Từ ngày 15/5/2026, Nghị định số 90/2026/NĐ-CP của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế chính thức có hiệu lực.
Theo đó, Nghị định số 90/2026/NĐ-CP này đã bổ sung nhiều quy định mới, điều chỉnh mức xử phạt theo hướng nghiêm khắc hơn, góp phần tăng cường kỷ cương, nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước trong lĩnh vực y tế và bảo hiểm y tế (BHYT).
Ảnh minh họa. Nguồn: Internet.
Nghị định số 90/2026/NĐ-CP quy định cụ thể các hành vi vi phạm hành chính, hình thức xử phạt, mức phạt và biện pháp khắc phục hậu quả đối với nhiều nhóm lĩnh vực thuộc y tế. Vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế được xác định là hành vi có lỗi do cá nhân, tổ chức thực hiện, vi phạm quy định pháp luật về quản lý nhà nước trong y tế nhưng chưa đến mức bị truy cứu trách nhiệm hình sự.
Các lĩnh vực được điều chỉnh gồm: Y tế dự phòng; phòng, chống HIV/AIDS; khám bệnh, chữa bệnh; dược, mỹ phẩm; thiết bị y tế; BHYT và dân số. Việc ban hành nghị định mới nhằm hoàn thiện hành lang pháp lý, đáp ứng yêu cầu quản lý trong thực tiễn, đồng thời xử lý kịp thời các hành vi vi phạm phát sinh.
Đáng chú ý, Nghị định số 90/2026/NĐ-CP bổ sung, điều chỉnh nhiều nội dung nhằm siết chặt quản lý trong hoạt động y tế. Trong đó có các quy định liên quan đến kinh doanh, sử dụng sản phẩm dinh dưỡng cho trẻ nhỏ; quy tắc hành nghề khám bệnh, chữa bệnh; hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu thuốc và nguyên liệu làm thuốc. Nhiều hành vi vi phạm cũng được điều chỉnh tăng mức xử phạt nhằm bảo đảm tính răn đe.
Trong lĩnh vực BHYT, nghị định làm rõ nhiều hành vi vi phạm phổ biến như chậm đóng, trốn đóng BHYT nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự; lập danh sách tham gia không đúng quy định; đưa người không thuộc diện quản lý vào danh sách tham gia bảo hiểm y tế; sử dụng thẻ BHYT không đúng quy định khi đi khám, chữa bệnh.
Một điểm mới nữa đó là Nghị định số 90/2026/NĐ-CP đã bổ sung hành vi vi phạm liên quan đến việc lập danh sách tham gia BHYT. Quy định này nhằm siết chặt trách nhiệm của người sử dụng lao động trong việc bảo đảm quyền lợi BHYT cho người lao động.
Theo đó, trường hợp người sử dụng lao động không lập hoặc lập danh sách không đầy đủ số người thuộc diện tham gia BHYT trong thời hạn 60 ngày kể từ ngày hết hạn phải thực hiện, nhưng chưa đến mức bị coi là trốn đóng, sẽ bị xử phạt từ 1 triệu đồng đến 35 triệu đồng, tùy theo số lượng lao động vi phạm.
Đối với hành vi cho người khác mượn thẻ bảo hiểm y tế hoặc sử dụng thẻ bảo hiểm y tế của người khác khi khám, chữa bệnh, mức phạt được áp dụng từ 1 triệu đồng đến dưới 20 triệu đồng, căn cứ vào tính chất và mức độ vi phạm.
Nghị định số 90/2026/NĐ-CP cũng quy định mức phạt từ 300.000 đồng đến 500.000 đồng đối với trường hợp thuộc diện bắt buộc tham gia BHYT nhưng không tham gia. Bên cạnh đó, người sử dụng lao động không lập hoặc lập danh sách không đầy đủ số người phải tham gia BHYT sau 60 ngày kể từ ngày hết hạn quy định có thể bị xử phạt từ 2 triệu đồng đến 70 triệu đồng, tùy từng trường hợp cụ thể.
Cùng với các mức xử phạt, Nghị định số 90/2026/NĐ-CP cũng quy định rõ các biện pháp khắc phục hậu quả tương ứng với từng hành vi vi phạm.
