Ngày 29/9/2025, VKSND Tối cao ban hành Quyết định kháng nghị số 06/QĐ-VKS-DS cho rằng: Việc bà Võ Thị Minh Hương chuyển nhượng căn nhà 129 Phan Đình Phùng cho ông Võ Ngọc Toàn ngay sau khi được cấp Giấy chứng nhận, trong khi chưa nhận bàn giao nhà, có dấu hiệu tẩu tán tài sản; do ông Toàn là em bà Hương, biết rõ tình trạng tranh chấp và pháp lý phức tạp của tài sản nên không được xem là người thứ ba ngay tình. Từ đó, Viện kiểm sát nhận định Tòa án cấp phúc thẩm công nhận giao dịch này là không đúng, đồng thời cho rằng việc tuyên cả ba giao dịch chuyển nhượng vô hiệu và cách xử lý hậu quả giao dịch, bao gồm định giá tài sản, nghĩa vụ hoàn trả, bồi thường và việc hướng các đương sự khởi kiện bằng vụ án khác là chưa chính xác.
Trái ngược với quan điểm của Viện kiểm sát, trong Đơn cầu cứu khẩn cấp ngày 13/11/2025, ông Toàn cùng luật sư bảo vệ quyền lợi đã đưa ra những luận cứ nhằm bác bỏ nội dung kháng nghị, cụ thể:
Ông Toàn nêu rằng: Theo Bản án số 101/2020/DS-PT ngày 25/5/2020 của TAND Cấp cao tại Đà Nẵng xử giao cho bà Võ Thị Minh Hương được sở hữu căn nhà 129 Phan Đình Phùng. Căn cứ vào bản án này, ngày 19/6/2020, UBND TP. Pleiku đã cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và quyền sở hữu nhà ở, tài sản khác gắn liền với đất số CU799980 cho bà Hương. Cùng ngày, bà Hương đã chuyển nhượng toàn bộ thửa đất và căn nhà cho tôi. Việc chuyển nhượng được thực hiện đúng quy định của pháp luật nên căn nhà 129 Phan Đình Phùng thuộc quyền sở hữu, quản lý và sử dụng của ông Toàn.
Đến ngày 16/6/2025, TAND Cấp cao tại Đà Nẵng đã xét xử Bản án phúc thẩm số 272/2025/DS-PT, tuyên hủy Quyết định áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời số 71/2021/QĐ-BPKCTT ngày 28/5/2021 của TAND tỉnh Gia Lai và quyết định giao căn nhà 129 Phan Đình Phùng cho ông Toàn. Tuy nhiên, sau đó việc thi hành án đang bị tạm dừng, lý do có Quyết định kháng nghị giám đốc thẩm của VKSND Tối cao về việc hủy Bản án phúc thẩm số 272/2025/DS-PT, ngày 16/6/2025 của TAND Cấp cao tại Đà Nẵng.
Ở chiều ngược lại, ông Toàn khẳng định quyền lợi của mình về việc bảo vệ người thứ ba ngay tình đang bị xâm phạm trực tiếp, bởi:
Căn cứ tại khoản 2 Điều 133 Bộ luật Dân sự 2015: “Trường hợp giao dịch dân sự vô hiệu nhưng tài sản đã được đăng ký tại cơ qua nhà nước có thẩm quyền, sau đó được chuyển giao bằng một giao dịch dân sự khác cho người thứ ba ngay tình và người này căn cứ vào việc đăng ký đó mà xác lập, thực hiện giao dịch thì giao dịch đó không bị vô hiệu”.
Trong vụ việc, bà Hương đã được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số CU799980 ngày 19/6/2020 trên cơ sở bản án đã có hiệu lực pháp luật. Sau đó, ngày 25/6/2020, ông Toàn nhận chuyển nhượng căn nhà tại 129 Phan Đình Phùng và hoàn tất thủ tục sang tên theo quy định. Việc giao kết được thực hiện dựa trên thông tin đăng ký hợp pháp tại cơ quan nhà nước, trong khi ông Toàn không liên quan đến các tranh chấp trước đó.
Bên cạnh đó, theo khoản 3 Điều 133 Bộ luật Dân sự 2015 quy định: “Chủ sở hữu không có quyền đòi lại tài sản từ người thứ ba ngay tình, nếu giao dịch dân sự với người này không bị vô hiệu theo quy định tại khoản 2 Điều này…”.
Ngoài ra, ông Toàn cho biết để thực hiện giao dịch, thực tế ông phải vay tiền với lãi suất 3%/tháng, một mức lãi cao để thực hiện giao dịch. Tuy nhiên, việc kéo dài tình trạng tranh chấp khiến ông không thể khai thác, sử dụng tài sản hợp pháp của mình, gây thiệt hại nghiêm trọng về kinh tế và ảnh hưởng nặng nề đến tinh thần. Điều này càng cho thấy sự cần thiết trong việc bảo vệ quyền lợi chính đáng cho ông Toàn theo đúng tinh thần của pháp luật dân sự.
Theo Luật sư Trương Thị Phụng, Đoàn Luật sư tỉnh Gia Lai: Về việc phong tỏa tài sản của ông Toàn tại số 129 Phan Đình Phùng đang trực tiếp xâm phạm quyền sở hữu được bảo hộ tại Điều 32 Hiến pháp 2013. Ông Toàn là người thứ ba ngay tình, đã dùng toàn bộ tích góp hợp pháp để mua nhà dựa trên Giấy chứng nhận và bản án có hiệu lực. Theo Hiến pháp và Điều 133 Bộ luật Dân sự 2015, quyền sở hữu tư nhân của công dân phải được ưu tiên bảo vệ, không thể bị tước đoạt hay hạn chế bởi những sai sót hay tranh chấp của các bên tiền nhiệm.
Ngoài ra, Luật sư Phụng còn khẳng định: Căn cứ theo Điều 106 Hiến pháp 2013 và Điều 2 Luật Thi hành án dân sự, Bản án số 101/2020/DS-PT có hiệu lực là cơ sở để bà Hương được cấp Giấy chứng nhận số CU799980. Việc cơ quan nhà nước cấp sổ đỏ là sự xác nhận cao nhất về tính hợp pháp của tài sản, tạo cơ sở để ông Toàn nhận chuyển nhượng ngay tình và hoàn tất sang tên vào ngày 25/6/2020. Do đó, mọi biện pháp phong tỏa sau này không chỉ xâm phạm quyền sở hữu hợp pháp của công dân mà còn đi ngược lại nguyên tắc tôn trọng hiệu lực bản án của Hiến pháp.
Luật sư Phụng còn cho biết: Các kháng nghị hiện tại chưa thỏa đáng vì chưa bám sát Điều 133 Bộ luật Dân sự 2015 và Điều 135 Luật Thi hành án dân sự. Khi một bản án đã được thi hành trên thực tế và quyền sở hữu đã được xác lập hợp pháp, các giao dịch tiếp nối phải được bảo vệ dựa trên nguyên tắc ổn định pháp lý. Đồng thời, việc đánh giá tư cách người thứ ba ngay tình của ông Toàn cần căn cứ vào tính hợp pháp của giao dịch và các chứng cứ cụ thể, thay vì chỉ dựa trên quan hệ huyết thống để suy đoán có hành vi gian dối hoặc không ngay tình.
Việc tuyên vô hiệu một cách cứng nhắc không chỉ xâm phạm quyền lợi của người thứ ba ngay tình mà còn phá vỡ niềm tin của người dân vào hiệu lực thi hành của các quyết định tư pháp. Vì vậy, Tòa án nhân dân Tối cao sớm giải quyết theo văn bản chuyển đơn số 359-CV/BNCTW là việc cần thiết để đảm bảo công lý và quyền tài sản chính đáng của người dân.
Việc Ban Nội chính Trung ương có Công văn số 359-CV/BNCTW ngày 02/3/2026 chuyển Đơn cầu cứu khẩn cấp của ông Toàn đến TAND Tối cao để xem xét và giải quyết theo thẩm quyền và thông báo kết quả giải quyết cho Ban Nội chính Trung ương được biết. Động thái này được kỳ vọng sẽ là cơ sở để TAND Tối cao rà soát lại toàn bộ hồ sơ vụ án, đặc biệt là xem xét tính hợp lý trong Quyết định kháng nghị của VKSND Tối cao trong văn bản đang gây ra nhiều tranh cãi về mặt áp dụng pháp luật đối với “người thứ ba ngay tình”.
Hy vọng TAND Tối cao, với sự giám sát của Ban Nội chính Trung ương, sẽ xem xét vụ việc một cách toàn diện, không chỉ dựa trên kháng nghị của VKSND Tối cao mà còn phải căn cứ vào thực tiễn xác lập giao dịch của người dân. Một quyết định thấu tình đạt lý lúc này sẽ giúp giải tỏa nỗi oan ức kéo dài của công dân, đồng thời củng cố niềm tin vào sự công bằng của nền tư pháp nước nhà.
ĐẠT ĐỖ - NAM HUỲNH
