Phát huy vai trò của học viên ở Trường Sĩ quan Chính trị trong tự bồi dưỡng kỹ năng phản biện trước tác động của thông tin đa chiều hiện nay

Theo đó, tự bồi dưỡng có ý nghĩa quan trọng, trực tiếp quyết định chất lượng, hiệu quả bồi dưỡng kỹ năng phản biện của học viên ở Trường Sĩ quan Chính trị, bảo đảm biến quá trình giáo dục thành quá trình tự giáo dục.

Thực tiễn thời gian qua ở Trường Sĩ quan Chính trị, phần lớn học viên đề cao trách nhiệm trong tự bồi dưỡng, kỹ năng phản biện của học viên trước tác động của thông tin đa chiều ngày càng được nâng lên; từ việc còn nhiều bỡ ngỡ, lúng túng trước nhiều luồng thông tin, sau khi được bồi dưỡng, nhiều học viên đã kịp thời bổ sung cả về kiến thức, phương pháp tiếp cận, phân tích, đánh giá, sàng lọc, kiểm định và phản bác thông tin. Phần lớn học viên biết tiến hành các bước, các thao tác xử lý thông tin; nắm được tính chất, loại hình thông tin, có cách thức tiếp cận, nghiên cứu, phân loại, đánh giá, xử lý và phản bác thông tin xấu độc...; các kiến thức cơ bản và chuyên sâu về cách thức, biện pháp, hình thức nhận diện, phản bác thông tin bước đầu hình thành ở học viên trên những đường nét cơ bản. Tuy nhiên, nhận thức lý luận, năng lực tư duy phản biện ở một số học viên có mặt chưa tương xứng với đòi hỏi ngày càng cao của cuộc đấu tranh phòng, chống luận điệu sai trái, thù địch. Kỹ năng thu thập, xử lý thông tin phục vụ cho hoạt động nhận diện và đấu tranh phản biện còn hạn chế, thiếu sự am hiểu sâu sắc các quan điểm, trường phái lý luận...Do vậy, cần thường xuyên phát huy vai trò của học viên ở Trường Sĩ quan Chính trị trong tự bồi dưỡng kỹ năng phản biện trước tác động của thông tin đa chiều và tập trung vào những vấn đề cơ bản sau:

Một là, giáo dục nâng cao nhận thức, xây dựng động cơ, thái độ, trách nhiệm, quyết tâm trong tự bồi dưỡng, học tập, rèn luyện của học viên Trường Sĩ quan Chính trị.

Nhận diện và đấu tranh phản biện các thông tin sai trái, phản động là quá trình khó khăn, phức tạp. Hoạt động này chỉ đạt hiệu quả cao, toàn diện, vững chắc khi học viên có thái độ, động cơ đúng đắn và ý chí quyết tâm cao trong tự bồi dưỡng kỹ năng phản biện trước tác động của thông tin đa chiều. Trên cơ sở nhận thức đúng về trách nhiệm, nghĩa vụ của học viên và giá trị từ quá trình bồi dưỡng kỹ năng phản biện trước tác động của kỹ năng phản biện mang lại; học viên cần ra sức xây dựng, củng cố thái độ trách nhiệm cao, động cơ đúng đắn, trong sáng và ý chí quyết tâm để vươn lên chiếm lĩnh tri thức khoa học, trau dồi phương pháp, tác phong công tác. Đây chính là động lực bên trong thúc đẩy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học viên trong học tập, tu dưỡng, rèn luyện nói chung và bồi dưỡng kỹ năng phản biện trước tác động của thông tin đa chiều nói riêng. Thái độ, động cơ đúng được thể hiện không chỉ ở nhận thức, mà quan trọng hơn là trong hoạt động thực tiễn thông qua việc chủ động, tự giác tiếp nhận tác động của chủ thể bồi dưỡng và chuyển hóa thành tính tích cực, tự giác tự bồi dưỡng kỹ năng phản biện trước tác động của thông tin đa chiều cho bản thân. Học viên cần có thái độ, chính kiến rõ ràng trong tự bồi dưỡng kỹ năng phản biện trước tác động của thông tin đa chiều để góp phần làm cơ sở cho cơ quan chức năng, khoa giáo viên nghiên cứu, điều chỉnh, bổ sung nội dung, hình thức, biện pháp tiến hành bồi dưỡng kỹ năng phản biện trước tác động của thông tin đa chiều ngày càng hoàn bị hơn.

Động cơ đúng sẽ tạo ra sự hứng thú, say mê, là tiền đề để tạo ra sự tự giác, trách nhiệm. Muốn xây dựng động cơ đúng phải bắt đầu từ việc xây dựng được nhận thức đúng. Do đó, muốn xây dựng cho học viên có động cơ phấn đấu đúng trong tự bồi kỹ năng phản biện trước tác động của thông tin đa chiều thì trước hết phải giáo dục cho họ có nhận thức đúng về vị trí, vai trò, tầm quan trọng của tự bồi dưỡng kỹ năng phản biện nhằm giúp học viên (cán bộ chính trị tương lai) trau dồi, bổ sung, cũng cố, phát triển kiến thức, kinh nghiệm, kỹ năng, thái độ, trách nhiệm và những phẩm chất, năng lực cần thiết khác bảo đảm cho học viên tham gia phản biện trước tác động của thông tin đa chiều sẽ tạo cơ sở “tích hợp” quan trọng trong hình thành, phát triển, hoàn thiện phương pháp, kỹ năng công tác và năng lực thực hành công tác Đảng, công tác chính trị cho học viên, đáp ứng mô hình, mục tiêu đào tạo để sau khi tốt nghiệp, họ nhanh chóng hòa nhập với đơn vị, thực hiện thắng lợi chức trách, nhiệm vụ được giao.

Hai là, hướng dẫn học viên ở Trường Sĩ quan Chính trị xây dựng kế hoạch tự bồi dưỡng, học tập, rèn luyện kỹ năng phản biện trước tác động của thông tin đa chiều.

Đội ngũ học viên nếu có phương pháp làm việc khoa học, biết cách đề ra mục tiêu, chủ động xây dựng và kiên trì thực hiện các kế hoạch công tác của bản thân, thì mọi công việc sẽ luôn được hoàn thành một cách nhanh, gọn, bảo đảm có chất lượng, không bị chồng chéo, chậm tiến độ. Đây cũng là yêu cầu cần thiết, là biện pháp hữu hiệu để mỗi học viên ở Trường Sĩ quan Chính trị thực hiện đúng, đủ mục tiêu, nội dung, thời gian tự bồi dưỡng, nâng cao kỹ năng phản biện trước tác động của thông tin đa chiều của bản thân, bảo đảm quá trình tự bồi dưỡng đạt hiệu quả cao nhất, tiết kiệm thời gian, công sức nhất.

Tự bồi dưỡng kỹ năng phản biện trước tác động của thông tin đa chiều không nhất thiết phải xây dựng thành một kế hoạch riêng lẻ, mà có thể lồng ghép vào chương trình, kế hoạch tự học tâp, tự bồi dưỡng chung của người học viên. Các chủ thể, lực lượng cần định hướng, hướng dẫn cho học viên căn cứ vào các nghị quyết, chỉ thị, quy chế, quy định, kế hoạch, hướng dẫn của trên; những ý kiến nhận xét, đóng góp của các chủ thể, lực lượng; thời gian, khối lượng công việc; thực trạng trình độ, kỹ năng phản biện trước tác động của thông tin đa chiều, nhu cầu tự bồi dưỡng của bản thân và chất lượng, kết quả phản biện trước tác động của thông tin đa chiều ở đơn vị để xây dựng cho mình một kế hoạch tự bồi dưỡng phù hợp. Trong đó, cần xác định rõ mục đích, yêu cầu tự bồi dưỡng, mục tiêu, chỉ tiêu cần đạt được. Đó là, hệ thống tri thức, kỹ xảo, kinh nghiệm đánh giá, phân tích, suy luận, phản bác thông tin một cách khoa học, logic. Hệ thống nội dung bồi dưỡng bao gồm: Tri thức, kỹ xảo, kinh nghiệm sử dụng những luận cứ, luận chứng để phân tích, luận giải, đánh giá thông tin theo những góc độ, phương diện khác nhau nhằm làm rõ đúng, sai và đưa ra kết luận vấn đề một cách chính xác, khoa học, tường minh; khả năng đặt câu hỏi, phân tích thông tin một cách logic và đưa ra kết luận của học viên trước tác động của thông tin đa chiều; khả năng vận dụng kiến thức, kinh nghiệm, năng lực nhằm nhận diện, đối chiếu, phân tích, đánh giá đúng - sai, thật - giả, cách mạng - phản động của thông tin; khả năng sàng lọc, tiếp thu, chuyển hóa thông tin cho học viên một cách khách quan, khoa học, cách mạng… Qua đó, góp phần nâng cao trình độ lý luận, bồi đắp bản lĩnh chính trị và phẩm chất, năng lực của học viên trong bối cảnh bùng nổ thông tin.

Giáo dục cho họ nhận thức rõ kế hoạch tự bồi dưỡng kỹ năng phản biện trước tác động của thông tin đa chiều là kế hoạch do bản thân tự xác định, phục vụ cho chính mình, tránh xây dựng kế hoạch mang tính phô trương, hình thức, đối phó, không thực tế, không khả thi. Kế hoạch tự bồi dưỡng kỹ năng phản biện trước tác động của thông tin đa chiều của học viên phải báo cáo chi ủy, chi bộ, ccán bộ chủ trì đơn vị để thuận tiện trong việc lãnh đạo, chỉ đạo, định hướng, hướng dẫn, theo dõi, giúp đỡ việc thực hiện.

Ba là, nâng cao ý thức tự học tập, tự nghiên cứu của học viên để có tri thức, kỹ năng và kinh nghiệm phản biện trước tác động của thông tin đa chiều

Học tập, nghiên cứu khám phá thế giới để phục vụ cho cuộc sống là bản chất của con người. Tự học tập và học tập suốt đời là một luận điểm quan trọng trong tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục. Người khẳng định: “Tôi năm nay 71 tuổi, ngày nào cũng phải học. Việc lớn, việc nhỏ, tôi phải tham gia. Công việc cứ tiến mãi. Không học thì không theo kịp, công việc nó sẽ gạt mình lại phía sau... ” . Do vậy, để học tập, nghiên cứu trở thành tự giác, thành thói quen trước hết phải coi đó là nhiệm vụ bắt buộc của mỗi học viên. Nếu lười học tập, lười tư duy, suy nghĩ, không thường xuyên tiếp cận, cập nhật thông tin, những tri thức mới, sẽ dẫn đến lạc hậu. Do đó, mỗi học viên khi đã xây dựng được kế hoạch tự bồi dưỡng, học viên phải kiên trì, nỗ lực thực hiện đúng, đủ nội dung, thời gian đã xác định, tranh thủ tự học, tự rèn mọi lúc, mọi nơi, biến việc tự học tập, rèn luyện dần trở thành nhu cầu, thói quen, việc làm tự giác, thường xuyên. Quá trình phản biện với các thông tin đa chiều, học viên phải thường xuyên tự kiểm tra, tự nhìn nhận, đánh giá tiến độ, kết quả thực hiện với thái độ nghiêm khắc. Nếu những tồn tại, hạn chế đã cố gắng sửa chữa, khắc phục nhưng chậm chuyển biến, người học viên phải trăn trở, tìm tòi, làm rõ nguyên nhân, kịp thời điều chỉnh, bổ sung những nội dung, hình thức, biện pháp tự bồi dưỡng cho phù hợp. Khắc phục các biểu hiện thiếu cố gắng, lười học tập, nghiên cứu…

Bốn là, theo dõi, định hướng, giúp đỡ, tạo điều kiện thuận lợi mọi mặt để học viên thực hiện kế hoạch tự bồi dưỡng kỹ năng phản biện trước tác động của thông tin đa chiều đã xác định.

Đây là nội dung biện pháp quan trọng bảo đảm cho việc tự học tập, tu dưỡng, rèn luyện nâng cao kỹ năng phản biện của học viên trước tác động của thông tin đa chiều hiện nay. Các chủ thể, lực lượng phải thường xuyên lãnh đạo, chỉ đạo, định hướng, hướng dẫn, theo dõi, kiểm tra việc thực hiện kế hoạch tự bồi dưỡng của học viên; quan tâm tạo điều kiện thuận lợi mọi mặt, nhất là về thời gian, địa điểm, nguồn văn bản, thông tin, tài liệu, trang thiết bị, phương tiện kỹ thuật để họ tiến hành tự bồi dưỡng. Thường xuyên so sánh, đối chiếu giữa nội dung, thời gian của kế hoạch và thực tiễn việc thực hiện của học viên để kịp thời đôn đốc, nhắc nhở. Tạo khí thế thi đua sôi nổi trong đơn vị về tự bồi dưỡng kỹ năng phản biện trước tác động của thông tin đa chiều. Có những hình thức, biện pháp phù hợp để kịp thời biểu dương, khích lệ, động viên những học viên tiêu biểu trong tự học tập, rèn luyện. Chấn chỉnh nghiêm khắc những biểu hiện thiếu tích cực, tự giác, nóng vội, chán nản, tự ý bỏ dở, đổ lỗi do hoàn cảnh khách quan, khối lượng công việc nhiều, nguồn thông tin, tài liệu, phương tiện phục vụ, bảo đảm thiếu… dẫn đến không thực hiện được kế hoạch đã đề ra. Gắn kết quả tự bồi dưỡng của học viên với kết quả tự tu dưỡng, rèn luyện, kết quả hoàn thành nhiệm vụ của người học viên và trong bình xét thi đua, khen thưởng.

Đảng ủy, Ban Giám hiệu Nhà trường và lãnh đạo, chỉ huy, cơ quan chức năng các cấp cần đầu tư, trang bị cơ sở vật chất, kỹ thuật công nghệ đầy đủ, đồng bộ, tiên tiến, hữu ích bám sát tiêu chí xây dựng nhà trường thông minh và Quân đội hiện đại. Chú trọng cải tạo, nâng cấp, kết hợp với đầu tư mới phòng chuyên dụng hiện đại, trang bị hệ thống máy tính kết nối Internet có dung lượng đường truyền tương thích với nhu cầu truy cập, khai thác, sử dụng. Tận dụng, khai thác và phát huy hiệu quả khả năng của các tổ chức, cá nhân - nhất là máy tính, điện thoại thông minh. Tiếp tục nghiên cứu, bổ sung, hoàn thiện quy chế quản lý, khai thác, sử dụng hiệu quả công năng, tác dụng của các trang bị kỹ thuật công nghệ và mạng Internet. Ưu tiên đảm bảo hệ thống trang thiết bị cho cơ quan chức năng, lực lượng chuyên trách và bộ phận chuyên sâu tiến hành bồi dưỡng kỹ năng phản biện trước tác động của thông tin đa chiều cho học viên trong các Nhà trường.

Trung sĩ NGUYỄN HOÀNG QUÂN

Học viên Tiểu đoàn 9 - Trường Sĩ quan Chính trị