Ngày 20/4, dưới sự chủ trì của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng, Ủy ban Thường vụ Quốc hội (UBTVQH) đã họp cho ý kiến về dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế thu nhập cá nhân (TNCN), Luật Thuế giá trị gia tăng (GTGT), Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) và Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt (TTĐB).
Trình bày Tờ trình, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế TNCN, Luật Thuế GTGT, Luật Thuế TNDN và Luật Thuế TTĐB được xây dựng trên cơ sở thể chế hóa chủ trương của Đảng về chính sách đối với hộ, cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp nêu tại Nghị quyết số 68-NQ/TW ngày 04/5/2025 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân và chủ trương của Đảng về phát triển kinh tế xanh, đẩy mạnh chuyển đổi xanh, chuyển đổi năng lượng tại Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV.
Về thuế TNCN, thuế GTGT đối với hộ, cá nhân kinh doanh: Từ đầu năm 2026 đến nay, do tác động của tình hình thế giới dẫn đến kinh tế trong nước có nhiều biến động, giá nhiên liệu tăng làm chi phí đầu vào gia tăng, sức mua suy giảm và hoạt động sản xuất kinh doanh của hộ, cá nhân kinh doanh gặp nhiều khó khăn. Vì vậy, cần tiếp tục nghiên cứu, điều chỉnh ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế TNCN của cá nhân kinh doanh và mức doanh thu của hộ, cá nhân kinh doanh thuộc đối tượng không chịu thuế GTGT để hỗ trợ hộ, cá nhân kinh doanh, đặc biệt đối với các ngành nghề có biên lợi nhuận thấp và chịu tác động lớn từ biến động chi phí.
Toàn cảnh phiên họp. Nguồn: Quochoi.vn.
Về thuế TNDN đối với doanh nghiệp có quy mô nhỏ, Luật Thuế TNDN hiện hành đã quy định nhiều chính sách ưu đãi đối với doanh nghiệp có quy mô nhỏ, tuy nhiên, do bối cảnh kinh tế thế giới đã ảnh hưởng đến kinh tế trong nước và một trong những chủ thể chịu tác động đầu tiên bên cạnh các hộ, cá nhân kinh doanh chính là doanh nghiệp có quy mô nhỏ do điều kiện về vốn, nhân lực của loại hình doanh nghiệp này dẫn đến khả năng chống chịu trước những biến động từ bên ngoài là không cao. Thực tế cho thấy, thời gian gần đây, do chi phí nhiên liệu, chi phí logistics tăng, nhiều doanh nghiệp loại này rơi vào trạng thái khó khăn, cần sự hỗ trợ về chính sách của Nhà nước.
Về thuế TTĐB đối với xe điện chạy bằng pin, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, chính sách thuế TTĐB hiện hành với mức ưu đãi cao đối với xe điện chạy bằng pin áp dụng từ ngày 01/3/2022 đã phát huy tác dụng, qua đó đã dần thay đổi thói quen của người tiêu dùng từ sử dụng xe xăng sang sử dụng xe điện, góp phần giảm phát thải khí nhà kính ra môi trường.
Bên cạnh đó, dự báo căng thẳng địa chính trị và nguồn cung nhiên liệu hóa thạch còn tiềm ẩn nhiều khả năng bất ổn, khó đoán, kéo dài nên nền kinh tế đang đứng trước áp lực an ninh năng lượng rất lớn và cần thiết phải chủ động có kế hoạch giảm sử dụng, phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch bằng việc kịp thời chuyển đổi sang các phương tiện thân thiện môi trường, qua đó vừa góp phần chuyển đổi cơ cấu năng lượng sang hướng chủ động, bền vững, vừa phát triển kinh tế xanh.
Đối với nội dung quy định về thuế TNCN, thuế GTGT, thuế TNDN tại Điều 1, Điều 2 và Điều 3 dự thảo Luật, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn nêu rõ, để hỗ trợ hộ, cá nhân kinh doanh, doanh nghiệp phát triển sản xuất kinh doanh, nhất là những hộ, cá nhân kinh doanh, doanh nghiệp có quy mô nhỏ, đồng thời đảm bảo công bằng trong chính sách thuế thu nhập giữa hộ, cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp quy mô nhỏ, khuyến khích hộ, cá nhân chuyển lên doanh nghiệp; trên cơ sở đánh giá tác động (cân đối giữa tác động giảm thu ngân sách với việc tạo điều kiện để hộ kinh doanh có nguồn lực để phát triển sản xuất kinh doanh, ổn định tâm lý xã hội), dự thảo Luật sửa đổi theo hướng không quy định cụ thể ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế TNCN, mức doanh thu không chịu thuế GTGT của hộ, cá nhân kinh doanh tại Luật và giao Chính phủ quy định mức này. Đồng thời sửa đổi nội dung tại Luật Thuế TNDN theo hướng bổ sung mức doanh thu được miễn thuế TNDN và giao Chính phủ quy định mức này cũng như quy định chi tiết việc miễn thuế theo đúng thẩm quyền được giao tại khoản 15 Điều 4 Luật Thuế TNDN số 67/2025/QH15.
Việc phân quyền cho Chính phủ sẽ tạo cơ sở pháp lý để Chính phủ có thể điều hành linh hoạt chính sách tài khóa, trong đó có chính sách thuế và cũng là thể chế hóa nội dung nêu tại Kết luận số 18-KL/TW, Nghị quyết số 66-NQ/TW, Luật Tổ chức Quốc hội và tương tự quy định giao thẩm quyền cho Chính phủ tại một số Luật, Nghị quyết của Quốc hội về thuế hiện hành.
Với nội dung quy định về thuế TTĐB đối với xe điện chạy bằng pin, theo Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn, để góp phần đảm bảo tính nhất quán của chính sách thuế TTĐB hiện hành với các mục tiêu về bảo vệ môi trường, phát triển bền vững và giảm ô nhiễm đô thị, giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch nhất là trong bối cảnh giá nhiên liệu hóa thạch có sự biến động mạnh và nguồn cung nhiên liệu hóa thạch bị thiếu hụt mạnh mẽ; Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung quy định về thuế suất thuế TTĐB đối với xe có gắn động cơ dưới 24 chỗ chạy bằng pin theo hướng kéo dài thời gian áp dụng chính sách hiện hành đến hết năm 2030.
Chính phủ đề nghị Luật này có hiệu lực thi hành kể từ ngày được thông qua, trừ quy định tại Điều 1, Điều 2 và Điều 3 Luật này có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01 tháng 01 năm 2026.
Báo cáo thẩm tra dự thảo Luật, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội Phan Văn Mãi cho biết, Theo hồ sơ dự án Luật, phạm vi sửa đổi tập trung vào việc giao Chính phủ quy định các nội dung biến động theo tình hình phát triển kinh tế - xã hội (ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế TNCN, không chịu thuế GTGT đối với hộ, cá nhân kinh doanh; ngưỡng thu nhập được miễn thuế TNDN) và đề nghị kéo dài thời gian áp dụng mức thuế suất thấp thuế TTĐB đối với xe có gắn động cơ dưới 24 chỗ chạy bằng pin.
Đa số ý kiến trong Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội nhất trí với phạm vi sửa đổi của Dự án Luật như đề xuất của Chính phủ. Tuy nhiên, đề nghị Chính phủ rà soát toàn diện các luật thuế để trình ngay Quốc hội tại kỳ họp thứ Nhất xem xét, quyết định sửa đổi theo hướng giao Chính phủ quy định đối với các nội dung thường xuyên biến động, các nội dung đã giao UBTVQH quy định hoặc điều chỉnh, bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất trong các luật về thuế, tạo căn cứ pháp lý để Chính phủ linh hoạt, kịp thời trong ban hành, điều chỉnh các chính sách về thuế, đáp ứng yêu cầu chỉ đạo, điều hành của Chính phủ trong việc thực hiện mục tiêu, nhiệm vụ đã đề ra cho năm 2026 và giai đoạn 2026-2030, nhất là mục tiêu tăng trưởng “02 con số” gắn với giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô. Đồng thời, đề nghị Chính phủ rà soát, cân nhắc để bảo đảm các đề xuất chính sách thể chế hóa đầy đủ các chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước, tuân thủ Quy định số 178- QĐ/TW ngày 27/6/2024 của Bộ Chính trị về kiểm soát quyền lực, phòng, chống tham nhũng, tiêu cực trong công tác xây dựng pháp luật, không để xảy ra tình trạng lợi ích nhóm, lợi dụng để trục lợi chính sách.
Về sửa đổi, bổ sung khoản 1 Điều 7 Luật Thuế TNCN và khoản 25 Điều 5 Luật Thuế GTGT: Đa số ý kiến trong Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội nhất trí với đề xuất của Chính phủ, có thể cân nhắc việc điều chỉnh ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế của hộ, cá nhân để tăng cường các giải pháp nhằm hỗ trợ hộ kinh doanh quy mô nhỏ và trung bình thấp trong bối cảnh hoạt động sản xuất, kinh doanh còn nhiều khó khăn hiện nay. Đề nghị Chính phủ báo cáo rõ hơn các phương án dự kiến để cung cấp các căn cứ thuyết phục, đầy đủ hơn phục vụ quá trình xem xét, cho ý kiến đối với đề xuất chính sách.
Một số ý kiến cho rằng, quá trình xem xét, ban hành Luật Thuế TNCN, Luật Thuế GTGT đã thảo luận kỹ về các nội dung liên quan đến quy định về mức ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế. Do đó, đề nghị Chính phủ giải trình kỹ lưỡng, thấu đáo, thuyết phục hơn về lý do đề xuất sửa đổi theo hướng giao Chính phủ thẩm quyền quy định mức ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế.
Về bổ sung quy định tại khoản 14 Điều 4 Luật Thuế TNDN: Đa số ý kiến trong Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội cơ bản thống nhất với định hướng bổ sung quy định miễn thuế TNDN đối với doanh nghiệp có quy mô nhỏ để bảo đảm công bằng trong áp dụng chính sách về thuế giữa doanh nghiệp quy mô nhỏ với hộ, cá nhân kinh doanh, tạo điều kiện để khuyến khích các hộ kinh doanh chuyển đổi lên mô hình doanh nghiệp, góp phần đạt được mục tiêu đặt ra tại Nghị quyết số 68-NQ/TW.
Về sửa đổi, bổ sung điểm g khoản 4 mục I của Biểu thuế TTĐB tại Điều 8 của Luật Thuế TTĐB: Đa số ý kiến trong Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội cho rằng, việc xem xét, gia hạn thời gian áp dụng mức thuế suất thuế TTĐB hiện hành đối với các loại xe có gắn động cơ dưới 24 chỗ chạy bằng pin là cần thiết nhằm góp phần thúc đẩy chuyển đổi xanh, bảo vệ môi trường, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững.
Cho ý kiến thảo luận, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Phan Chí Hiếu tán thành với sự cần thiết sửa đổi, bổ sung một số luật về thuế. Liên quan đến sửa đổi thuế TTĐB, nhất là quy định điều chỉnh lộ trình áp dụng thuế suất đối với xe ô tô chạy bằng pin, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Phan Chí Hiếu đề nghị lưu ý một số điểm. Theo đó, trong tờ trình và báo cáo đánh giá tác động vẫn nhấn mạnh mục tiêu tiếp tục áp dụng mức thuế ưu đãi để hình thành thói quen tiêu dùng xe điện, lập luận này chưa thật sự phù hợp, bởi từ khi chính sách được áp dụng đến nay, số lượng người sử dụng xe điện đã tăng mạnh, gấp nhiều lần so với trước. “Mục tiêu cần nhấn mạnh hơn hiện nay phải là bảo vệ môi trường, giảm phát thải và giảm sự phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch, thay vì chỉ dừng ở việc hình thành thói quen tiêu dùng”.
Bên cạnh đó, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Phan Chí Hiếu đề nghị Ban soạn thảo cần đánh giá kỹ hơn tác động từ góc độ cạnh tranh thị trường, nhất là ứng phó nguy cơ xe điện giá rẻ từ nước ngoài thâm nhập mạnh vào Việt Nam khi chính sách thuế tiếp tục được ưu đãi. Việc này đòi hỏi phải có giải pháp đồng bộ để vừa khuyến khích chuyển đổi xanh, vừa bảo đảm sự phát triển lành mạnh của ngành công nghiệp ô tô trong nước.
Về ngưỡng doanh thu miễn, giảm thuế đối với hộ kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ và vừa, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội Phan Văn Mãi cho biết, cơ quan thẩm tra cơ bản thống nhất với định hướng sửa đổi, song đề nghị cần tiếp tục cân nhắc kỹ mức doanh thu cụ thể. Trước đây ngưỡng doanh thu là 100 triệu đồng, cơ quan soạn thảo đề xuất nâng lên 300 triệu đồng, sau đó điều chỉnh lên 500 triệu đồng. Tuy nhiên, nhiều ý kiến cho rằng mức này vẫn còn thấp; Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa đề xuất tới 03 tỉ đồng, còn cơ quan thẩm tra cho rằng nên nghiên cứu ở mức tối thiểu khoảng 02 tỉ đồng để bảo đảm tính nhân văn và phù hợp với thực tiễn.
Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội Phan Văn Mãi nhấn mạnh, hộ kinh doanh, doanh nghiệp nhỏ và vừa không chỉ đóng góp ngân sách mà còn giữ vài trò rất lớn trong tạo việc làm, bảo đảm an sinh xã hội và duy trì sức sống của nền kinh tế. Vì vậy, chính sách thuế cần được thiết kế theo hướng hỗ trợ thực chất, tránh điều chỉnh nhỏ lẻ, manh mún, chưa phản ánh đầy đủ tinh thần hỗ trợ phát triển khu vực kinh tế tư nhân.
Về việc bổ sung nội dung cho ý kiến về dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế TNCN, Luật Thuế GTGT, Luật Thuế TNDN và Luật Thuế TTĐB vào chương trình Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI, Tổng Thư ký Quốc hội, Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Lê Quang Mạnh cho biết, Văn phòng Quốc hội đang tổng hợp các nội dung phát sinh để báo cáo Quốc hội trong ngày mai, sau phiên thảo luận về kinh tế - xã hội. Nếu Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội thống nhất đủ điều kiện trình, Quốc hội sẽ xem xét bổ sung vào chương trình kỳ họp. Trong trường hợp cần thêm thời gian hoàn thiện hồ sơ và tiếp thu ý kiến, có thể sẽ bố trí thêm phiên họp để bảo đảm chất lượng thẩm tra và hoàn thiện dự thảo trước khi trình Quốc hội quyết định.
Làm rõ thêm các vấn đề thành viên UBTVQH quan tâm, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, việc sửa đổi lần này tập trung vào 4 luật thuế lớn, nhằm tạo cơ sở pháp lý để Chính phủ chủ động điều hành trong những tình huống khẩn cấp, nhất là trước những biến động bất thường của kinh tế thế giới, xung đột địa chính trị và tác động trực tiếp đến giá cả, nguồn cung nhiên liệu, từ đó ảnh hưởng đến ổn định kinh tế vĩ mô và đời sống người dân. Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho biết, trong bối cảnh như hiện nay, nếu không có cơ chế đủ linh hoạt để điều chỉnh các ngưỡng thuế, phí thì rất khó bảo đảm mục tiêu vừa tăng trưởng hai con số, vừa giữ ổn định kinh tế vĩ mô.
Về việc giao Chính phủ quy định một số ngưỡng cụ thể như doanh thu chịu thuế, Bộ trưởng Bộ Tài chính cho rằng đây là giải pháp cần thiết để bảo đảm tính linh hoạt trong điều hành. Ban đầu, cơ quan soạn thảo dự kiến giữ quy định cụ thể trong luật, tuy nhiên trước diễn biến khó lường của tình hình quốc tế, đặc biệt là biến động giá năng lượng và rủi ro đứt gãy nguồn cung, việc giao Chính phủ quyết định trong từng thời điểm sẽ phù hợp hơn, giúp phản ứng chính sách nhanh và sát thực tiễn hơn.
Liên quan đến chính sách thuế TTĐB đối với xe điện, Bộ trưởng Bộ Tài chính khẳng định việc kéo dài thời gian áp dụng mức thuế ưu đãi là cần thiết để thúc đẩy chuyển đổi xanh và phát triển ngành công nghiệp sạch. Theo đánh giá, hầu hết các quốc gia lớn đều có chính sách hỗ trợ mạnh mẽ cho xe điện, từ hỗ trợ nghiên cứu phát triển, đầu tư hạ tầng đến hỗ trợ trực tiếp cho người mua.
Dẫn kinh nghiệm quốc tế, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho biết, Trung Quốc đã hỗ trợ tới 903 tỉ USD trong vòng 03 năm để phát triển ngành công nghiệp xe điện; tại Bắc Kinh, xe điện được ưu tiên đăng ký lưu hành và được phép hoạt động 07 ngày/tuần, trong khi xe chạy xăng bị hạn chế. Mỹ hỗ trợ khoảng 5.000 USD/xe, còn Liên minh châu Âu cũng có nhiều chính sách tương tự. Trong khi đó, tại Việt Nam, các cơ chế hỗ trợ xe điện vẫn còn rất hạn chế, gần như chưa có chính sách đủ mạnh để hỗ trợ doanh nghiệp sản xuất trong nước.
Bộ Tài chính cũng cảnh báo năng lực sản xuất xe điện của Trung Quốc hiện đã vượt hơn 50% nhu cầu trong nước, đồng nghĩa với áp lực xuất khẩu và cạnh tranh đối với thị trường Việt Nam sẽ ngày càng lớn. Vì vậy, việc kéo dài ưu đãi thuế TTĐB đến năm 2031 không chỉ nhằm khuyến khích tiêu dùng xanh mà còn là giải pháp hỗ trợ ngành công nghiệp ô tô điện trong nước phát triển, tăng sức cạnh tranh trước làn sóng xe nhập khẩu giá rẻ. Tuy nhiên, Bộ cũng thừa nhận nếu so với chính sách hỗ trợ của nhiều quốc gia trên thế giới thì mức hỗ trợ hiện nay của Việt Nam vẫn còn khá khiêm tốn.
Phát biểu kết luận phiên họp, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng cho biết, UBTVQH nhất trí sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế TNCN, Luật Thuế GTGT, Luật Thuế TNDN và Luật Thuế TTĐB nhằm thể chế hóa kịp thời các chủ trương lớn của Đảng về chuyển đổi xanh, chuyển đổi năng lượng, phát triển kinh tế tư nhân và mục tiêu tăng trưởng hai con số gắn với ổn định kinh tế vĩ mô. Đồng thời yêu cầu các chính sách thuế phải bảo đảm hỗ trợ phù hợp đối với hộ kinh doanh, doanh nghiệp nhỏ và vừa; tăng tính công bằng, đồng bộ của hệ thống thuế; góp phần định hướng tiêu dùng, khuyến khích sử dụng phương tiện thân thiện với môi trường, giảm phát thải và hướng tới phát triển bền vững.
Để bảo đảm chất lượng dự án luật và tạo sự thống nhất cao khi trình Quốc hội, UBTVQH đề nghị Chính phủ tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện hồ sơ, tập trung vào một số nội dung trọng tâm. Trong đó, cần rà soát, thuyết minh rõ hơn và tăng tính thuyết phục đối với việc giao Chính phủ quy định các nội dung có tính biến động theo tình hình kinh tế - xã hội như ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế TNCN, không chịu thuế GTGT đối với hộ, cá nhân kinh doanh và mức doanh thu được miễn thuế TNDN. Đây là vấn đề được người dân đặc biệt quan tâm, cần được giải trình thấu đáo để đại biểu Quốc hội có cơ sở xem xét, quyết định.
Bên cạnh đó, cần nghiên cứu kỹ lưỡng về thời gian gia hạn áp dụng mức thuế suất thuế TTĐB đối với xe ô tô dưới 20 chỗ chạy bằng pin, bảo đảm hài hòa lợi ích và đúng mục tiêu chính sách, nhất là yêu cầu thúc đẩy tăng trưởng xanh, bảo vệ môi trường. Đồng thời, rà soát quy định về hiệu lực thi hành và thời điểm áp dụng đối với thuế TNCN, thuế GTGT, thuế TNDN để bảo đảm thống nhất, tránh phát sinh vướng mắc, tranh chấp và nâng cao tính khả thi trong tổ chức thực hiện.
UBTVQH cũng yêu cầu việc xây dựng dự án Luật phải tuân thủ nghiêm Quy định số 178 của Bộ Chính trị về kiểm soát quyền lực, phòng chống tham nhũng, tiêu cực trong công tác xây dựng pháp luật; Nghị quyết số 110 của Quốc hội về ngăn chặn, xử lý kịp thời các biểu hiện tiêu cực, lợi ích nhóm, lợi ích cục bộ trong xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật.
Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng đề nghị Chính phủ tiếp thu đầy đủ ý kiến của UBTVQH và cơ quan thẩm tra để hoàn thiện hồ sơ dự án luật, trình Quốc hội theo đúng quy định. Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội tiếp tục hoàn thiện báo cáo thẩm tra; Tổng Thư ký Quốc hội, Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội sắp xếp, báo cáo Quốc hội bổ sung nội dung này vào chương trình Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI, bảo đảm dự án luật được xem xét, thông qua kịp thời, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.
