và yêu cầu phát triển bền vững của tỉnh Cao Bằng và khu vực.
Hiện, lãnh đạo Đại học Thái Nguyên đã khảo sát một số địa điểm dự kiến xây dựng Phân hiệu tại Trường Cao đẳng Cao Bằng, Trung cấp nghề Cao Bằng và một số vị trí khác trên địa bàn tỉnh Cao Bằng.
PGS.TS Hoàng Văn Hùng, Giám đốc Đại học Thái Nguyên phát biểu tại buổi làm việc với UBND tỉnh Cao Bằng.
Theo PGS.TS Hoàng Văn Hùng, Giám đốc Đại học Thái Nguyên, với trách nhiệm của một Đại học vùng, việc thành lập và phát triển của 03 Phân hiệu tại các tỉnh biên giới phía Bắc (tại tỉnh Lào Cai, tại tỉnh Tuyên Quang (Hà Giang cũ) và tỉnh Điện Biên), và quyết tâm cao thành lập Phân hiệu thứ 4 tại tỉnh Cao Bằng, đã khẳng định vai trò, vị trí quan trọng của Đại học Thái Nguyên trong việc thực hiện nhiệm vụ chính trị quốc gia, phát triển kinh tế - xã hội vùng “phên dậu” của Tổ quốc.
Thực tiễn hoạt động của các Phân hiệu Đại học Thái Nguyên đã cho thấy hiệu quả rõ nét trong việc mở rộng cơ hội tiếp cận giáo dục đại học cho người học tại chỗ; đào tạo nguồn nhân lực sát với nhu cầu địa phương; góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững.
Về định hướng trong giai đoạn tới, Đại học Thái Nguyên đặt mục tiêu xây dựng trở thành đại học xanh, đại học số, trung tâm đổi mới sáng tạo của vùng, hướng tới xếp hạng top 500 đại học châu Á vào năm 2030. Đại học Thái Nguyên sẽ hỗ trợ tỉnh Cao Bằng trong chuyển giao ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật; tổ chức các lớp bồi dưỡng về chuyển đổi số, thương mại điện tử, thực hiện Nghị quyết 57.
Lãnh đạo Đại học Thái Nguyên và UBND tỉnh Cao Bằng ký kết Biên bản ghi nhớ về việc thống nhất phối hợp xây dựng Đề án thành lập Phân hiệu Đại học Thái Nguyên tại tỉnh Cao Bằng.
Trong thời gian tới, Đại học Thái Nguyên tiếp tục quyết liệt triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW và Nghị quyết số 71-NQ/TW, kiến tạo “không gian phát triển” giáo dục đại học đến vùng sâu, xa, vùng khó khăn, khu vực biên giới, tạo cơ hội bình đẳng trong tiếp cận giáo dục đại học, đặc biệt đối với con em vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
Cùng với Phân hiệu tại Lào Cai, Tuyên Quang (Hà Giang cũ), Điện Biên và thời gian tới tại Cao Bằng; đã khẳng định vị thế, vai trò thực hiện nhiệm vụ xây dựng, phát triển vùng của Đại học Thái Nguyên trong việc đào tạo, bồi dưỡng nhân lực cho vùng đồng bào, dân tộc thiểu số vùng núi phía Bắc; góp phần vào công cuộc phát triển kinh tế - xã hội vùng biên cương, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
