“Xung đột lợi ích trong hoạt động công vụ” là một đề tài nghiên cứu của PGS.TS Đỗ Đức Minh (Trường Đại học Luật - Đại học Quốc gia Hà Nội). Xung đột lợi ích trong hoạt động công vụ là xung đột (mâu thuẫn) giữa lợi ích riêng (cá nhân/nhóm...) với lợi ích chung/công; trong đó, lợi ích cá nhân đi ngược, cản trở và xâm hại lợi ích chung. Xung đột lợi ích tiềm ẩn hành vi tham nhũng, vì vậy kiểm soát xung đột lợi ích trong hoạt động công vụ được xem là một trong những biện pháp cốt lõi trong phòng chống tham nhũng, đồng thời là yêu cầu khách quan của công tác quản lý nhằm duy trì, bảo đảm sự ổn định, lành mạnh xã hội và phát triển hài hòa, bền vững. Bài viết đi sâu phân tích các đặc điểm, phân loại xung đột lợi ích trong hoạt động công vụ; mối quan hệ giữa xung đột lợi ích và tham nhũng, qua đó đề xuất các giải pháp kiểm soát xung đột lợi ích trong hoạt động công vụ.
Nhóm tác giả Trường Đại học Luật Hà Nội có bài “Hoàn thiện khung pháp lý về chống “tẩy xanh” của Việt Nam trong hoạt động thương mại quốc tế”. Trong bối cảnh phát triển bền vững trở thành xu thế toàn cầu, hành vi “tẩy xanh” (greenwashing) được coi là một thách thức, khi các tuyên bố môi trường thiếu chính xác có thể gây ra sự sai lệch trong nhận thức của người tiêu dùng và nhà đầu tư. Hiện nay, Việt Nam và các quốc gia đã tham gia vào các cam kết quốc tế và ban hành các quy định nội địa nhằm hạn chế hành vi tẩy xanh. Tuy nhiên, Việt Nam còn gặp nhiều thách thức trong thực thi các quy định về tẩy xanh trong hoạt động thương mại quốc tế. Bài viết phân tích quy định quốc tế và của Việt Nam về tẩy xanh, đánh giá thực tiễn áp dụng quy định về tẩy xanh của Việt Nam trong thương mại quốc tế, đưa ra gợi mở về chính sách phù hợp dành cho Việt Nam.
“Pháp luật về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trong hoạt động tiếp thị liên kết: Kinh nghiệm quốc tế và gợi mở cho Việt Nam” là bài viết của nhóm tác giả Trường Đại học Luật. Trước sự phát triển mạnh mẽ của thị trường tiếp thị liên kết toàn cầu, trong đó có Việt Nam, đặc biệt trong môi trường thương mại điện tử đã đặt ra nhiều lo ngại và thách thức đối với việc bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Trên cơ sở phương pháp phân tích, tổng hợp tài liệu và so sánh luật học, bài viết nghiên cứu cơ sở lý luận và thực tiễn pháp luật Việt Nam về bảo vệ người tiêu dùng trong hoạt động tiếp thị liên kết, đối chiếu với kinh nghiệm của Hoa Kỳ, Liên minh châu Âu và Trung Quốc; chỉ ra những hạn chế trong bảo vệ dữ liệu cá nhân, minh bạch quảng cáo và cơ chế thực thi, từ đó đề xuất hoàn thiện khung pháp lý nhằm nâng cao hiệu quả bảo vệ người tiêu dùng trong không gian số.
ThS.LS Dương Văn Quý (Công ty luật TNHH First Counsel) có bài “Khoảng trống pháp lý về chứng nhận Halal tại Việt Nam và định hướng hoàn thiện”. Tác giả cho rằng, ngành công nghiệp Halal toàn cầu đang phát triển mạnh mẽ, mở ra cơ hội lớn cho các quốc gia xuất khẩu như Việt Nam. Tuy nhiên, sự thiếu vắng một khung pháp lý đồng bộ về chứng nhận Halal đang là một rào cản lớn, làm giảm sức cạnh tranh và hạn chế khả năng tiếp cận thị trường của doanh nghiệp Việt. Bài viết phân tích thực trạng pháp luật và chỉ ra những khoảng trống pháp lý cốt lõi, bao gồm sự thiếu vắng văn bản chuyên ngành, sự phân mảnh của các tổ chức chứng nhận và sự thiếu một cơ quan quản lý nhà nước đầu mối. Qua đó, tác giả đề xuất một số giải pháp mang tính hệ thống nhằm hoàn thiện khung pháp lý, góp phần xây dựng một hệ sinh thái Halal uy tín và hiệu quả tại Việt Nam.
Pháp luật Việt Nam quy định cơ chế bồi thường thiệt hại nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của tác giả, chủ sở hữu quyền tác giả; đồng thời răn đe, ngăn ngừa hành vi vi phạm. Hệ thống pháp luật hiện hành gồm Luật Sở hữu trí tuệ, Bộ luật Dân sự và các văn bản hướng dẫn. Tuy nhiên, thực tiễn áp dụng còn tồn tại nhiều khó khăn như: việc chứng minh thiệt hại, mức bồi thường tối đa chưa phù hợp, thiếu cơ chế định giá tác phẩm và sự kéo dài trong tố tụng. Bài “Một số vấn đề về bồi thường thiệt hại do xâm phạm quyền tác giả theo Luật Sở hữu trí tuệ” của tác giả Nguyễn Thị Như Thảo phân tích cơ sở lý luận, thực trạng pháp luật, những bất cập và kiến nghị hoàn thiện nhằm nâng cao hiệu quả bảo vệ quyền tác giả.
“Đạo đức nghề nghiệp luật sư trong bối cảnh truyền thông số và mạng xã hội: Những vấn đề đặt ra và khuyến nghị chính sách” là tiêu đề bài viết của TS Tô Trọng Mạnh (Học viện Hành chính và quản trị công). Sự phát triển nhanh chóng của truyền thông số và mạng xã hội đã tạo ra môi trường mới cho hoạt động nghề nghiệp của luật sư, đồng thời đặt ra nhiều thách thức về đạo đức và chuẩn mực hành nghề. Không ít trường hợp luật sư sử dụng mạng xã hội để phát ngôn, chia sẻ vụ việc pháp lý, quảng bá hình ảnh cá nhân hoặc bình luận các hoạt động tố tụng đang diễn ra, dẫn đến những hệ lụy nghiêm trọng. Trong khi đó, hệ thống quy tắc đạo đức hiện hành còn thiếu những quy định cụ thể về hành vi ứng xử trên không gian mạng. Bài viết khái luận về đạo đức nghề nghiệp luật sư, làm rõ những thách thức đặt ra trong bối cảnh truyền thông số và mạng xã hội, từ đó chỉ ra khung pháp lý hiện hành và những khoảng trống, trên cơ sở đó khuyến nghị chính sách liên quan.
TS Lê Hồng Phúc (Đại học Phenikaa) và TS Châu Huy Quang (Luật sư Điều hành Rajah & Tann LCT, Thành viên Tòa Trọng tài ICC ở Việt Nam) có bài “Xây dựng mô hình luật sư công tại Việt Nam: Bài học từ Singapore trong tranh chấp thương mại và đầu tư quốc tế”. Trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng, Việt Nam ngày càng đối mặt nhiều tranh chấp thương mại và đầu tư quốc tế (ISDS), làm tăng nhu cầu sử dụng dịch vụ pháp lý từ các hãng luật nước ngoài với chi phí ngân sách lớn. Trước yêu cầu cải cách tư pháp theo Nghị quyết số 27-NQ/TW và số 66-NQ/TW, việc xây dựng chế định luật sư công trở nên cấp thiết để hỗ trợ cho các cơ quan nhà nước, bảo vệ lợi ích quốc gia và tăng cường năng lực pháp lý quốc gia. Bài viết tập trung phân tích các bài học kinh nghiệm về cơ cấu tổ chức, cơ chế vận hành, chính sách phát triển nhân sự từ mô hình Văn phòng Tổng Chưởng lý của Singapore, đối chiếu với thực tiễn và các định hướng trong Đề án đang được triển khai tại Việt Nam. Mục tiêu của bài viết là đề xuất các khuyến nghị có tính khả thi nhằm xây dựng mô hình luật sư công tại Việt Nam, đặc biệt là đội ngũ luật sư chuyên trách về tranh chấp thương mại và đầu tư quốc tế.
Một số bài viết khác liên quan đến lý luận và thực tiễn thực hiện pháp luật và hoạt động luật sư… cũng được đăng tải trong Tạp chí Luật sư Việt Nam số 11/2025.
Trân trọng kính mời quý độc giả đón đọc!
BBT
