Khu vực chè chuyển đổi hữu cơ của HTX sản xuất kinh doanh chè Tân Lập Mộc Châu.
Giai đoạn 2021 - 2025, tỉnh Sơn La đã tích cực lồng ghép các nguồn lực từ ngân sách địa phương cùng các chương trình mục tiêu quốc gia để hỗ trợ phát triển kinh tế tập thể. Trọng tâm là hỗ trợ thành lập mới, củng cố và nâng cao hiệu quả hoạt động của các hợp tác xã theo hướng gắn với liên kết sản xuất và tiêu thụ sản phẩm theo chuỗi giá trị. Nhờ đó, số lượng hợp tác xã trên địa bàn tỉnh tăng nhanh, chất lượng hoạt động từng bước được nâng lên.
Đến năm 2025, toàn tỉnh có khoảng 1.115 hợp tác xã, tăng 34,3% so với năm 2021, trong đó trên 80% hoạt động trong lĩnh vực nông, lâm nghiệp. Riêng tronggiai đoạn 2021–2025, đã thành lập mới 476 hợp tác xã, nhiều mô hình hợp tác xã kiểu mới được hình thành và phát huy hiệu quả, đóng vai trò cầu nối giữa nông dân với doanh nghiệp, thị trường.
Các hợp tác xã không chỉ tổ chức lại sản xuất mà còn tham gia sâu vào các khâu sơ chế, bảo quản, tiêu thụ sản phẩm, góp phần nâng cao giá trị nông sản. Hiệu quả hoạt động của khu vực hợp tác xã ngày càng được cải thiện rõ rệt. Doanh thu bình quân đạt khoảng 3.600 triệu đồng/HTX/năm; thu nhập bình quân của người lao động đạt khoảng 78 triệu đồng/người/năm. Các hợp tác xã đã tạo việc làm ổn định cho khoảng 14.000 lao động, góp phần quan trọng trong việc nâng cao thu nhập, giảm nghèo bền vững và đảm bảo an sinh xã hội trên địa bàn tỉnh.
Việc phát triển kinh tế tập thể tại tỉnh Sơn La không chỉ dừng lại ở mở rộng quy mô mà còn hướng tới nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động thông qua ứng dụng khoa học công nghệ. Toàn tỉnh hiện có 12 doanh nghiệp, hợp tác xã khoa học và công nghệ, trong đó có 11 đơn vị hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp, chiếm 91,7% tổng số doanh nghiệp khoa học và công nghệ của tỉnh. Các đơn vị tiêu biểu như Công ty cổ phần Nông nghiệp Chiềng Sung, Công ty cổ phần Cao nguyên Mộc Châu, Công ty cổ phần Greenfarm Mộc Châu, Hợp tác xã Hoa Mộc Châu, Hợp tác xã Dịch vụ phát triển nông nghiệp 19/5 Mộc Châu, Công ty TNHH Năng lượng Mộc Châu Xanh, Hợp tác xã Nông nghiệp xanh 26-3, Công ty cổ phần Nafoods Tây Bắc, Công ty cổ phần Hoa nhiệt đới, Công ty TNHH Mạnh Thắng, Công ty cổ phần Tuấn Tài…đã và đang phát huy hiệu quả vai trò tiên phong trong ứng dụng khoa học công nghệ vào sản xuất.
Các doanh nghiệp, hợp tác xã khoa học và công nghệ đã mạnh dạn đầu tư, ứng dụng nhiều công nghệ tiên tiến như hệ thống nhà kính, nhà lưới, hệ thống tưới tiết kiệm, kho lạnh bảo quản, quy trình sản xuất nông nghiệp tốt (VietGAP, hữu cơ…).Nhờ đó, năng suất, chất lượng sản phẩm được nâng cao, đáp ứng yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường trong nước và xuất khẩu. Đồng thời, các mô hình này còn đóng vai trò quan trọng trong việc chuyển giao tiến bộ khoa học kỹ thuật cho các tổ chức, cá nhân sản xuất nông nghiệp trên địa bàn, góp phần lan tỏa phương thức sản xuất hiện đại, bền vững.
Việc phát triển bền vững kinh tế tập thể gắn với nâng cao hiệu quả hoạt động của hợp tác xã nông nghiệp đã giúp hình thành các chuỗi liên kết sản xuất - tiêu thụ ngày càng chặt chẽ. Nông dân không còn sản xuất manh mún, nhỏ lẻ mà từng bướctham gia vào các chuỗi giá trị, từ đó nâng cao khả năng cạnh tranh của nông sản Sơn La trên thị trường. Đồng thời, hợp tác xã cũng trở thành “bà đỡ” cho người dân trong việc tiếp cận khoa học kỹ thuật, vốn, thị trường và thông tin, qua đó giảm thiểu rủi ro trong sản xuất.
Với sự quan tâm chỉ đạo của tỉnh cùng sự nỗ lực của các hợp tác xã và người dân, khu vực kinh tế tập thể ở Sơn La đã có những bước phát triển vững chắc, đóng góp tích cực vào tăng trưởng kinh tế nông nghiệp và xây dựng nông thôn mới. Đây chính là nền tảng quan trọng để tỉnh tiếp tục phát triển nông nghiệp theo hướng hiện đại, bền vững trong thời gian tới.
Trong giai đoạn tiếp theo, Sơn La sẽ tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách hỗ trợ phát triển kinh tế tập thể; khuyến khích hợp tác xã đổi mới phương thức hoạt động, nâng cao năng lực quản trị; đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số; đồng thời tăng cường liên kết với doanh nghiệp nhằm mở rộng thị trường tiêu thụ. Qua đó, không ngừng nâng cao hiệu quả hoạt động của hợp tác xã nông nghiệp, góp phần phát triển kinh tế tập thể bền vững, nâng cao thu nhập và chất lượng cuộc sống cho người dân trên địa bàn tỉnh.
THƯƠNG NGUYỄN
