“Quá trình hình thành và phát triển của giá trị pháp quyền” là nghiên cứu của GS.TS Võ Khánh Vinh và TS Nguyễn Văn Khoát (Trường Đại học Kiểm sát). Bài viết phân tích một cách hệ thống và chuyên sâu quá trình hình thành và phát triển của giá trị pháp quyền từ những tư tưởng sơ khai về pháp luật và quyền lực, qua các quan điểm và học thuyết lý luận kinh điển của triết học - chính trị - pháp lý, đến sự hiện thực hóa trong các mô hình nhà nước pháp quyền, và cuối cùng là sự khẳng định pháp quyền như một giá trị nền tảng của xã hội hiện đại. Trên cơ sở tiếp cận lịch sử - logic - giá trị, bài viết làm rõ sự chuyển hóa của pháp quyền từ phương tiện quản trị xã hội thành chuẩn mực đánh giá tính chính đáng, hiệu quả và nhân văn của quyền lực nhà nước, qua đó khẳng định pháp quyền không chỉ là nguyên tắc tổ chức quyền lực mà còn là giá trị bao trùm, hàm chứa giá trị nhận thức, giá trị lý luận và giá trị thực tiễn sâu sắc.
ThS Ngô Tuyết Mai (Trường Đại học Luật Hà Nội) có bài “Nâng cao hiệu quả thi hành Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật năm 2025 qua ban hành văn bản quy định chi tiết”. Trong bối cảnh Việt Nam đang xây dựng hệ thống pháp luật theo xu hướng đáp ứng yêu cầu của kỷ nguyên mới - kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, việc bảo đảm thi hành pháp luật và nâng cao hiệu quả tổ chức thực hiện văn bản quy phạm pháp luật là một trong những yêu cầu tất yếu. Bài viết tập trung phân tích vai trò then chốt của văn bản quy định chi tiết. Thông qua đánh giá thực trạng ban hành các văn bản quy định chi tiết Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật năm 2025, tác giả chỉ ra một số hạn chế và kiến nghị nhằm nâng cao chất lượng và tính kịp thời của văn bản quy định chi tiết, góp phần tăng cường hiệu quả tổ chức thực hiện Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật năm 2025.
TS Phạm Thị Hương Lan (Viện Nhà nước và pháp luật) có bài “Thực trạng cấu trúc hệ thống pháp luật về bảo vệ môi trường ở Việt Nam hiện nay”. Bài viết giới thiệu cấu trúc hệ thống pháp luật về bảo vệ môi trường ở Việt Nam gồm hệ thống cấu trúc pháp luật và nội dung cơ bản của hệ thống cấu trúc pháp luật. Bên cạnh đó, tác giả có một vài đánh giá về thực trạng hệ thống pháp luật bảo vệ môi trường trong đó có nội dung về chính sách về phát triển kinh tế xanh ở Việt Nam hiện nay, trên cơ sở đó đề xuất một số kiến nghị nhằm hoàn thiện pháp luật về cấu trúc hệ thống pháp luật về bảo vệ môi trường nói chung và pháp luật về phát triển kinh tế xanh nói riêng.
“Tăng cường hoạt động kiểm tra nội bộ ở các cơ sở giáo dục đại học trong kỷ nguyên vươn mình” là bài viết của TS Đoàn Thị Dương Huyền (Trường Đại học Công đoàn). Bài viết phân tích cơ sở lý luận, pháp lý và thực tiễn của hoạt động kiểm tra nội bộ trong các cơ sở giáo dục đại học Việt Nam, trong bối cảnh đất nước đang bước vào thời kỳ đổi mới và có nhiều chủ trương, đường lối, chính sách và pháp luật thay đổi về tăng cường tự chủ giáo dục đại học và hội nhập quốc tế sâu rộng. Tác giả tập trung làm rõ những hạn chế trong mô hình tổ chức, nhân sự và quy trình kiểm tra nội bộ hiện nay. Đồng thời, bài viết đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện cơ chế kiểm tra nội bộ như một công cụ quan trọng bảo đảm tự chủ gắn với trách nhiệm giải trình, tăng cường hiệu lực quản trị và nâng cao chất lượng đào tạo trong “kỷ nguyên vươn mình” của giáo dục đại học Việt Nam.
Sự phát triển mạnh mẽ của khoa học công nghệ, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo (AI), đã và đang tác động sâu sắc đến nhiều ngành nghề ở hầu hết mọi lĩnh vực, trong đó có cả ngành luật và nghề luật sư. Cách mạng AI không chỉ mở ra những cơ hội lớn để tự động hóa và tối ưu hóa quy trình làm việc, cải thiện hiệu quả và độ chính xác trong xử lý dữ liệu cũng như các vấn đề pháp lý mà còn đặt ra những thách thức mới về vai trò của luật sư trong thời đại kỷ nguyên số. Bài viết “Trí tuệ nhân tạo - Cơ hội và thách thức đối với nghề luật sư trong kỷ nguyên số” của tác giả Nguyễn Thị Kim Hoàng (Trường Đại học Luật TP. Hồ Chí Minh) phân tích những cơ hội và khía cạnh tích cực mà AI mang lại cho nghề luật về các công cụ hỗ trợ trong nghiên cứu và thực hành pháp luật, đồng thời cũng đưa ra đánh giá về những thách thức mà AI tác động đến ngành luật và nghề luật sư.
ThS.LS Lưu Thị Ngọc Lan (Đoàn Luật sư TP. Hà Nội) với bài “Luật sư bảo vệ bị hại trong tố tụng hình sự nhìn từ góc độ pháp luật, đạo đức nghề luật sư và đào tạo luật” tiếp cận vấn đề từ ba phương diện: pháp luật, đạo đức nghề nghiệp và đào tạo luật, qua đó chỉ ra những yêu cầu đặt ra trong công tác đào tạo kiến thức, kỹ năng và đạo đức cho đội ngũ luật sư bảo vệ bị hại, đồng thời đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động bảo vệ cho bị hại trong tố tụng hình sự.
TS Trần Ngọc Hiệp (Trường Đại học Luật Hà Nội) có bài “Tác động của thị trường tín chỉ carbon đối với xu hướng phát triển kinh tế xanh tại Việt Nam”. Tác giả nhận định: kinh tế xanh đã trở thành một định hướng phát triển quan trọng trong bối cảnh biến đổi khí hậu toàn cầu và yêu cầu chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo hướng bền vững. Tại Việt Nam, kinh tế xanh không chỉ được xác lập trong các chiến lược, chương trình phát triển quốc gia mà còn gắn chặt với việc thực hiện các cam kết quốc tế về giảm phát thải khí nhà kính. Trong bối cảnh đó, thị trường tín chỉ carbon nổi lên như một công cụ kinh tế quan trọng, góp phần thúc đẩy quá trình giảm phát thải, phân bổ hiệu quả nguồn lực và khuyến khích đầu tư vào các hoạt động thân thiện với môi trường. Bài viết tập trung làm rõ bản chất của kinh tế xanh, đồng thời phân tích tác động của thị trường tín chỉ carbon đối với xu hướng phát triển kinh tế xanh tại Việt Nam.
Bài “Hoàn thiện pháp luật về kinh tế tư nhân vì sự phát triển và hưng thịnh đất nước” của TS.LS Ngô Quốc Kỳ (Công ty Luật TNHH ATN và cộng sự) phân tích thực trạng kinh tế tư nhân ở Việt Nam qua các giai đoạn và kiến nghị một số giải pháp phát triển kinh tế tư nhân trong kỷ nguyên vươn mình vì sự phát triển và hưng thịnh đất nước.
Một số bài viết khác liên quan đến lý luận và thực tiễn thực hiện pháp luật và hoạt động luật sư… cũng được đăng tải trong Tạp chí Luật sư Việt Nam số 1+2/2026.
Trân trọng kính mời quý độc giả đón đọc!
