“Tôi mua đất khi con tôi còn học tiểu học. Giờ cháu đã có gia đình riêng nhưng mảnh đất đó vẫn chỉ nằm trên giấy”.
Đó là chia sẻ của bà N.T.H. (ngụ TP. HCM), một trong nhiều khách hàng đã mua đất tại dự án Khu dân cư Hồng Lĩnh từ đầu những năm 2000.
Theo lời bà H., năm 2004 gia đình bà ký hợp đồng với chủ đầu tư, thanh toán gần như toàn bộ giá trị lô đất với hy vọng vài năm sau sẽ được nhận nền, xây nhà và ổn định cuộc sống. Nhưng rồi năm này qua năm khác, dự án vẫn “đứng yên”.
“Tôi đã đóng gần hết tiền, giữ đầy đủ giấy tờ, hợp đồng, biên lai. Nhưng suốt gần 20 năm, thứ duy nhất chúng tôi nhận được chỉ là lời hẹn”, bà H. nói.
Không riêng bà H., hàng trăm hộ dân khác cũng rơi vào hoàn cảnh tương tự.
Nhiều người cho biết họ đã chờ đợi quá lâu trong sự bất lực. Có người qua đời mà vẫn chưa kịp nhìn thấy phần đất mình đã bỏ tiền mua trở thành tài sản hợp pháp.
Một dự án kéo dài qua nhiều nhiệm kỳ
Theo tìm hiểu, Dự án Khu dân cư Hồng Lĩnh tại khu vực Nhà Bè được triển khai từ đầu những năm 2000 do Công ty Cổ phần Đầu tư và Xây dựng Giao thông Hồng Lĩnh làm chủ đầu tư.
Trong giai đoạn thị trường bất động sản còn sơ khai, dự án được giới thiệu như một khu dân cư quy hoạch bài bản, có hạ tầng hoàn chỉnh, pháp lý rõ ràng và tiềm năng phát triển lớn nhờ vị trí nằm ở cửa ngõ Nam Sài Gòn.
Tin tưởng vào các thông tin được đưa ra, nhiều người dân đã ký hợp đồng và thanh toán phần lớn giá trị nền đất từ giai đoạn 2003-2005.
Tuy nhiên, đến nay, sau hơn hai thập kỷ, dự án vẫn chưa hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật, chưa hoàn tất các điều kiện pháp lý cần thiết và phần lớn cư dân chưa được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
Điều khiến người dân thêm bức xúc là trong cùng khu vực dự án, Trường Tiểu học Nguyễn Việt Hồng đã được xây dựng và hoạt động từ năm 2018, một số khu vực dân cư khác cũng đã có người sinh sống ổn định.
“Chúng tôi không hiểu vì sao trường học có thể xây được, người khác có thể ở được, còn chúng tôi - những người đã đóng tiền từ gần 20 năm trước, vẫn chưa được nhận quyền lợi chính đáng”, một cư dân nói.
Những lá đơn kéo dài suốt nhiều năm
Theo phản ánh của cư dân, từ nhiều năm nay họ đã liên tục gửi đơn kiến nghị đến các cơ quan chức năng của TP. HCM, từ chính quyền địa phương, các sở ngành cho đến cơ quan thanh tra.
Có thời điểm, người dân phải tập trung treo băng rôn kêu cứu ngay tại khu đất dự án để thu hút sự chú ý của dư luận. Dù vậy, tình trạng kéo dài vẫn chưa được giải quyết dứt điểm.
Trong văn bản trả lời cư dân gần đây, phía Công ty Hồng Lĩnh cho rằng hồ sơ quy hoạch chi tiết 1/500 chưa được phê duyệt nên chưa thể hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật. Tuy nhiên, đối với người dân, lý do đó không còn đủ để xoa dịu sự chờ đợi đã kéo dài suốt hơn 20 năm.
“Người dân không thể mãi là bên gánh hậu quả cho sự chậm trễ của dự án. Chúng tôi đã thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính từ rất lâu rồi”, ông L.V.T., một cư dân khác bày tỏ.
Tài sản lớn nhất bị “đóng băng”
Điều đáng nói, với nhiều gia đình, lô đất tại dự án Hồng Lĩnh không chỉ là một giao dịch đầu tư mà là toàn bộ tài sản tích góp của cả cuộc đời.
Có người bán nhà cũ để mua đất với hy vọng đổi lấy một nơi ở tốt hơn. Có người vay ngân hàng hoặc mượn tiền người thân để thanh toán hợp đồng.
Nhưng suốt nhiều năm, phần tài sản đó không thể xây dựng, không thể thế chấp, không thể chuyển nhượng hợp pháp và cũng không thể trở thành nơi an cư như kỳ vọng ban đầu.
“Tiền bỏ ra là thật, nhưng quyền thì đến giờ vẫn chưa tồn tại,” một cư dân chua chát nói.
Theo các chuyên gia pháp lý, đây là dạng tranh chấp đặc biệt phức tạp bởi giao dịch kéo dài qua nhiều giai đoạn và nhiều chủ thể khác nhau. Trong nhiều trường hợp, người dân thực chất chỉ nhận chuyển nhượng quyền và nghĩa vụ phát sinh từ hợp đồng, trong khi quyền sử dụng đất cuối cùng vẫn phụ thuộc vào việc dự án có hoàn tất pháp lý hay không.
Điều này khiến hàng trăm người dân rơi vào trạng thái “treo quyền” kéo dài.
Người dân tiếp tục kêu cứu
Mới đây, đại diện nhiều cư dân đã tiếp tục ký tên trong đơn kêu cứu và kiến nghị gửi Thành ủy, UBND TP. HCM cùng các cơ quan chức năng, đề nghị thanh tra toàn diện dự án và làm rõ trách nhiệm của chủ đầu tư.
Trong đơn, người dân đề nghị cơ quan chức năng xác định rõ tình trạng pháp lý của dự án, yêu cầu chủ đầu tư công khai lộ trình hoàn thiện hạ tầng và có phương án cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho cư dân trong thời gian cụ thể.
Người dân cũng kiến nghị xem xét trách nhiệm nếu phát hiện dấu hiệu vi phạm pháp luật trong quá trình triển khai dự án kéo dài suốt nhiều năm.
“Chúng tôi không yêu cầu gì vượt quá quyền lợi hợp pháp của mình. Điều chúng tôi cần chỉ là được nhận phần đất mà mình đã bỏ tiền mua từ hơn hai mươi năm trước,” đại diện cư dân cho biết.
Chờ một hướng xử lý dứt điểm
Thực tế cho thấy, điều khiến người dân mệt mỏi nhất không chỉ là thời gian chờ đợi, mà là sự thiếu rõ ràng về hướng xử lý.
Một dự án kéo dài qua nhiều nhiệm kỳ quản lý nhưng vẫn chưa được giải quyết dứt điểm không chỉ ảnh hưởng đến đời sống của hàng trăm hộ dân mà còn làm phát sinh thêm nhiều tranh chấp và hệ lụy xã hội.
Trong khi đó, nhiều cư dân cho biết họ vẫn tiếp tục hy vọng cơ quan chức năng TP. HCM sẽ sớm vào cuộc quyết liệt để tháo gỡ dự án, bảo vệ quyền lợi chính đáng của người dân và khép lại hành trình chờ đợi đã kéo dài gần hai thập kỷ.
Bởi với họ, điều mong mỏi lớn nhất lúc này không còn là giá đất tăng hay giảm, mà chỉ đơn giản là được cầm trên tay một cuốn sổ đỏ cho phần đất mà họ đã thanh toán gần hết từ rất nhiều năm trước.
HOÀNG THANH
