Trong bối cảnh đó, nhiệm vụ bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng - tức là bảo vệ chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, bảo vệ đường lối đổi mới và lợi ích quốc gia - dân tộc - không chỉ mang ý nghĩa chiến lược lâu dài mà còn trở thành yêu cầu cấp bách, thường xuyên, liên tục trong mọi lĩnh vực của đời sống xã hội. Như Nghị quyết số 35-NQ/TW của Bộ Chính trị đã khẳng định: “Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng là bảo vệ Đảng, bảo vệ Cương lĩnh chính trị, đường lối của Đảng; là nhiệm vụ sống còn của Đảng, của chế độ ta” [1]. Quan điểm này tiếp tục được kế thừa và phát triển trong các văn kiện Đại hội XII, XIII và đặc biệt được nhấn mạnh mạnh mẽ hơn trong định hướng của Đại hội XIV, gắn với yêu cầu chủ động, tích cực tham gia đấu tranh trên không gian mạng, không để bị động, bất ngờ trong mọi tình huống.
Thực tiễn cho thấy, các thế lực thù địch, phản động và cơ hội chính trị đang triệt để lợi dụng những thành tựu của hội nhập và công nghệ số để đẩy mạnh chiến lược “diễn biến hòa bình”, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” từ bên trong. Chúng sử dụng các nền tảng mạng xã hội, các kênh truyền thông phi chính thống, trí tuệ nhân tạo tạo sinh (Generative AI) để sản xuất, lan truyền thông tin sai lệch, bóp méo lịch sử, xuyên tạc chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước, kích động tâm lý bất mãn, hoài nghi trong một bộ phận nhân dân. Văn kiện Đại hội XIII đã cảnh báo rõ: “Các thế lực thù địch tăng cường chống phá Đảng, Nhà nước ta với những thủ đoạn ngày càng tinh vi, nguy hiểm hơn, nhất là trên không gian mạng” [2]. Điều này đặt ra yêu cầu phải mở rộng phạm vi và nâng cao chất lượng đấu tranh tư tưởng - văn hóa không chỉ ở cấp trung ương mà đặc biệt là ở cơ sở, nơi trực tiếp gắn bó với đời sống nhân dân.
Trong tổng thể đó, khu vực nông thôn, ven biển - nơi còn tồn tại những hạn chế về trình độ tiếp cận thông tin, điều kiện kinh tế - xã hội và khả năng “miễn dịch” trước thông tin xấu độc - trở thành một trong những “điểm nhạy cảm” trong mặt trận tư tưởng. Hà Tĩnh, một tỉnh thuộc khu vực Bắc Trung Bộ với đặc điểm địa lý vừa có biển, vừa có núi, dân số hơn 1,3 triệu người, trong đó phụ nữ chiếm trên 50% và tỷ lệ dân cư nông thôn chiếm gần 79%, là một điển hình tiêu biểu cho không gian xã hội mang tính chuyển tiếp giữa truyền thống và hiện đại. Những địa bàn ven biển như Thiên Cầm, Xuân Thành, Kỳ Xuân không chỉ là trung tâm phát triển du lịch biển mà còn là nơi giao thoa mạnh mẽ giữa các dòng chảy văn hóa, thông tin và giá trị xã hội trong bối cảnh hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng.
Trong không gian đó, phụ nữ nông thôn, ven biển Hà Tĩnh nổi lên như một lực lượng xã hội đặc biệt quan trọng, giữ vị trí vừa là chủ thể sản xuất, vừa là chủ thể văn hóa, đồng thời là “tuyến đầu mềm” trong việc gìn giữ, lan tỏa và bảo vệ hệ giá trị tư tưởng của Đảng trong cộng đồng. Họ không chỉ trực tiếp tham gia lao động trong các lĩnh vực nông nghiệp, thủy sản, dịch vụ du lịch biển, mà còn giữ vai trò trung tâm trong gia đình - tế bào của xã hội, nơi hình thành và nuôi dưỡng những giá trị nền tảng về đạo đức, lối sống, niềm tin chính trị. Chính vì vậy, phụ nữ nông thôn, ven biển có khả năng tác động sâu rộng, bền vững đến nhận thức và hành vi của các thành viên trong cộng đồng, từ đó góp phần tạo dựng “lá chắn tư tưởng” từ cơ sở.
Đáng chú ý, trong bối cảnh mục tiêu phát triển du lịch biển Hà Tĩnh đến năm 2026 hướng tới đón khoảng 6,5 triệu lượt khách, sự gia tăng giao lưu văn hóa, tiếp xúc với các yếu tố ngoại lai càng làm cho môi trường tư tưởng - văn hóa trở nên đa dạng nhưng cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ bị “xâm thực mềm”. Những giá trị văn hóa truyền thống có thể bị phai nhạt nếu không được bảo vệ và phát huy một cách chủ động, trong khi các sản phẩm văn hóa độc hại, lệch chuẩn có thể len lỏi thông qua các nền tảng số, tác động trực tiếp đến nhận thức của người dân, đặc biệt là giới trẻ. Trong bối cảnh đó, vai trò của phụ nữ - với tư cách là người “giữ lửa” văn hóa gia đình và cộng đồng - càng trở nên then chốt.
Nhận thức sâu sắc vị trí, vai trò của phụ nữ trong sự nghiệp cách mạng, Đảng ta từ Đại hội XII đến Đại hội XIII luôn khẳng định yêu cầu phát huy vai trò của phụ nữ trong mọi lĩnh vực của đời sống xã hội, trong đó có lĩnh vực tư tưởng - văn hóa. Văn kiện Đại hội XIII nhấn mạnh: “Phát huy vai trò, tiềm năng to lớn của phụ nữ trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc; nâng cao vị thế của phụ nữ trong gia đình và xã hội” [2]. Trên cơ sở đó, các tổ chức chính trị - xã hội, đặc biệt là Hội Liên hiệp Phụ nữ (LHPN) Việt Nam và các cấp hội địa phương, đã triển khai nhiều chương trình, phong trào thiết thực nhằm nâng cao nhận thức chính trị, năng lực số và khả năng “tự bảo vệ” trước thông tin xấu độc cho hội viên phụ nữ.
Tại Hà Tĩnh, Hội LHPN tỉnh đã cụ thể hóa các chủ trương của Đảng bằng nhiều mô hình sáng tạo, phù hợp với địa bàn nông thôn, ven biển như “3 sạch”, “5 không”, các câu lạc bộ “phụ nữ với pháp luật”, “phụ nữ với an ninh mạng” và hình thức truyền thông kết hợp trực tuyến - trực tiếp, qua đó từng bước xây dựng lực lượng phụ nữ có bản lĩnh chính trị, đủ năng lực nhận diện và phản bác thông tin sai trái từ cơ sở, lan tỏa giá trị tích cực trong cộng đồng. Trong bối cảnh hội nhập và chuyển đổi số, việc phát huy vai trò của phụ nữ khu vực này trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng không chỉ là yêu cầu khách quan mà còn là giải pháp chiến lược, góp phần xây dựng “thế trận lòng dân” vững chắc. Trên cơ sở đó, bài viết tập trung phân tích toàn diện vai trò, đóng góp và những vấn đề đặt ra, nhằm cung cấp luận cứ khoa học và thực tiễn phục vụ hoạch định và tổ chức thực hiện hiệu quả nhiệm vụ trong giai đoạn mới.
Ảnh minh họa. Nguồn: Internet.
1. Cơ sở lý luận về cuộc đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên mặt trận tư tưởng - văn hóa trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng
Chủ nghĩa Mác - Lênin khẳng định đấu tranh tư tưởng là hình thức cao nhất của đấu tranh giai cấp trong lĩnh vực ý thức hệ, quyết định sự tồn tại và định hướng của chế độ chính trị - xã hội. Bản chất không chỉ là phản biện quan điểm mà là bảo vệ hệ giá trị nền tảng của giai cấp cầm quyền, trong đó lý luận cách mạng giữ vai trò trung tâm. Như V.I.Lenin nhấn mạnh: “Không có lý luận cách mạng thì cũng không thể có phong trào cách mạng” [6]. Luận điểm này càng có ý nghĩa trong bối cảnh hội nhập, khi các hình thức “xâm lăng mềm” về tư tưởng, văn hóa ngày càng tinh vi.
Trong điều kiện toàn cầu hóa và kinh tế thị trường định hướng XHCN, các giá trị tư bản chủ nghĩa không còn biểu hiện trực diện mà được “đóng gói” qua văn hóa đại chúng, mạng xã hội và nền tảng số xuyên biên giới, làm cho ranh giới giữa tiếp thu tinh hoa và ảnh hưởng tiêu cực trở nên mong manh. Vì vậy, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng thực chất là bảo vệ chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, vai trò lãnh đạo của Đảng và con đường đi lên CNXH.
Tư tưởng Hồ Chí Minh tiếp tục định hướng cho cuộc đấu tranh này với quan điểm “Văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội”, “soi đường cho quốc dân đi” [7], đồng thời cảnh báo phải “chống lại sự xâm nhập của văn hóa đồi trụy, phản động” [8]. Trong bối cảnh hiện nay, khi không gian mạng lan tỏa mạnh mẽ, những chỉ dẫn này càng mang tính cấp thiết.
Trên cơ sở đó, Đảng đã cụ thể hóa nhiệm vụ bảo vệ nền tảng tư tưởng trong các nghị quyết quan trọng. Nghị quyết 35-NQ/TW xác định đây là nhiệm vụ “hệ trọng, sống còn” của công tác xây dựng Đảng [9], đồng thời đề ra giải pháp toàn diện từ nâng cao nhận thức đến phát huy vai trò xã hội. Văn kiện Đại hội XIII tiếp tục nhấn mạnh yêu cầu tăng cường đấu tranh phản bác quan điểm sai trái [10], gắn với phát triển con người toàn diện.
Đến Đại hội XIV (2026), nhiệm vụ này được nâng lên thành định hướng xây dựng “chiến lược tư tưởng trong thời đại số”, kết hợp chặt chẽ với phát triển kinh tế - xã hội, chuyển đổi số và xây dựng hệ giá trị văn hóa, con người Việt Nam hiện đại. Ba đột phá chiến lược (chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, kinh tế tư nhân) đòi hỏi mặt trận tư tưởng - văn hóa đóng vai trò “lá chắn mềm” trước thông tin xấu độc và âm mưu “diễn biến hòa bình”, đồng thời phát huy vai trò của nhân dân, nhất là phụ nữ nông thôn, ven biển.
Ở địa phương, Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh Hà Tĩnh lần thứ XX (2025 - 2030) nhấn mạnh xây dựng hệ thống chính trị vững mạnh, phát huy giá trị văn hóa, con người và xây dựng “thế trận tư tưởng” từ cơ sở [11], trong đó phụ nữ giữ vai trò nòng cốt.
Từ lý luận đến thực tiễn, phụ nữ nông thôn, ven biển Hà Tĩnh là chủ thể quan trọng trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng: vừa xây dựng gia đình, bảo tồn văn hóa như dân ca ví, giặm, vừa tham gia cộng đồng và thích ứng chuyển đổi số như “người gác cổng thông tin”. Chính những hoạt động bền bỉ đó đã hình thành “lá chắn văn hóa - tư tưởng” từ cơ sở, góp phần củng cố niềm tin của nhân dân vào Đảng và con đường phát triển của đất nước.
2. Thực tiễn và những thách thức đặt ra đối với phụ nữ nông thôn, ven biển Hà Tĩnh trong cuộc đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng
Phân tích thực tiễn địa phương có ý nghĩa quan trọng trong làm rõ tính cụ thể của cuộc đấu tranh tư tưởng - văn hóa. Hà Tĩnh, tỉnh ven biển Bắc Trung Bộ, vừa chịu tác động của điều kiện tự nhiên khắc nghiệt, vừa là nơi giao thoa mạnh mẽ các luồng văn hóa, kinh tế và thông tin trong hội nhập quốc tế. Trong bối cảnh đó, phụ nữ nông thôn, ven biển nổi lên như lực lượng then chốt, vừa là chủ thể phát triển, vừa là “tuyến đầu mềm” bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng từ cơ sở.
Địa bàn ven biển trải dài từ Nghi Xuân đến Kỳ Anh (Thiên Cầm, Xuân Thành, Kỳ Xuân...) vừa phát triển kinh tế biển, vừa chịu ảnh hưởng nặng nề của thiên tai. Thiên tai không chỉ gây thiệt hại vật chất mà còn tạo “khoảng trống tâm lý - xã hội”, dễ bị lợi dụng để lan truyền thông tin sai trái. Đợt lũ năm 2025 khiến nhiều địa phương ngập sâu, đời sống khó khăn, nếu thiếu định hướng tư tưởng sẽ dễ phát sinh tâm lý hoài nghi trước các luận điệu xuyên tạc. Điều này phù hợp với nhận định: “Các thế lực thù địch lợi dụng khó khăn... để xuyên tạc, kích động” [12].
Hội nhập và phát triển kinh tế biển cũng tạo tác động hai mặt. Du lịch tăng trưởng mạnh, góp phần nâng cao thu nhập và quảng bá các giá trị văn hóa như dân ca ví, giặm, di sản Hải Thượng Lãn Ông. Tuy nhiên, sự lan rộng của mạng xã hội như Facebook, TikTok... kéo theo nhiều giá trị lệch chuẩn, lối sống thực dụng, làm suy giảm truyền thống tốt đẹp. Văn kiện Đại hội XIII cảnh báo: “Một số giá trị văn hóa truyền thống bị mai một...” [13].
Trong bối cảnh đó, phụ nữ giữ vai trò nòng cốt trong đời sống kinh tế - xã hội và xây dựng “thế trận lòng dân”. Do nhiều nam giới đi làm xa, phụ nữ đảm nhiệm sản xuất, gia đình và tích cực tham gia các phong trào như “Gia đình 5 có”, “Nhà sạch - vườn đẹp”, “5 không, 3 sạch”. Đây không chỉ là mô hình phát triển mà còn là “pháo đài mềm” gìn giữ giá trị văn hóa. Trong thiên tai, dịch bệnh, phụ nữ càng thể hiện rõ vai trò khi tổ chức cứu trợ kịp thời, góp phần ổn định đời sống và củng cố niềm tin xã hội.
Tuy nhiên, thực tiễn cũng đặt ra nhiều thách thức. Thứ nhất, nguy cơ từ không gian mạng gia tăng khi phụ nữ dễ tiếp cận nhưng còn hạn chế kỹ năng số, dễ bị ảnh hưởng bởi tin giả, thông tin sai lệch. Nghị quyết 35-NQ/TW yêu cầu nâng cao “sức đề kháng” xã hội [14]. Thứ hai, sự xói mòn giá trị truyền thống do đô thị hóa, du lịch và biến đổi lối sống, trong khi phụ nữ chịu áp lực dung hòa giữa truyền thống và hiện đại. Thứ ba, áp lực kinh tế và yêu cầu chuyển đổi số, chuyển đổi xanh đòi hỏi phụ nữ phải được trang bị kiến thức, nếu không sẽ đối mặt nguy cơ tụt hậu và bất bình đẳng. Thứ tư, thách thức về an ninh biển và chủ quyền khi các thế lực thù địch lợi dụng tình hình để tuyên truyền sai lệch, tác động đến phụ nữ ven biển nếu thiếu hiểu biết chính trị, pháp luật.
Như vậy, phụ nữ nông thôn, ven biển Hà Tĩnh vừa có tiềm năng lớn, vừa đối mặt thách thức đa chiều trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đòi hỏi giải pháp đồng bộ, trong đó Hội LHPN giữ vai trò nòng cốt trong nâng cao nhận thức, năng lực và phát huy vai trò chủ thể của phụ nữ trong xây dựng “thế trận tư tưởng” từ cơ sở.
3. Vai trò và những đóng góp thực tiễn của phụ nữ nông thôn, ven biển Hà Tĩnh trong cuộc đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng
Trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng gắn với chuyển đổi số toàn diện hiện nay, thực tiễn ở Hà Tĩnh cho thấy phụ nữ nông thôn, ven biển không chỉ là lực lượng tham gia phát triển kinh tế - xã hội mà còn thực sự trở thành chủ thể tích cực, trực tiếp và hiệu quả trong cuộc đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên mặt trận tư tưởng - văn hóa. Từ những điều kiện cụ thể của địa phương - nơi thường xuyên chịu tác động của thiên tai, biến đổi khí hậu và giao thoa mạnh mẽ của các luồng văn hóa - phụ nữ Hà Tĩnh đã chủ động thích ứng, sáng tạo và từng bước khẳng định vai trò nòng cốt của mình trong việc xây dựng “thế trận lòng dân” vững chắc từ cơ sở. Những đóng góp ấy không chỉ mang ý nghĩa xã hội đơn thuần mà còn có giá trị chính trị sâu sắc, góp phần cụ thể hóa và hiện thực hóa các quan điểm, nhiệm vụ mà Đảng đã xác định trong Nghị quyết số 35-NQ/TW và các văn kiện Đại hội XIII, XIV.
Trước hết, có thể khẳng định rằng một trong những đóng góp nổi bật và mang tính đột phá của phụ nữ nông thôn, ven biển Hà Tĩnh là việc chủ động tham gia xây dựng “lá chắn số” từ mỗi gia đình - tế bào cơ bản của xã hội. Trong bối cảnh không gian mạng trở thành môi trường tồn tại thứ hai của đời sống xã hội, việc bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng không thể tách rời nhiệm vụ nâng cao “sức đề kháng số” cho người dân. Thực hiện các chủ trương về chuyển đổi số quốc gia và phong trào “Bình dân học vụ số”, phụ nữ tại các địa phương như Tứ Mỹ, Cẩm Bình đã nhanh chóng tiếp cận, làm chủ các công cụ công nghệ số, từ việc sử dụng mạng xã hội, thương mại điện tử đến livestream bán hàng, quảng bá sản phẩm địa phương. Tuy nhiên, điểm đáng chú ý không chỉ nằm ở khía cạnh kinh tế mà còn ở vai trò định hướng thông tin. Chính những người phụ nữ này đã trở thành “người gác cổng thông tin” trong gia đình, chủ động sàng lọc, nhận diện và ngăn chặn các thông tin sai trái, độc hại, đồng thời lan tỏa các nguồn tin chính thống, tích cực. Theo số liệu của Hội LHPN tỉnh Hà Tĩnh, trong giai đoạn 2025-2026, các cấp Hội đã tổ chức gần 4.600 cuộc truyền thông, 970 lớp tập huấn, thu hút hơn 255.000 lượt hội viên tham gia, qua đó góp phần nâng cao nhận thức chính trị, kỹ năng số và khả năng “tự miễn dịch thông tin” cho phụ nữ cơ sở. Đây chính là sự cụ thể hóa sinh động quan điểm của Đảng về việc “xây dựng xã hội số an toàn, lành mạnh, nhân văn” [15].
Bên cạnh đó, phụ nữ nông thôn, ven biển Hà Tĩnh còn đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong việc bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống - nền tảng tinh thần của xã hội và là “pháo đài mềm” trong đấu tranh tư tưởng. Tại các địa bàn ven biển như Thiên Cầm, Xuân Thành, nhiều mô hình sáng tạo đã được triển khai, trong đó phụ nữ là lực lượng nòng cốt đưa dân ca ví, giặm Nghệ Tĩnh - di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại - vào phục vụ phát triển du lịch cộng đồng, gắn với tuyên truyền về lịch sử, truyền thống cách mạng và chủ quyền biển đảo. Thông qua các hoạt động văn hóa, nghệ thuật mang tính cộng đồng, phụ nữ không chỉ góp phần giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc mà còn tạo ra “không gian văn hóa lành mạnh”, giúp người dân - đặc biệt là thế hệ trẻ - hình thành hệ giá trị đúng đắn, từ đó nâng cao khả năng “đề kháng” trước các yếu tố văn hóa ngoại lai tiêu cực. Đồng thời, các mô hình như “Chi hội phụ nữ tham gia bảo vệ môi trường”, “Tổ ươm mầm xanh” đã được triển khai rộng khắp, không chỉ góp phần cải thiện môi trường sinh thái mà còn giáo dục ý thức trách nhiệm công dân, tinh thần yêu quê hương, đất nước - những giá trị cốt lõi của nền tảng tư tưởng mà Đảng ta kiên định xây dựng.
Một phương diện khác thể hiện rõ nét vai trò của phụ nữ Hà Tĩnh là trong công tác ứng phó với thiên tai - lĩnh vực tưởng chừng thuần túy kinh tế - xã hội nhưng lại mang ý nghĩa chính trị sâu sắc. Thực tiễn cho thấy, trong những thời điểm khó khăn như lũ lụt năm 2025, chính phụ nữ ở các xã ven biển đã trở thành lực lượng xung kích trong công tác cứu trợ, hỗ trợ người dân vượt qua hoạn nạn. Hàng nghìn suất cơm, nhu yếu phẩm, sự hỗ trợ kịp thời về tinh thần và vật chất do Hội LHPN các cấp tổ chức đã góp phần ổn định đời sống nhân dân, củng cố niềm tin vào sự lãnh đạo của Đảng và quản lý của Nhà nước. Những hành động mang đậm tính nhân văn ấy chính là minh chứng sinh động cho bản chất tốt đẹp của chế độ XHCN, qua đó phản bác một cách thuyết phục những luận điệu xuyên tạc cho rằng “Đảng xa rời nhân dân”. Như Văn kiện Đại hội XIII đã khẳng định: “Lấy hạnh phúc, ấm no của nhân dân làm mục tiêu phấn đấu” [16]. Trong thực tiễn Hà Tĩnh, phụ nữ chính là lực lượng trực tiếp hiện thực hóa mục tiêu ấy bằng những hành động cụ thể, thiết thực và đầy tính nhân văn.
Không chỉ dừng lại ở các hoạt động xã hội, phụ nữ nông thôn, ven biển Hà Tĩnh còn tích cực tham gia vào công tác xây dựng Đảng và phát triển kinh tế - hai trụ cột quan trọng trong việc củng cố nền tảng tư tưởng. Thông qua các phong trào thi đua yêu nước, các chương trình hỗ trợ phụ nữ phát triển kinh tế, Hội LHPN tỉnh đã góp phần phát hiện, bồi dưỡng và giới thiệu nhiều quần chúng ưu tú để kết nạp vào Đảng, qua đó nâng cao tỷ lệ đảng viên nữ ở cơ sở, đặc biệt tại các vùng nông thôn, ven biển. Đồng thời, các chương trình như “Đồng hành cùng phụ nữ biên cương” đã hỗ trợ thiết thực cho hàng trăm hộ gia đình thoát nghèo, ổn định cuộc sống. Các mô hình kinh tế sáng tạo như nuôi lươn không bùn, trồng nấm, sản xuất bánh mướt, phát triển kinh tế hộ gia đình tại các địa bàn như phường Thành Sen, xã Hà Linh... đã tạo việc làm, tăng thu nhập, góp phần nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của người dân. Chính sự cải thiện rõ rệt về đời sống kinh tế đã củng cố niềm tin của nhân dân vào đường lối phát triển của Đảng, từ đó tạo nền tảng vững chắc cho sự ổn định chính trị - xã hội.
Từ những phân tích trên có thể thấy rằng, vai trò và những đóng góp của phụ nữ nông thôn, ven biển Hà Tĩnh trong cuộc đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng là hết sức toàn diện, sâu sắc và mang tính bền vững. Họ không chỉ là lực lượng thực hiện mà còn là chủ thể sáng tạo, trực tiếp xây dựng và lan tỏa các giá trị tư tưởng - văn hóa trong cộng đồng. Những hoạt động cụ thể, thiết thực của phụ nữ đã góp phần quan trọng vào việc hiện thực hóa các mục tiêu mà Nghị quyết số 35-NQ/TW và các văn kiện Đại hội XIII, XIV đã đề ra, đặc biệt trong việc xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện, xã hội số an toàn, lành mạnh và nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.
Có thể khẳng định, trong tiến trình chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và phát triển bền vững hiện nay, phụ nữ nông thôn, ven biển Hà Tĩnh không chỉ là đối tượng thụ hưởng chính sách mà đã và đang trở thành lực lượng tiên phong, góp phần xây dựng “lá chắn tư tưởng” vững chắc từ cơ sở - yếu tố quyết định bảo đảm sự ổn định chính trị, củng cố niềm tin của nhân dân và bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng trong kỷ nguyên phát triển mới.
4. Giải pháp nâng cao vai trò của phụ nữ nông thôn, ven biển Hà Tĩnh trong bối cảnh mới
Trong bối cảnh triển khai Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng và Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh Hà Tĩnh lần thứ XX, việc nâng cao vai trò của phụ nữ nông thôn, ven biển trong cuộc đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng không chỉ là yêu cầu mang tính cấp thiết trước mắt mà còn là nhiệm vụ chiến lược lâu dài, gắn với xây dựng “thế trận lòng dân” vững chắc từ cơ sở. Những biến động nhanh chóng của môi trường số, sự đa dạng và phức tạp của các dòng chảy văn hóa trong hội nhập quốc tế, cùng với yêu cầu phát triển bền vững theo hướng chuyển đổi số, chuyển đổi xanh đặt ra đòi hỏi phải có hệ thống giải pháp đồng bộ, sáng tạo, phù hợp với đặc thù địa phương và đặc điểm của lực lượng phụ nữ nông thôn, ven biển.
Trước hết, cần tập trung xây dựng và nhân rộng mô hình “Phụ nữ ven biển - Thủ lĩnh văn hóa số” như một giải pháp mang tính đột phá trong giai đoạn hiện nay. Mỗi chi hội phụ nữ tại các địa bàn ven biển cần chủ động thành lập các tổ “Phụ nữ gác cổng thông tin”, hoạt động theo cơ chế linh hoạt, tự quản nhưng có định hướng rõ ràng về chính trị - tư tưởng. Trong đó, việc ứng dụng các công nghệ mới, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo (AI), vào nhận diện, sàng lọc và cảnh báo tin giả, thông tin xấu độc cần được coi là một nội dung trọng tâm. Đồng thời, kết hợp với các hình thức truyền thông hiện đại như livestream, video ngắn, podcast... để lan tỏa các nội dung tích cực, tuyên truyền đường lối, chủ trương của Đảng một cách sinh động, dễ tiếp cận với quần chúng. Việc mở rộng phong trào “Bình dân học vụ số” đến 100% xã ven biển, với sự phối hợp chặt chẽ giữa Hội LHPN tỉnh và các cơ quan chuyên môn như Sở Khoa học và Công nghệ, sẽ góp phần nâng cao năng lực số, tạo nền tảng cho phụ nữ tham gia hiệu quả vào không gian mạng. Đây chính là sự cụ thể hóa yêu cầu của Đảng về việc “chủ động, tích cực tham gia cuộc đấu tranh trên không gian mạng, không để bị động, bất ngờ” [17].
Thứ hai, cần tích hợp nội dung bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng vào các phong trào thi đua yêu nước và các bộ tiêu chí xây dựng đời sống văn hóa ở cơ sở. Việc đưa tiêu chí “Bảo vệ nền tảng tư tưởng” vào các mô hình như “Gia đình 5 có - nông thôn mới kiểu mẫu”, “Gia đình 5 có - đô thị văn minh” không chỉ giúp cụ thể hóa nhiệm vụ chính trị thành các chuẩn mực hành vi cụ thể mà còn tạo ra cơ chế tự giác, tự rèn luyện trong mỗi hội viên phụ nữ. Sáng kiến “Mỗi phụ nữ - Một câu chuyện đẹp về Đảng” cần được triển khai sâu rộng, gắn với việc phát hiện, tuyên truyền và nhân rộng các điển hình tiên tiến, qua đó lan tỏa niềm tin, củng cố nhận thức chính trị trong cộng đồng. Đây là cách tiếp cận mang tính “mềm”, nhưng lại có hiệu quả sâu sắc trong việc hình thành hệ giá trị tích cực, phù hợp với quan điểm của Đảng về xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện, có bản lĩnh, có văn hóa [18].
Thứ ba, cần phát huy vai trò của phụ nữ trong phát triển kinh tế gắn với bảo tồn và lan tỏa giá trị văn hóa, đặc biệt trong lĩnh vực du lịch biển và sản phẩm đặc trưng địa phương. Việc hỗ trợ phụ nữ khởi nghiệp với các sản phẩm OCOP mang đậm bản sắc văn hóa như nước mắm Thiên Cầm, mật ong Vũ Quang, hải sản chế biến... không chỉ góp phần nâng cao thu nhập mà còn tạo điều kiện để lồng ghép nội dung tuyên truyền về lịch sử, truyền thống cách mạng của quê hương Hà Tĩnh. Thông qua hoạt động sản xuất - kinh doanh, phụ nữ trở thành “đại sứ văn hóa” truyền tải các giá trị tích cực đến du khách trong và ngoài nước, qua đó góp phần xây dựng hình ảnh địa phương thân thiện, giàu bản sắc và ổn định về chính trị - xã hội. Đây cũng chính là cách thức gắn kết chặt chẽ giữa phát triển kinh tế với bảo vệ nền tảng tư tưởng, như tinh thần mà Đại hội XIV đã định hướng.
Thứ tư, tăng cường cơ chế phối hợp liên ngành nhằm phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị trong việc hỗ trợ phụ nữ. Hội LHPN cần phối hợp chặt chẽ với lực lượng Bộ đội Biên phòng trong các chương trình như “Đồng hành cùng phụ nữ biên cương”, qua đó nâng cao nhận thức về chủ quyền biển đảo, an ninh quốc gia cho phụ nữ ven biển. Đồng thời, sự phối hợp với Mặt trận Tổ quốc, Đoàn Thanh niên và các tổ chức chính trị - xã hội khác sẽ tạo nên mạng lưới liên kết chặt chẽ, góp phần xây dựng các “cụm dân cư văn hóa số an toàn”, nơi mỗi người dân đều có ý thức và khả năng tham gia bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. Đây là biểu hiện cụ thể của việc phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc - một trong những nhân tố quyết định thắng lợi của cách mạng Việt Nam.
Thứ năm, đặc biệt chú trọng công tác đào tạo, bồi dưỡng và phát triển đội ngũ cán bộ nữ lãnh đạo ở cơ sở, nhất là tại các địa bàn nông thôn, ven biển. Việc nâng cao tỷ lệ nữ tham gia cấp ủy, chính quyền các cấp không chỉ bảo đảm thực hiện các mục tiêu về bình đẳng giới mà còn góp phần đưa tiếng nói, nhu cầu và lợi ích của phụ nữ vào quá trình hoạch định và thực thi chính sách. Cần có cơ chế phát hiện, bồi dưỡng và tạo nguồn phát triển đảng viên nữ từ các hội viên ưu tú, qua đó xây dựng lực lượng nòng cốt có bản lĩnh chính trị vững vàng, đủ năng lực lãnh đạo, tổ chức và triển khai các nhiệm vụ tại cơ sở. Đây cũng là một trong những yêu cầu quan trọng được đặt ra trong các văn kiện của Đảng về công tác cán bộ trong tình hình mới [19].
Thứ sáu, xây dựng cơ chế giám sát, đánh giá và khen thưởng định kỳ đối với các cá nhân, tập thể phụ nữ có thành tích tiêu biểu trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. Việc hình thành danh hiệu “Phụ nữ tiêu biểu trong bảo vệ nền tảng tư tưởng” hằng năm không chỉ có ý nghĩa động viên, khích lệ mà còn góp phần tạo động lực thi đua, lan tỏa các giá trị tích cực trong toàn xã hội. Đồng thời, thông qua công tác giám sát, đánh giá, các cấp Hội có thể kịp thời phát hiện những hạn chế, bất cập để điều chỉnh phương thức hoạt động, bảo đảm tính hiệu quả và phù hợp với thực tiễn.
Kết luận
Thực tiễn tại Hà Tĩnh khẳng định phụ nữ nông thôn, ven biển không chỉ là lực lượng tham gia mà còn là chủ thể quan trọng trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên mặt trận tư tưởng - văn hóa. Từ xây dựng gia đình văn hóa, phát triển kinh tế, gìn giữ bản sắc đến ứng phó thiên tai và lan tỏa thông tin tích cực trên không gian mạng, phụ nữ đã góp phần tạo dựng “lá chắn mềm” vững chắc, củng cố niềm tin của nhân dân vào Đảng, Nhà nước và chế độ XHCN.
Trong bối cảnh hội nhập sâu rộng và triển khai Nghị quyết Đại hội XIV, vai trò của phụ nữ càng mang ý nghĩa chiến lược. Với phẩm chất truyền thống tốt đẹp cùng tri thức, kỹ năng thời đại số, phụ nữ Hà Tĩnh ngày càng khẳng định vị thế như những “chiến sĩ” trên mặt trận tư tưởng - văn hóa, góp phần giữ vững ổn định chính trị - xã hội và thúc đẩy phát triển bền vững.
Hội LHPN tỉnh Hà Tĩnh cần tiếp tục phát huy vai trò cầu nối giữa Đảng với hội viên, giữa chính sách với thực tiễn, qua đó khơi dậy tinh thần trách nhiệm và ý thức chính trị của phụ nữ. Dưới sự lãnh đạo của Đảng và sự tham gia của toàn xã hội, đặc biệt là lực lượng phụ nữ, nền tảng tư tưởng của Đảng sẽ ngày càng được củng cố, tạo nền tảng cho Hà Tĩnh và đất nước phát triển nhanh, bền vững theo mục tiêu “dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh”.
Tài liệu tham khảo
[1], [9], [14], [17] Bộ Chính trị (2018), Nghị quyết số 35-NQ/TW ngày 22/10/2018 về tăng cường bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trong tình hình mới.
[2] Đảng CSVN (2021), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII, Nxb CTQGST, Hà Nội.
[3] Đảng CSVN (2016), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII, Nxb CTQGST, Hà Nội.
[4] Tổng cục Thống kê (2024), Niên giám thống kê Việt Nam, Nxb Thống kê, Hà Nội.
[5] Hội LHPN Việt Nam (2023), Báo cáo tổng kết công tác Hội và phong trào phụ nữ.
[6] V.I.Lenin (1902), Làm gì?, Nxb Tiến bộ, Moskva.
[7] Hồ Chí Minh (1943), Đề cương về văn hóa Việt Nam.
[8] Hồ Chí Minh (1951), Bài nói chuyện tại Hội nghị Văn hóa toàn quốc.
[10], [12], [13], [16], [18] Đảng CSVN (2021), Văn kiện Đại hội XIII, Nxb CTQGST, Hà Nội.
[11] Đảng bộ tỉnh Hà Tĩnh (2025), Văn kiện Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Hà Tĩnh lần thứ XX, nhiệm kỳ 2025 - 2030.
[15] Thủ tướng Chính phủ (2020), Quyết định số 749/QĐ-TTg ngày 03/6/2020 phê duyệt Chương trình Chuyển đổi số quốc gia đến năm 2025, định hướng đến năm 2030.
[19] Ban Chấp hành Trung ương Đảng (2022), Nghị quyết số 21-NQ/TW ngày 16/6/2022, Hội nghị lần thứ năm Ban Chấp hành Trung ương khóa XIII về tăng cường củng cố, xây dựng tổ chức cơ sở đảng và nâng cao chất lượng đội ngũ đảng viên trong giai đoạn mới.
Thạc sĩ TRẦN THỊ HUYỀN TRANG
Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Hà Tĩnh.
