Đây là thông tin được Vụ trưởng Vụ BHYT Trần Thị Trang (Bộ Y tế) chia sẻ bên lề Hội nghị đánh giá công nghệ y tế (HTA) Việt Nam năm 2026: "Nâng cao chất lượng bằng chứng trong đánh giá công nghệ y tế và các giải pháp ứng dụng trong xây dựng chính sách chi trả BHYT" do Bộ Y tế tổ chức từ ngày 06 - 08/5.
Ảnh minh họa. Nguồn: TTXVN.
Theo đó, Bộ Y tế đang xây dựng dự thảo Thông tư bổ sung danh mục thuốc được BHYT chi trả, dự thảo lần này đề xuất bổ sung tổng cộng 84 thuốc hóa dược và sinh phẩm vào danh mục BHYT thanh toán. Trong đó, nhóm thuốc điều trị ung thư chiếm tỉ trọng lớn nhất với 30 loại, tương đương khoảng 35,7% số lượng thuốc được đề xuất bổ sung mới.
Đây là nhóm có số lượng đề xuất bổ sung nhiều nhất, chủ yếu là các thuốc phát minh mới như thuốc điều trị đích, kháng thể đơn dòng, thuốc điều trị miễn dịch.
Theo Vụ trưởng Vụ BHYT, quá trình xây dựng danh mục thuốc BHYT mới đang ở giai đoạn các hội đồng chuyên môn đánh giá. Hiện, các hội đồng đã hoàn thành được khoảng một nửa với các nhóm thuốc như tim mạch, hô hấp, ung thư, nhiễm khuẩn, chuyển hóa… Mỗi nhóm đều do các chuyên gia đầu ngành thẩm định kỹ lưỡng.
Đây là quy trình bắt buộc để bảo đảm tính khoa học và chính xác, từng hoạt chất, chỉ định, danh pháp và điều kiện sử dụng đều phải được rà soát cẩn trọng. Danh sách bổ sung thuốc, sinh phẩm y tế không có vướng mắc lớn về chuyên môn. Nếu đúng tiến độ, trong tháng 5 sẽ hoàn tất các hội đồng, sau đó chuyển sang bước thẩm định pháp lý. Dự kiến trong quý 2 sẽ ban hành.
Bên cạnh việc bổ sung danh mục thuốc hóa dược và sinh phẩm, Vụ BHYT cũng đang đánh giá thực hiện theo Thông tư 01/2025/TT-BYT của Bộ Y tế liên quan danh mục 62 bệnh hiểm nghèo được đến thẳng cơ sở y tế cấp chuyên sâu.
Theo đó, Bộ Y tế đang lấy ý kiến từ các bệnh viện, sở y tế địa phương để đánh giá thực tiễn triển khai. Trên cơ sở đó có thể mở rộng thêm một số bệnh để người bệnh được tiếp cận tuyến trên nhanh hơn. Hoặc điều chỉnh một số bệnh đã điều trị tốt ở tuyến dưới nhằm giảm quá tải tuyến trên, đơn giản hóa thủ tục hành chính cho người bệnh.
Cũng theo Vụ trưởng Vụ BHYT, với các bệnh ung thư (nhóm mã C), phần lớn bệnh nhân sau khi chẩn đoán đã được chuyển thẳng lên tuyến trên.
Điều này giúp tiếp cận điều trị sớm, nhưng cũng gây áp lực lớn cho các bệnh viện chuyên khoa tại Hà Nội, TP. HCM. Bên cạnh đó, không chỉ ung thư, nhiều bệnh hiếm, bệnh lý huyết học phức tạp hiện cũng tập trung điều trị tại các trung tâm lớn.
Thời gian tới, ngoài điều chỉnh chính sách, Vụ BHYT cũng sẽ tăng cường truyền thông để người dân hiểu quyền lợi của mình. Có trường hợp được lên thẳng nhưng không biết, vẫn đi khám từ tuyến dưới, gây tốn kém thời gian và chi phí.
Cũng tại hội thảo, các chuyên gia trong lĩnh vực công nghệ y tế của nhiều quốc gia trong khu vực đã chia sẻ kinh nghiệm về HTA, các phương pháp xây dựng dữ liệu phục vụ cho đấu thầu, phân bổ nguồn lực trong hệ thống y tế.
Vụ trưởng Trần Thị Trang cho hay hiện Việt Nam đã bắt đầu áp dụng HTA nhưng chưa đồng bộ. Nếu làm tốt, HTA sẽ hỗ trợ cập nhật danh mục chi trả BHYT, đàm phán giá thuốc, thiết bị y tế và tối ưu hóa chi tiêu từ quỹ BHYT. Từ đó, có thể bảo vệ quyền lợi người bệnh tốt hơn.
Tại hội nghị, Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà yêu cầu tăng cường trao đổi, học tập và đúc rút kinh nghiệm quốc tế trong việc ứng dụng HTA vào quy trình ra quyết định quản lý y tế; nghiên cứu, tiếp thu có chọn lọc các mô hình hiệu quả từ các quốc gia làm cơ sở định hướng xây dựng và phát triển HTA phù hợp với điều kiện Việt Nam.
Cùng đó tập trung nghiên cứu, hoàn thiện các giải pháp kỹ thuật và phương pháp luận chuẩn mực về HTA, bảo đảm phù hợp với điều kiện nguồn lực và bối cảnh thực tiễn của Việt Nam; qua đó nâng cao chất lượng, độ tin cậy và giá trị ứng dụng của các nghiên cứu.
Thứ trưởng Bộ Y tế cũng yêu cầu khẩn trương nghiên cứu, đề xuất và từng bước hình thành mô hình tổ chức quản lý, thẩm định chất lượng các nghiên cứu HTA ở cấp quốc gia, bảo đảm quy trình đánh giá khoa học, chặt chẽ, khách quan và minh bạch.
Cũng với đó, tăng cường gắn kết chặt chẽ giữa nghiên cứu, đào tạo và thực tiễn hoạch định chính sách; thúc đẩy phối hợp hiệu quả giữa cơ quan quản lý, các cơ sở nghiên cứu, đào tạo và các đối tác quốc tế, nhằm phát triển hệ sinh thái HTA đồng bộ, bảo đảm các kết quả nghiên cứu được chuyển hóa kịp thời, hiệu quả vào quá trình xây dựng và điều chỉnh chính sách chi trả BHYT.
Từng bước chuẩn hóa và thể chế hóa việc ứng dụng HTA trong quy trình xây dựng danh mục, xác định giá và phương thức chi trả BHYT, đồng thời chú trọng phát triển nguồn nhân lực HTA có năng lực chuyên môn cao, bảo đảm tính độc lập, khách quan và minh bạch trong công tác đánh giá và ra quyết định.
