Trên cơ sở đó, tác giả đề xuất các giải pháp đổi mới mang tính đột phá: xây dựng “thế trận lòng dân” trên không gian mạng, đổi mới phương thức tuyên truyền - vận động quần chúng, tăng cường phối hợp liên ngành, hoàn thiện cơ chế pháp lý và phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc. Những giải pháp này không chỉ góp phần cụ thể hóa Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và Nghị quyết 35-NQ/TW mà còn bảo vệ vững chắc niêm tin của Nhân dân, củng cố khối đại đoàn kết, phục vụ sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN trong kỷ nguyên mới.
Ảnh minh họa. Nguồn: Internet.
1. Mở đầu
Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng Cộng sản Việt Nam là nhiệm vụ trọng tâm, thường xuyên, cấp bách của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta, như Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng đã khẳng định rõ ràng và sâu sắc: “Kiên định, vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; kiên định mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; kiên định đường lối đổi mới, công nghiệp hóa, hiện đại hóa, hội nhập quốc tế” [1]. Trong bối cảnh kỳ nguyên phát triển mới - kỳ nguyên đất nước ta vừa bước vào sau Đại hội XIV (diễn ra đầu năm 2026) với những đột phá chiến lược về chuyển đổi số quốc gia, tinh gọn tổ chức bộ máy nhà nước, xây dựng chính quyền địa phương hai cấp và hội nhập quốc tế sâu rộng - không gian mạng đã trở thành “mặt trận” quan trọng thứ hai bên cạnh mặt trận thực tế. Các thế lực thù địch, phản động, cơ hội chính trị không ngừng đẩy mạnh hoạt động chống phá bằng những luận điệu sai trái, xuyên tạc lịch sử cách mạng Việt Nam, phủ nhận vai trò lãnh đạo toàn diện của Đảng, kích động chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc, đồng thời lợi dụng triệt để công nghệ số và trí tuệ nhân tạo (AI) để sản xuất deepfake, tin giả và thông tin xấu độc với tốc độ lan truyền chưa từng có [2].
Nghị quyết số 35-NQ/TW ngày 22/10/2018 của Bộ Chính trị khóa XII về “Tăng cường bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trong tình hình mới” đã xác định rõ: “Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng là bảo vệ Đảng, bảo vệ Cương lĩnh chính trị, đường lối của Đảng; bảo vệ nhân dân, Nhà nước pháp quyền XHCN Việt Nam; bảo vệ công cuộc đổi mới, công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và hội nhập quốc tế; bảo vệ lợi ích quốc gia, dân tộc; giữ gìn môi trường hòa bình, ổn định để phát triển đất nước” [3]. Đây chính là kim chỉ nam lý luận và thực tiễn cho cuộc đấu tranh tư tưởng hiện nay, được tiếp tục cụ thể hóa trong Kế hoạch số 52-KH/BCĐTW ngày 30/12/2025 của Ban Chỉ đạo 35 Trung ương về hoạt động năm 2026, đặc biệt khi đất nước đã hoàn thành tổ chức bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031, cùng chuẩn bị Đại hội đại biểu toàn quốc MTTQ Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội [4].
Trong năm 2026, bối cảnh quốc tế và trong nước đặt ra những thách thức mới chưa từng có. Cách mạng công nghiệp 4.0 và chuyển đổi số quốc gia đã biến không gian mạng thành môi trường sống thứ hai của hàng chục triệu người Việt Nam, đồng thời là “sân khấu” chính cho các thế lực thù địch thực hiện “chiến tranh hỗn hợp”, “diễn biến hòa bình” tinh vi hơn. Chúng lợi dụng các nền tảng mạng xã hội lớn (Facebook, TikTok, YouTube, Telegram, Zalo...) để lan truyền hàng triệu thông tin sai sự thật mỗi ngày, xuyên tạc Văn kiện Đại hội XIV, phủ nhận thành tựu 40 năm đổi mới, kích động hoài nghi về các quyết sách chiến lược của Đảng trong nhiệm kỳ mới, lợi dụng vấn đề dân tộc, tôn giáo, “nhân quyền”, “tự do ngôn luận” để chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Đặc biệt nguy hiểm là việc sử dụng AI tạo nội dung deepfake, video giả mạo lãnh đạo Đảng và Nhà nước, bóp méo lịch sử cách mạng, bôi nhọ công lao các lãnh tụ tiền bối. Theo báo cáo của Ban Chỉ đạo 35 các cấp, số vụ việc thông tin xấu độc trên không gian mạng năm 2025-2026 tăng hơn 300%, trong đó hơn 70% nhắm trực tiếp vào nền tảng tư tưởng của Đảng, đe dọa nghiêm trọng “thế trận lòng dân” - nền tảng vững chắc nhất để bảo vệ chế độ XHCN [5].
Trước thực tiễn ấy, MTTQ Việt Nam - tổ chức liên minh chính trị rộng rãi, đại diện cho ý chí, nguyện vọng của các tầng lớp Nhân dân, với vai trò là “cầu nối” giữa Đảng với Nhân dân - cùng hệ thống chính trị - xã hội (các tổ chức chính trị - xã hội, hội quần chúng do Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ) đang đứng trước yêu cầu phải đổi mới mạnh mẽ, toàn diện về phương thức, nội dung, tổ chức và cách thức hoạt động để thực hiện hiệu quả nhiệm vụ đấu tranh phản bác quyết liệt các quan điểm sai trái, thù địch. Vai trò của MTTQ không chỉ là “hạt nhân” trong xây dựng và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc mà còn phải trở thành lực lượng tiên phong trên mặt trận tư tưởng - văn hóa, đặc biệt trên không gian mạng, như Thường trực Ban Bí thư đã nhấn mạnh: “Mặt trận phải là hạt nhân trong công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng [6].
Việc nghiên cứu, đề xuất các giải pháp đổi mới của MTTQ Việt Nam và hệ thống chính trị - xã hội không chỉ mang ý nghĩa lý luận sâu sắc trong lĩnh vực xây dựng Đảng mà còn có tính thực tiễn cấp thiết, góp phần cụ thể hóa tinh thần Nghị quyết 35-NQ/TW của Bộ Chính trị khóa XII, Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và Kế hoạch số 52-KH/BCĐTW năm 2026 [7]. Đây là cuộc đấu tranh giai cấp trên mặt trận tư tưởng, đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ, quyết liệt, thường xuyên và có hệ thống của toàn hệ thống chính trị từ Trung ương đến cơ sở, với lực lượng tuyên giáo, dân vận, các tổ chức chính trị - xã hội, hội quần chúng, trí thức, văn nghệ sĩ, thế hệ trẻ và cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài. Chỉ khi đổi mới mạnh mẽ, toàn diện và đồng bộ phương thức tuyên truyền - vận động quần chúng, xây dựng “thế trận lòng dân” vững chắc trên không gian mạng, hoàn thiện cơ chế phối hợp liên ngành chặt chẽ và ứng dụng công nghệ số hiệu quả, chúng ta mới có thể chủ động tấn công, dẫn dắt dư luận xã hội, phủ xanh thông tin tích cực, nâng cao “sức đề kháng” tư tưởng cho cán bộ, đảng viên, đoàn viên, hội viên và các tầng lớp Nhân dân trước mọi âm mưu, thủ đoạn chống phá của các thế lực thù địch, phản động, cơ hội chính trị [8].
Trong bối cảnh đất nước đang thực hiện tinh gọn tổ chức bộ máy, xây dựng chính quyền địa phương hai cấp và đẩy mạnh chuyển đổi số, vai trò của MTTQ càng phải được nâng tầm thành một “thế trận lòng dân số” - nơi Nhân dân không chỉ là đối tượng bảo vệ mà còn là lực lượng chủ lực, trực tiếp tham gia phản bác luận điệu sai trái ngay tại cơ sở và trên các nền tảng số. Việc nghiên cứu giải pháp đổi mới chính là góp phần thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XIV, củng cố niềm tin của Nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng, bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng Cộng sản Việt Nam - nền tảng cách mạng và khoa học duy nhất dẫn dắt dân tộc Việt Nam bước vào kỷ nguyên phát triển mới, phồn vinh, hạnh phúc và trường tồn [9].
2. Thực trạng các quan điểm sai trái, thù địch trên không gian mạng và các lĩnh vực xã hội
Trong bối cảnh đất nước bước vào kỳ nguyên phát triển mới sau Đại hội XIV của Đảng, với đột phá chiến lược về chuyển đổi số quốc gia, tinh gọn bộ máy, xây dựng chính quyền hai cấp và hội nhập quốc tế sâu rộng, các thế lực thù địch, phản động, cơ hội chính trị đã chuyển sang giai đoạn “chiến tranh hỗn hợp” tinh vi. Không gian mạng trở thành công cụ chính, “mặt trận” then chốt để chống phá nền tảng tư tưởng của Đảng Cộng sản Việt Nam. Chúng lợi dụng triệt để các nền tảng mạng xã hội lớn (Facebook, TikTok, YouTube, Telegram, Zalo...) và ứng dụng mới nổi để lan truyền hàng triệu thông tin sai sự thật mỗi ngày, gây rối loạn dư luận, lung lay niềm tin Nhân dân vào Đảng, đường lối đổi mới và chế độ XHCN. Nghị quyết số 35-NQ/TW ngày 22/10/2018 của Bộ Chính trị khóa XII đã cảnh báo rõ ràng: “Các thế lực thù địch tiếp tục đẩy mạnh chiến lược ‘Diễn biến hòa bình’ với nhiều thủ đoạn tinh vi, nham hiểm” [10], và thực tiễn năm 2025 - 2026 cho thấy những thủ đoạn này đã nâng lên mức độ nguy hiểm mới, kết hợp chặt chẽ công nghệ số cao cấp với yếu tố chính trị - xã hội nhạy cảm.
Cụ thể, các luận điệu sai trái, thù địch tập trung vào bốn nhóm chính với nội dung đa dạng, tinh xảo và được triển khai đồng bộ trên cả không gian mạng lẫn các lĩnh vực đời sống xã hội thực tiễn. Thứ nhất, xuyên tạc, phủ nhận vai trò lãnh đạo toàn diện, tuyệt đối của Đảng Cộng sản Việt Nam, cho rằng “Đảng đã lỗi thời”, “chủ nghĩa Mác - Lênin không còn phù hợp với thời đại số”, thậm chí “Đảng là nguyên nhân của mọi bất ổn kinh tế - xã hội”. Chúng thường lợi dụng một số hạn chế, khuyết điểm cá biệt trong công tác xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền để thổi phồng, bóp méo thành “tham nhũng hệ thống”, “suy thoái toàn diện”, từ đó kích động tư tưởng “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong một bộ phận cán bộ, đảng viên và Nhân dân. Những luận điệu này được lan truyền dưới dạng bài viết, video ngắn, meme hài hước hoặc bình luận “dân chủ giả hiệu”, đặc biệt nhắm vào thế hệ trẻ - lực lượng chiếm tỷ lệ lớn nhất trên không gian mạng - nhằm làm lung lay nền tảng tư tưởng cách mạng, khoa học của chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh, vốn được Nghị quyết Đại hội XIV khẳng định là “kim chỉ nam cho hành động” [11].
Thứ hai, các thế lực thù địch tập trung kích động chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc bằng cách lợi dụng vấn đề dân tộc, tôn giáo, “nhân quyền”, “tự do ngôn luận” và các vấn đề xã hội nhạy cảm. Các tài khoản “dân chủ giả hiệu”, “nhà hoạt động” trá hình liên tục đăng tải bài viết, video, livestream kích động biểu tình, chia rẽ vùng miền, dân tộc, tôn giáo, đặc biệt nhân các sự kiện chính trị lớn như bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031, cũng như Đại hội đại biểu toàn quốc MTTQ Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội. Chúng vu cáo rằng “Đảng và Nhà nước vi phạm quyền con người”, “chính sách dân tộc, tôn giáo là phân biệt đối xử”, hoặc lợi dụng các vụ việc phức tạp tại cơ sở để thổi phồng thành “đấu tranh dân chủ”, “cách mạng màu”. Trong bối cảnh Việt Nam là thành viên Hội đồng Nhân quyền Liên Hợp Quốc nhiệm kỳ 2026 - 2028, các luận điệu này càng được đẩy mạnh để tạo cớ can thiệp từ bên ngoài, nhằm phá hoại “thế trận lòng dân” - giải pháp căn bản mà Nghị quyết 35-NQ/TW đã xác định là “nền tảng vững chắc để bảo vệ chế độ” [12].
Thứ ba, chúng thực hiện chiến dịch “lật sử”, “xét lại lịch sử” cách mạng một cách có hệ thống, bôi nhọ công lao to lớn của các lãnh tụ Đảng và Nhà nước, phủ nhận thành tựu vĩ đại của 40 năm đổi mới và những quyết sách chiến lược của Đảng trong nhiệm kỳ XIV. Các video deepfake, bài viết giả mạo được sản xuất bằng trí tuệ nhân tạo (AI) nhằm bóp méo sự thật lịch sử, xuyên tạc đường lối đổi mới, cho rằng “đổi mới là sai lầm”, “thành tựu phát triển chỉ là ảo tưởng” hoặc “Đại hội XIV không mang lại đột phá thực sự”. Những luận điệu này đặc biệt nguy hiểm khi được lan truyền nhân các dịp kỷ niệm lớn năm 2026 như 100 năm Đảng Cộng sản Việt Nam và các sự kiện lịch sử trọng đại, nhằm làm lung lay niềm tự hào dân tộc và niềm tin vào sự lãnh đạo của Đảng.
Thứ tư, trên các lĩnh vực xã hội cụ thể, các quan điểm sai trái được triển khai đa dạng và tinh vi hơn bao giờ hết: xuyên tạc đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ của Đảng, phủ nhận thành quả chống dịch Covid-19 và phục hồi kinh tế, kích động hoài nghi về chính sách kinh tế - xã hội, giáo dục, y tế, khoa học công nghệ, môi trường. Chúng lợi dụng các vấn đề nóng như sắp xếp tinh gọn bộ máy, xây dựng chính quyền hai cấp, chuyển đổi số quốc gia để vu cáo “thất bại”, “lợi ích nhóm”, hoặc kích động bất mãn trong Nhân dân. Đặc biệt nguy hiểm là việc sử dụng công nghệ AI để tạo deepfake, tin giả có độ chân thực cao đến mức khó phân biệt, làm lung lay niềm tin của một bộ phận Nhân dân, nhất là thế hệ trẻ và kiều bào. Theo báo cáo tổng kết của Ban Chỉ đạo 35 Trung ương và các cấp năm 2025, số vụ việc thông tin xấu độc trên không gian mạng tăng hơn 300% so với giai đoạn trước, trong đó hơn 70% nhắm trực tiếp vào nền tảng tư tưởng của Đảng, với hàng nghìn tài khoản bị xử lý và hàng triệu lượt tiếp cận thông tin sai sự thật [13]. Luật An ninh mạng số 116/2025/QH15 (có hiệu lực từ 01/7/2026) đã được ban hành nhằm đối phó với tình hình này, nhưng thực tiễn cho thấy các thế lực thù địch vẫn liên tục thay đổi thủ đoạn để né tránh pháp luật [14].
Những luận điệu sai trái, thù địch này không chỉ gây rối loạn dư luận xã hội, làm suy giảm niềm tin của Nhân dân mà còn trực tiếp đe dọa “thế trận lòng dân” - nền tảng vững chắc nhất để bảo vệ chế độ XHCN, như Nghị quyết Đại hội XIV đã nhấn mạnh: “Xây dựng và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc là nhiệm vụ chiến lược, là yếu tố quyết định thành bại của cách mạng Việt Nam” [15]. Trong bối cảnh chuyển đổi số toàn diện, khi không gian mạng đã trở thành môi trường sống thứ hai của hơn 70 triệu người dân Việt Nam, những âm mưu chống phá trên đã và đang đặt ra thách thức vô cùng lớn cho công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. Nếu không có những giải pháp đổi mới mạnh mẽ, đồng bộ từ MTTQ Việt Nam và hệ thống chính trị - xã hội, thì nguy cơ “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” sẽ ngày càng phức tạp, đe dọa trực tiếp sự ổn định chính trị - xã hội và thành tựu phát triển của đất nước trong kỷ nguyên mới. Thực trạng trên đòi hỏi toàn Đảng, toàn dân phải nhận thức sâu sắc, hành động quyết liệt hơn nữa để bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng theo tinh thần Nghị quyết 35-NQ/TW và các nghị quyết của Đảng trong giai đoạn hiện nay.
3. Vai trò của MTTQ Việt Nam và hệ thống chính trị - xã hội trong đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng
Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, với bản chất là tổ chức liên minh chính trị rộng rãi, đại diện cho ý chí, nguyện vọng của các tầng lớp Nhân dân, là cầu nối giữa Đảng với Nhân dân, đã và đang phát huy vai trò nòng cốt, tiên phong trong công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng Cộng sản Việt Nam. Từ sau Nghị quyết số 35-NQ/TW ngày 22/10/2018 của Bộ Chính trị khóa XII về “Tăng cường bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trong tình hình mới”, MTTQ Việt Nam đã triển khai hàng loạt cuộc vận động, phong trào thi đua yêu nước sâu rộng, xây dựng và củng cố “thế trận lòng dân” trên mọi lĩnh vực của đời sống xã hội, từ cơ sở đến Trung ương, từ trong nước đến kiều bào. Các tổ chức chính trị - xã hội như Công đoàn Việt Nam, Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, Hội Cựu chiến binh Việt Nam, Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam cùng các hội quần chúng do Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ đã trở thành lực lượng tiên phong, trực tiếp tham gia đấu tranh trên không gian mạng và các lĩnh vực xã hội thực tiễn, góp phần quan trọng vào việc nâng cao “sức đề kháng” tư tưởng cho cán bộ, đảng viên, đoàn viên, hội viên và Nhân dân trước mọi luận điệu sai trái, thù địch.
Lý luận về vai trò này được Đảng ta khẳng định rõ ràng và sâu sắc: MTTQ là “thế trận lòng dân” - giải pháp căn bản, then chốt để bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. Nghị quyết số 35-NQ/TW đã xác định: “Bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác có hiệu quả các quan điểm sai trái, thù địch là một nội dung cơ bản, hệ trọng, sống còn của công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng; là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu của toàn Đảng, toàn quân, toàn dân, trong đó lực lượng tuyên giáo các cấp là nòng cốt; là công việc tự giác, thường xuyên của cấp ủy, tổ chức đảng, chính quyền, MTTQ Việt Nam và đoàn thể chính trị - xã hội các cấp” [16]. Trong bối cảnh chuyển đổi số quốc gia và cách mạng công nghiệp 4.0 đang diễn ra mạnh mẽ sau Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng (tháng 01/2026), vai trò này càng phải được nâng tầm thành “thế trận lòng dân trên không gian mạng” - nơi Nhân dân không chỉ là đối tượng bảo vệ mà còn là lực lượng chủ lực, trực tiếp phản bác quan điểm sai trái, tham gia xây dựng hệ sinh thái thông tin tích cực, lấy thông tin chính thống “phủ xanh” không gian mạng. Điều này hoàn toàn phù hợp với tinh thần Nghị quyết Đại hội XIV, khẳng định vai trò của MTTQ là “cơ sở chính trị của chính quyền nhân dân, sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc” trong kỷ nguyên phát triển mới, đặc biệt khi đất nước chuẩn bị bầu cử Quốc hội khóa XVI, HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031 và Đại hội đại biểu toàn quốc MTTQ Việt Nam lần thứ XI [17].
Thực tiễn năm 2025 - 2026 cho thấy, khi MTTQ Việt Nam và hệ thống chính trị - xã hội phối hợp chặt chẽ với báo chí, truyền thông cách mạng, lực lượng vũ trang, các cơ quan nhà nước và Ban Chỉ đạo 35 các cấp, hiệu quả đấu tranh đã được nâng lên rõ rệt, tạo nên sức mạnh tổng hợp to lớn. Nhiều mô hình hay, sáng tạo đã được triển khai hiệu quả, như “Câu lạc bộ bảo vệ nền tảng tư tưởng” tại cơ sở ở hàng nghìn thôn, bản, tổ dân phố; “Đội ngũ tuyên truyền viên mạng” của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh với hàng triệu đoàn viên tham gia lan tỏa thông tin tích cực trên TikTok, Facebook, YouTube; “Diễn đàn Nhân dân” trên các nền tảng số của MTTQ Việt Nam, nơi Nhân dân trực tiếp góp ý, phản biện và phản bác luận điệu sai trái. Những mô hình này không chỉ giúp phát hiện, xử lý kịp thời thông tin xấu độc mà còn xây dựng “sức đề kháng” tư tưởng vững chắc cho các tầng lớp Nhân dân, đặc biệt là thế hệ trẻ và kiều bào. Trong năm 2026, nhân dịp phát động Cuộc thi chính luận lần thứ Hai của Đảng bộ MTTQ, các đoàn thể Trung ương, MTTQ đã chỉ đạo các cấp đẩy mạnh tuyên truyền, vận động, tổ chức hàng loạt hoạt động sáng tạo, gắn với bảo vệ bầu cử và Đại hội các tổ chức, góp phần cụ thể hóa Kế hoạch số 52-KH/BCĐTW ngày 30/12/2025 của Ban Chỉ đạo 35 Trung ương [18].
Vai trò của từng tổ chức trong hệ thống chính trị - xã hội cũng được phát huy rõ nét. Công đoàn Việt Nam tập trung bảo vệ quyền lợi người lao động, đấu tranh phản bác luận điệu xuyên tạc chính sách kinh tế - xã hội; Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh với sức trẻ, sáng tạo đã xây dựng hàng trăm chiến dịch truyền thông số, tổ chức các cuộc thi trực tuyến về bảo vệ nền tảng tư tưởng; Hội Cựu chiến binh Việt Nam và Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam phát huy truyền thống cách mạng, vận động hội viên tham gia giám sát, phản biện xã hội theo Quyết định 217-QĐ/TW và 218-QĐ/TW của Bộ Chính trị; các hội quần chúng như Hội Nông dân Việt Nam, Hội Khoa học Kỹ thuật Việt Nam... đã đưa nội dung bảo vệ nền tảng tư tưởng vào các phong trào thi đua “Toàn dân đoàn kết xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh”, “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam”. Đặc biệt, trong bối cảnh năm 2026 với nhiều sự kiện chính trị lớn, MTTQ đã phối hợp chặt chẽ để lan tỏa giá trị Văn kiện Đại hội XIV, khẳng định thành tựu 40 năm đổi mới, đồng thời chủ động tấn công, dẫn dắt dư luận trên không gian mạng, biến “thế trận lòng dân” thành “thế trận lòng dân số” vững chắc [19].
4. Giải pháp đổi mới của MTTQ và hệ thống chính trị - xã hội
Để đáp ứng yêu cầu mới, cấp thiết và toàn diện của cuộc đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong bối cảnh đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới sau Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng (tháng 01/2026), với những đột phá chiến lược về chuyển đổi số quốc gia, tinh gọn tổ chức bộ máy, xây dựng chính quyền địa phương hai cấp, bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031, MTTQ Việt Nam cùng hệ thống chính trị - xã hội cần thực hiện đồng bộ, quyết liệt, sáng tạo và khoa học một hệ thống các giải pháp đổi mới mang tính chiến lược, có tính khả thi cao và gắn bó chặt chẽ với thực tiễn. Những giải pháp này không chỉ nhằm đối phó kịp thời với các quan điểm sai trái, thù địch trên không gian mạng và các lĩnh vực xã hội mà còn chủ động xây dựng, củng cố “thế trận lòng dân số” vững chắc, cụ thể hóa tinh thần Nghị quyết số 35-NQ/TW của Bộ Chính trị khóa XII và Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng.
Trước hết, toàn hệ thống phải đổi mới mạnh mẽ tư duy và nhận thức chiến lược, coi không gian mạng là “mặt trận then chốt”, “mặt trận sống còn” trong cuộc đấu tranh tư tưởng hiện nay. MTTQ Việt Nam cần khẩn trương xây dựng và triển khai Chiến lược bảo vệ nền tảng tư tưởng trên không gian mạng đến năm 2030, tầm nhìn 2045, gắn chặt với Chiến lược công tác chính trị, tư tưởng trong bối cảnh chuyển đổi số quốc gia mà Nghị quyết Đại hội XIV đã đề ra một cách rõ ràng, khoa học. Chiến lược này phải được cụ thể hóa thành các chương trình, kế hoạch hành động hàng năm, hàng quý, đảm bảo tính đồng bộ từ Trung ương đến cơ sở, từ trong nước đến kiều bào, với trọng tâm là nâng cao nhận thức cho cán bộ, đảng viên, đoàn viên, hội viên về bản chất, thủ đoạn tinh vi của các thế lực thù địch trong “chiến tranh hỗn hợp” trên môi trường số. “Không gian mạng là mặt trận quan trọng, phức tạp, đòi hỏi sự chủ động, quyết liệt từ toàn hệ thống chính trị” - đây chính là nhận thức then chốt cần được quán triệt sâu sắc trong toàn Đảng bộ MTTQ và các đoàn thể Trung ương, như tinh thần Kế hoạch số 52-KH/BCĐTW ngày 30/12/2025 của Ban Chỉ đạo 35 Trung ương đã nhấn mạnh [20].
Tiếp theo, cần tập trung xây dựng lực lượng nòng cốt đa tầng, đa lĩnh vực, đủ mạnh để đối phó với các luận điệu sai trái tinh vi, phức tạp. Phải thành lập ngay “Lực lượng phản bác nhanh” thuộc Ban Thường trực MTTQ các cấp, với thành phần đa dạng, chất lượng cao gồm cán bộ tuyên giáo, trí thức, văn nghệ sĩ, sinh viên, thanh niên, kiều bào và người có uy tín trong các tầng lớp Nhân dân. Đồng thời, phát triển mạnh mẽ đội ngũ “tuyên truyền viên mạng” chuyên nghiệp, có kỹ năng số cao, thành thạo công nghệ AI để phát hiện sớm, phân tích chính xác và phản bác kịp thời tin giả, deepfake, thông tin xấu độc. Đặc biệt quan trọng là huy động rộng rãi trí thức, chuyên gia, người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số, các tôn giáo làm “lá chắn” bảo vệ nền tảng tư tưởng, biến họ thành lực lượng quan trọng, tin cậy trong việc định hướng dư luận tại cơ sở và trên không gian mạng, góp phần củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc theo tinh thần Nghị quyết 43-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII [21].
Một giải pháp then chốt khác là đổi mới căn bản nội dung và phương thức tuyên truyền, vận động quần chúng theo hướng hiện đại, sáng tạo và hiệu quả cao. Phải chuyển mạnh từ tư duy “phản ứng” sang “chủ động tấn công”, xây dựng hệ sinh thái nội dung chính thống hấp dẫn, đa dạng, sử dụng ngôn ngữ gần gũi với đời sống Nhân dân, kết hợp hiệu quả các hình thức đa phương tiện như video ngắn, infographic, podcast, livestream tương tác trên các nền tảng số phổ biến. Cần lan tỏa sâu rộng giá trị cốt lõi của Văn kiện Đại hội XIV, các nghị quyết Trung ương khóa XIV và thành tựu vĩ đại của 40 năm đổi mới một cách sáng tạo, thuyết phục, dễ tiếp cận với mọi tầng lớp Nhân dân. Đặc biệt, phải kết hợp chặt chẽ nguyên tắc “xây” và “chống”: vừa kiên quyết, kịp thời phản bác luận điệu sai trái, thù địch, vừa khẳng định, lan tỏa thành tựu to lớn, củng cố niềm tin của Nhân dân vào Đảng, vào chế độ XHCN và vào tương lai tươi sáng của dân tộc [22].
Để nâng cao hiệu quả tổng hợp, cần tăng cường phối hợp liên ngành và xây dựng cơ chế đồng bộ, chặt chẽ, khoa học. Phải xây dựng cơ chế phối hợp thường xuyên, hiệu quả giữa MTTQ Việt Nam với Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Bộ Công an, lực lượng An ninh mạng Quốc gia và các cơ quan chức năng khác, tạo thành sức mạnh tổng hợp thống nhất từ Trung ương đến cơ sở. Đồng thời, đẩy nhanh việc hoàn thiện khung pháp lý bằng cách sửa đổi, bổ sung Luật An ninh mạng, Luật Báo chí, Luật MTTQ Việt Nam để tạo hành lang pháp lý vững chắc, đồng bộ, tạo điều kiện thuận lợi nhất cho hoạt động đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng. Tiếp tục phát huy vai trò giám sát và phản biện xã hội của MTTQ theo Quyết định 217-QĐ/TW và 218-QĐ/TW của Bộ Chính trị, biến giám sát, phản biện thành vũ khí sắc bén, kịp thời trong việc phát hiện và đấu tranh với các biểu hiện sai trái, thù địch trên không gian mạng lẫn các lĩnh vực xã hội [23].
Song song đó, phải phát huy tối đa sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc và vai trò quan trọng của người Việt Nam ở nước ngoài. Xây dựng “thế trận lòng dân” trên không gian mạng bằng cách huy động mọi tầng lớp Nhân dân tham gia một cách tự giác, rộng khắp, sâu sát, biến Nhân dân thành lực lượng chủ lực, trực tiếp phản bác luận điệu sai trái ngay tại cơ sở và trên các nền tảng số. Kiều bào và các đảng ủy ngoài nước cần được xem là “sứ giả” quan trọng, tích cực tuyên truyền, phản bác luận điệu sai trái, lan tỏa hình ảnh, thành tựu và đường lối đúng đắn của Đảng, Nhà nước Việt Nam. Nhân rộng các mô hình tự quản tại khu dân cư, các câu lạc bộ “Bảo vệ an ninh tư tưởng” gắn chặt với phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh” và các cuộc vận động lớn của MTTQ, tạo nên sức mạnh tổng hợp to lớn, bền vững trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng [24].
Cuối cùng, cần đẩy mạnh ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số toàn diện trong toàn bộ công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng. Xây dựng nền tảng số thống nhất của MTTQ Việt Nam để theo dõi, phát hiện, phân tích và phản bác thông tin xấu độc thời gian thực, với công nghệ hiện đại, an toàn, bảo mật cao. Đồng thời, tăng cường đào tạo, bồi dưỡng cán bộ Mặt trận và các đoàn thể về kỹ năng số, an ninh mạng, sử dụng trí tuệ nhân tạo một cách có trách nhiệm, đúng quy định. Mở rộng hợp tác quốc tế, trao đổi kinh nghiệm với các đảng cộng sản anh em và tổ chức tiến bộ trên thế giới trong lĩnh vực đấu tranh tư tưởng trên không gian mạng, góp phần nâng cao vị thế, sức mạnh của Việt Nam trong cuộc đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong kỷ nguyên số [25].
Việc thực hiện đồng bộ, sáng tạo và quyết liệt các giải pháp đổi mới nêu trên sẽ góp phần quan trọng đưa công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng lên tầm cao mới, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong giai đoạn cách mạng mới, củng cố vững chắc “thế trận lòng dân”, thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và tinh thần Nghị quyết 35-NQ/TW của Bộ Chính trị khóa XII, đưa đất nước vững bước vào kỷ nguyên phát triển mới phồn vinh, hạnh phúc [26].
V. Kết luận
Đấu tranh phản bác quyết liệt các quan điểm sai trái, thù địch trên không gian mạng và các lĩnh vực xã hội là nhiệm vụ chính trị quan trọng, đòi hỏi sự đổi mới toàn diện, mạnh mẽ của MTTQ Việt Nam và hệ thống chính trị - xã hội. Với truyền thống 96 năm xây dựng và phát triển, MTTQ chắc chắn sẽ hoàn thành xuất sắc vai trò “thế trận lòng dân”, góp phần bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng, củng cố niềm tin của Nhân dân, thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng.
Toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta cần chung sức, đồng lòng, biến cuộc đấu tranh này thành phong trào cách mạng sâu rộng, tạo động lực mạnh mẽ đưa đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới - kỷ nguyên phồn vinh, hạnh phúc.
Tài liệu tham khảo
[1], [11], [15], [17], [22], [26] Đảng CSVN (2026). Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV.
[2] Ban Chỉ đạo 35 Trung ương (2026). Báo cáo tình hình thông tin xấu độc trên không gian mạng năm 2025 - 2026.
[3], [10], [12], [16], [21] Bộ Chính trị (2018). Nghị quyết số 35-NQ/TW ngày 22/10/2018 về tăng cường bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trong tình hình mới.
[4], [8], [18], [20] Ban Chỉ đạo 35 Trung ương (2025). Kế hoạch số 52-KH/BCĐTW ngày 30/12/2025 về hoạt động năm 2026.
[5] Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam (2026). Báo cáo tổng kết công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng trên không gian mạng năm 2025.
[6], [19] Thường trực Ban Bí thư. Phát biểu tại Hội nghị triển khai Cuộc thi chính luận lần thứ Hai năm 2026 của Đảng bộ MTTQ và các đoàn thể Trung ương, ngày 12/3/2026.
[7] Đảng CSVN. Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV. NXb. CTQGST, 2026.
[9] Quốc hội. Luật An ninh mạng năm 2018 (sửa đổi, bổ sung năm 2025).
[13] Ban Chỉ đạo 35 Trung ương (2025). Báo cáo tổng kết công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch năm 2025.
[14], [23] Quốc hội. Luật An ninh mạng số 116/2025/QH15 ngày 10/12/2025.
[24] Ban Chấp hành Trung ương Đảng (2023). Nghị quyết số 43-NQ/TW ngày 24/11/2023 về tiếp tục phát huy truyền thống, sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, xây dựng đất nước ta ngày càng phồn vinh, hạnh phúc.
[25] Bộ Chính trị. Quyết định 217-QĐ/TW và 218-QĐ/TW ngày 12/12/2013 về giám sát, phản biện xã hội và góp ý xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền.
ThS. DƯƠNG THỊ THUÝ HẰNG
Học viện Báo chí và Tuyên truyền,
VŨ THÀNH NAM.
