Bộ Xây dựng đang lấy ý kiến về dự thảo sửa đổi Luật Nhà ở 2023, trong đó đề xuất siết chặt việc mua bán, chuyển nhượng nhà ở xã hội (NƠXH).
Ảnh minh họa. Nguồn: Internet.
Theo phương án này, sau 05 năm sử dụng, người sở hữu không còn được bán tự do theo cơ chế thị trường mà chỉ được chuyển nhượng cho 11 nhóm đối tượng đủ điều kiện hưởng chính sách.
Các nhóm này gồm: Người có công với cách mạng, thân nhân liệt sĩ; Hộ nghèo, cận nghèo tại đô thị và nông thôn; Người thu nhập thấp tại đô thị; công nhân, người lao động trong doanh nghiệp, hợp tác xã; Cán bộ, công chức, viên chức; Lực lượng vũ trang; Công nhân Công an, viên chức quốc phòng và các trường hợp bị thu hồi đất, phải giải tỏa, phá dỡ nhà ở.
Trong khi đó, theo quy định hiện hành của Luật Nhà ở 2023, người mua NƠXH sau 05 năm kể từ khi thanh toán đủ tiền và được cấp giấy chứng nhận có thể bán lại theo cơ chế thị trường, không giới hạn đối tượng mua.
Thực tế cho thấy, quy định này đã bị lợi dụng khi nhiều người mua nhà không nhằm mục đích ở mà để sang nhượng kiếm lời, khiến nhà ở xã hội dần bị “thương mại hóa” và không còn phục vụ đúng nhóm đối tượng cần hỗ trợ.
Theo Bộ Xây dựng, việc siết chuyển nhượng nhằm đảm bảo sử dụng đúng mục đích, tiết kiệm nguồn lực đất đai và tăng cơ hội tiếp cận nhà ở cho người thu nhập thấp. Đồng thời, Bộ Xây dựng cũng đề xuất bổ sung quy định: Nếu người mua hoặc thuê không còn nhu cầu sử dụng thì phải chấm dứt hợp đồng và trả lại nhà cho cơ quan quản lý, nhằm tránh tình trạng cho thuê lại hoặc sử dụng sai mục đích.
Bên cạnh đó, dự thảo cũng sửa đổi các quy định liên quan đến giá bán, giá thuê mua và giá thuê NƠXH. Cơ cấu giá được xác định bao gồm chi phí sử dụng đất (nếu có), chi phí bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và chi phí đầu tư hạ tầng xã hội trong dự án.
Đáng chú ý, Bộ Xây dựng đề xuất bỏ thủ tục thẩm định giá bán, giá thuê mua, thay vào đó giao chủ đầu tư tự phê duyệt mức giá. Cùng với đó là việc bổ sung các chính sách ưu đãi theo hướng linh hoạt hơn về quỹ đất và diện tích sàn thương mại, nhằm khuyến khích doanh nghiệp tham gia phát triển nhà ở xã hội.
Theo Bộ Xây dựng, việc sửa đổi lần này được kỳ vọng sẽ vừa siết chặt quản lý, ngăn chặn trục lợi chính sách, vừa tạo điều kiện thúc đẩy nguồn cung, giúp nhà ở xã hội thực sự phát huy vai trò là chính sách an sinh bền vững.
