Vai trò linh hoạt của Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Hà Tĩnh trong MTTQ sau sáp nhập góp phần bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng Cộng sản Việt Nam

1. Mở đầu

Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng Cộng sản Việt Nam là nhiệm vụ trọng yếu, được khẳng định tại Nghị quyết số 35-NQ/TW ngày 22/10/2018 của Bộ Chính trị về “Tăng cường bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trong tình hình mới”. Trong bối cảnh cách mạng công nghiệp 4.0, chuyển đổi số và hội nhập quốc tế sâu rộng, các thế lực thù địch ngày càng lợi dụng không gian mạng để xuyên tạc chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và đường lối của Đảng, đòi hỏi sự tham gia đồng bộ của cả hệ thống chính trị, trong đó các tổ chức chính trị - xã hội giữ vai trò quan trọng trong xây dựng “thế trận lòng dân”, củng cố niềm tin của nhân dân đối với Đảng.

Quan điểm này tiếp tục được kế thừa, phát triển qua các kỳ Đại hội Đảng. Đại hội XII xác định công tác tư tưởng, lý luận là “một mặt trận quan trọng”; Đại hội XIII nhấn mạnh yêu cầu tăng cường đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trong bối cảnh cách mạng công nghệ 4.0; đến Đại hội XIV (2026), Đảng tiếp tục coi bảo vệ nền tảng tư tưởng là nhiệm vụ chiến lược gắn với xây dựng Đảng và hệ thống chính trị tinh gọn, trong sạch, vững mạnh theo tinh thần Nghị quyết 18-NQ/TW, Nghị quyết 60-NQ/TW và các văn kiện mới.

Trong hệ thống chính trị Việt Nam đương đại, Mặt trận Tổ quốc (MTTQ) Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội là cầu nối giữa Đảng với nhân dân. Thực hiện Hướng dẫn số 31-HD/BTCTW ngày 23/4/2025, cơ quan tham mưu của các tổ chức chính trị - xã hội, trong đó có Hội Liên hiệp Phụ nữ (LHPN), được hợp nhất đầu mối với cơ quan Ủy ban MTTQ cùng cấp nhưng vẫn giữ “tính độc lập tương đối” trong tổ chức và hoạt động. Đây là bước cải cách quan trọng, thể hiện sự vận dụng sáng tạo lý luận Xây dựng Đảng vào thực tiễn hệ thống chính trị Việt Nam hiện nay.

Tại Hà Tĩnh, Hội LHPN tỉnh đã phát huy vai trò nòng cốt thông qua các mô hình như “lá chắn số”, “Phụ nữ với an ninh mạng”, “Phụ nữ với pháp luật”, gắn với cuộc vận động “Xây dựng gia đình 5 không, 3 sạch, 3 an”. Các hoạt động này không chỉ nâng cao kỹ năng số cho hội viên mà còn góp phần đấu tranh phản bác thông tin sai trái, thù địch trên không gian mạng. Sau sáp nhập, Hội vẫn duy trì tính linh hoạt trong vận động quần chúng, giáo dục chính trị - tư tưởng và giám sát, phản biện xã hội.

Bài viết tập trung phân tích vai trò linh hoạt của Hội LHPN tỉnh Hà Tĩnh trong MTTQ sau sáp nhập đối với công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, trên cơ sở tiếp cận liên ngành giữa lý luận Xây dựng Đảng và Chính trị học. Nghiên cứu không chỉ có ý nghĩa lý luận mà còn góp phần cung cấp cơ sở thực tiễn để nâng cao hiệu quả hoạt động của các tổ chức chính trị - xã hội trong bối cảnh triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng.

2. Cơ sở lý luận

Từ góc độ lý luận Xây dựng Đảng Cộng sản Việt Nam, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng là nhiệm vụ chiến lược của công tác tư tưởng, chính trị, nhằm củng cố niềm tin của nhân dân vào Đảng và xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh. Nghị quyết số 35-NQ/TW khẳng định: “Bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu của toàn Đảng, toàn quân và toàn dân; là trách nhiệm của cấp ủy, tổ chức đảng, của cán bộ, đảng viên và cả hệ thống chính trị” (Bộ Chính trị, 2018). Quan điểm này kế thừa tư tưởng Hồ Chí Minh về bảo vệ Đảng, đồng thời phát triển trong bối cảnh cách mạng công nghiệp 4.0 và hội nhập quốc tế sâu rộng, khi các thế lực thù địch gia tăng chống phá trên không gian mạng.

Qua các kỳ Đại hội Đảng, quan điểm bảo vệ nền tảng tư tưởng ngày càng được cụ thể hóa. Đại hội XII xác định công tác tư tưởng, lý luận là “một mặt trận quan trọng”; Đại hội XIII tiếp tục nhấn mạnh yêu cầu đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch; đến Đại hội XIV, nhiệm vụ này được gắn với xây dựng Đảng và hệ thống chính trị tinh gọn, trong sạch, vững mạnh theo tinh thần Nghị quyết 18-NQ/TW và Nghị quyết 60-NQ/TW. Đại hội XIV nhấn mạnh yêu cầu “đẩy mạnh xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh toàn diện; đổi mới đồng bộ phương thức và nâng cao năng lực tự đổi mới, tự hoàn thiện” nhằm bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng (Đảng CSVN, 2026).

Trong lý luận Xây dựng Đảng, các tổ chức chính trị - xã hội như Hội LHPN Việt Nam giữ vai trò “cầu nối” giữa Đảng với nhân dân, góp phần thực hiện Nghị quyết 35-NQ/TW thông qua giáo dục bản lĩnh chính trị, tuyên truyền và đấu tranh phản bác thông tin sai trái, thù địch. Các mô hình hoạt động của Hội, đặc biệt tại địa bàn nông thôn, ven biển như Hà Tĩnh, đã cụ thể hóa nguyên tắc “xây” và “chống”: “xây” bằng tuyên truyền, giáo dục giá trị cách mạng; “chống” bằng đấu tranh trên mặt trận tư tưởng - văn hóa và không gian mạng.

Từ góc độ Chính trị học, quá trình cải cách tổ chức bộ máy theo tinh thần Nghị quyết 18-NQ/TW và Nghị quyết 60-NQ/TW đã thúc đẩy xu hướng tinh gọn, nâng cao hiệu lực, hiệu quả của hệ thống chính trị. Hướng dẫn số 31-HD/BTCTW và Quy định số 301-QĐ/TW quy định cơ quan tham mưu của MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội được hợp nhất đầu mối nhưng vẫn giữ nguyên tư cách pháp nhân, con dấu, tài khoản riêng và “tính độc lập tương đối”. Việc Chủ tịch Hội LHPN tỉnh đồng thời là Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ tỉnh thể hiện sự linh hoạt giữa vai trò đại diện quần chúng và tham gia quản lý nhà nước, góp phần hoàn thiện hệ thống chính trị dân chủ, pháp quyền, XHCN.

Trong bối cảnh sau Đại hội XIV, việc sáp nhập không làm mất đi vai trò riêng của Hội LHPN mà tạo điều kiện để Hội phát huy tính chủ động, sáng tạo trong hoạt động. Đây là bước phát triển phù hợp với mô hình “Nhà nước pháp quyền XHCN của Nhân dân, do Nhân dân, vì Nhân dân”, bảo đảm vừa tinh gọn bộ máy vừa duy trì hiệu quả hoạt động của các tổ chức quần chúng.

Vai trò linh hoạt của Hội LHPN tỉnh Hà Tĩnh trong MTTQ sau sáp nhập vừa là thực tiễn sinh động của công tác xây dựng Đảng về tư tưởng, chính trị từ cơ sở, vừa là minh chứng cho hiệu quả vận hành của hệ thống chính trị sau tinh gọn bộ máy. Thông qua các mô hình giáo dục chính trị, xây dựng “lá chắn số”, giám sát và phản biện xã hội, Hội đã góp phần củng cố “thế trận lòng dân”, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong bối cảnh mới.

3. Thực trạng vị thế của Hội LHPN tỉnh Hà Tĩnh trong MTTQ sau sáp nhập

Sau khi Ban CHTW Đảng khóa XIII ban hành Nghị quyết số 60-NQ/TW ngày 12/4/2025 về “Một số vấn đề về tiếp tục đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả” và Ban TCTW ban hành Hướng dẫn số 31-HD/BTCTW ngày 23/4/2025 về “việc thành lập tổ chức đảng tương ứng các đơn vị hành chính ở địa phương và sắp xếp tổ chức bộ máy cơ quan MTTQ Việt Nam, đoàn thể cấp tỉnh, cấp xã”, Quy định số 301-QĐ/TW ngày 9/6/2025 của Ban Bí thư về chức năng, nhiệm vụ, tổ chức bộ máy Cơ quan Ủy ban MTTQ Việt Nam cấp tỉnh, cấp xã, từ tháng 7/2025, cơ quan tham mưu giúp việc của Hội LHPN tỉnh Hà Tĩnh được hợp nhất chung đầu mối với cơ quan Ủy ban MTTQ tỉnh, hình thành Ban Công tác Phụ nữ thuộc cơ quan MTTQ tỉnh. Chủ tịch Hội LHPN tỉnh đồng thời kiêm nhiệm chức vụ Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ tỉnh. Tại cấp xã, Chủ tịch Hội LHPN xã, phường là một trong tối đa 5 Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ xã, phường, đặc khu trực thuộc tỉnh. Đây là bước triển khai cụ thể hóa tinh thần Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng (tháng 1/2026), khẳng định “tiếp tục đẩy mạnh xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh toàn diện; đổi mới đồng bộ phương thức và nâng cao năng lực tự đổi mới, tự hoàn thiện” (Đảng CSVN, 2026).

Việc sáp nhập này không phải là “hòa tan” mà là sắp xếp tinh gọn theo nguyên tắc giữ nguyên tư cách pháp nhân, con dấu, tài khoản riêng và “tính độc lập tương đối” của Hội LHPN. Theo Điều lệ Hội LHPN Việt Nam (sửa đổi, bổ sung năm 2022) và Luật MTTQ Việt Nam năm 2015 (sửa đổi, bổ sung), Hội vẫn tổ chức Đại hội theo quy định riêng, có quyền trình dự án luật, kiến nghị chính sách với Quốc hội, Chính phủ và các cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Hướng dẫn 31-HD/BTCTW đã quy định rõ: “các tổ chức chính trị - xã hội vẫn giữ nguyên tư cách pháp nhân, con dấu, tài khoản riêng và tính độc lập tương đối trong tổ chức, hoạt động” (Ban TCTW, 2025). Nhờ đó, Hội LHPN tỉnh Hà Tĩnh không bị mất bản chất là tổ chức chính trị - xã hội đại diện cho quyền và lợi ích chính đáng của phụ nữ, mà vẫn chủ động triển khai các phong trào riêng, đồng thời phối hợp chặt chẽ hơn với MTTQ trong công tác vận động quần chúng, giám sát phản biện xã hội và xây dựng “thế trận lòng dân”.

Thực tiễn tại Hà Tĩnh - tỉnh có đặc thù địa bàn nông thôn chiếm tỷ lệ cao, ven biển dài với 12 huyện, thị xã, thành phố và 69 xã, phường, đặc khu sau sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã - cho thấy sau sáp nhập, hoạt động của Hội LHPN không bị gián đoạn mà còn được tăng cường hiệu quả phối hợp với MTTQ. Đến tháng 10/2025, 69/69 Hội LHPN cấp xã, phường đã hoàn thành Đại hội đại biểu phụ nữ cấp cơ sở theo đúng Điều lệ và các văn bản hướng dẫn của Trung ương, sớm hơn kế hoạch chung của tỉnh. Chủ tịch Hội LHPN tỉnh đã trực tiếp chỉ đạo và tham dự nhiều đại hội cấp cơ sở, như Đại hội Hội LHPN phường Trần Phú (tháng 9/2025) - đơn vị được thành lập trên cơ sở sáp nhập 4 Hội LHPN cũ (Hộ Độ, Thạch Hạ, Thạch Trung, Đồng Môn) với hơn 6.300 hội viên. Tại các buổi làm việc với Ban Thường trực MTTQ tỉnh (tháng 4/2026), Hội LHPN tỉnh báo cáo đã ổn định tổ chức tại 69 Hội phụ nữ xã, phường  và 3 đơn vị trực thuộc gồm: Ban Phụ nữ Công an tỉnh, Hội  phụ nữ Ban chỉ huy biên phòng tỉnh và Hội phụ nữ cơ quan BCH Quân sự tỉnh với tổng số hội viên trên 235.500 người, duy trì và phát triển các mô hình “Phụ nữ với an ninh mạng”, “lá chắn số” từ mỗi gia đình, “Phụ nữ với pháp luật” và cuộc vận động “Xây dựng gia đình 5 không, 3 sạch, 3 an”. Những mô hình này đã được lồng ghép chặt chẽ nội dung bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng theo Nghị quyết 35-NQ/TW, giúp hội viên phụ nữ nông thôn, ven biển nâng cao khả năng nhận diện và phản bác thông tin sai trái, thù địch trên không gian mạng - một trong những mặt trận nóng bỏng nhất hiện nay.

Từ góc độ lý luận Xây dựng Đảng Cộng sản Việt Nam, vị thế mới của Hội LHPN trong MTTQ sau sáp nhập đã góp phần củng cố công tác xây dựng Đảng về tư tưởng từ cơ sở. Hội không chỉ là “cầu nối” giữa Đảng với phụ nữ mà còn trở thành lực lượng nòng cốt thực hiện Nghị quyết 35-NQ/TW thông qua giáo dục bản lĩnh chính trị, vận động hội viên tham gia đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái. Các hoạt động tuyên truyền đường lối Đại hội XIV, Nghị quyết 60-NQ/TW và Hướng dẫn 31-HD/BTCTW được Hội triển khai sâu rộng qua sinh hoạt chi hội, hội nghị phụ nữ trực tiếp kết hợp trực tuyến, giúp củng cố niềm tin của nhân dân vào Đảng trong bối cảnh tinh gọn bộ máy. Đây chính là minh chứng sinh động cho quan điểm của Đảng tại Đại hội XIV: “xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh toàn diện” phải gắn liền với phát huy vai trò của các tổ chức chính trị - xã hội (Đảng CSVN, 2026).

Từ góc độ Chính trị học về hệ thống chính trị Việt Nam đương đại, việc hợp nhất cơ quan tham mưu nhưng vẫn bảo đảm “tính độc lập tương đối” là bước phát triển tất yếu của mô hình chính trị “dân chủ, pháp quyền, XHCN”. Chủ tịch Hội kiêm Phó Chủ tịch MTTQ tỉnh thể hiện sự linh hoạt giữa vai trò đại diện quần chúng và tham gia quản lý nhà nước, góp phần hoàn thiện cơ chế phối hợp, giám sát, phản biện xã hội theo Luật MTTQ. Tuy nhiên, thực tiễn Hà Tĩnh cũng lộ rõ một số hạn chế. Biên chế cán bộ Hội sau sáp nhập bị thu hẹp đáng kể (theo tinh thần tinh gọn bộ máy), trong khi địa bàn tỉnh rộng lớn, dân cư phân bố thưa thớt ở vùng nông thôn, ven biển, dẫn đến khó khăn trong tiếp cận hội viên, tổ chức hoạt động sâu rộng. Việc bố trí cán bộ kiêm nhiệm nhiều lĩnh vực cũng tạo ra áp lực công việc lớn, nhất là đối với các vị trí vừa tham gia lãnh đạo tổ chức, vừa đảm nhiệm nhiệm vụ chuyên môn tại các ban dùng chung của cơ quan Ủy ban MTTQ cấp tỉnh; trong một số nội dung, chưa bảo đảm được tính chuyên sâu trong tham mưu theo từng lĩnh vực và ảnh hưởng đến công tác vận động phụ nữ tham gia bảo vệ nền tảng tư tưởng. Ngoài ra, chuyển đổi số tại cơ sở còn bất cập, một bộ phận hội viên lớn tuổi ở vùng sâu, vùng xa chưa quen với công nghệ, đòi hỏi Hội phải linh hoạt hơn trong phương thức hoạt động, kết hợp truyền thống và hiện đại.

Mặc dù tồn tại những hạn chế trên, nhưng tổng thể, sau hơn 10 tháng thực hiện mô hình mới (từ tháng 7/2025 đến tháng 5/2026), hoạt động của Hội LHPN tỉnh Hà Tĩnh vẫn duy trì đà phát triển, không chỉ không suy giảm mà còn tăng cường sức mạnh phối hợp với MTTQ trong giám sát việc thực hiện chính sách cho phụ nữ, vận động quần chúng tham gia các chương trình mục tiêu quốc gia và xây dựng “thế trận lòng dân”. Các phong trào “Xây dựng người phụ nữ Hà Tĩnh thời đại mới”, “Hội viên phụ nữ tham gia chuyển đổi số” đã được nhân rộng, góp phần trực tiếp vào công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên địa bàn tỉnh. Điều này khẳng định tính khoa học của cải cách tổ chức bộ máy theo Nghị quyết 18-NQ/TW (2017), Kết luận 60-KL/TW và đặc biệt là tinh thần Nghị quyết Đại hội XIV.

4. Vai trò linh hoạt của Hội góp phần bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng

Vai trò linh hoạt của Hội LHPN tỉnh Hà Tĩnh trong MTTQ sau sáp nhập là minh chứng sinh động và thuyết phục cho sự kết hợp giữa lý luận Xây dựng Đảng Cộng sản Việt Nam với Chính trị học về hệ thống chính trị Việt Nam đương đại. Trong bối cảnh triển khai Nghị quyết số 60-NQ/TW ngày 12/4/2025 của Ban CHTW Đảng khóa XIII, Hướng dẫn số 31-HD/BTCTW ngày 23/4/2025 của Ban TCTW và Quy định số 301-QĐ/TW ngày 9/6/2025 của Ban Bí thư Trung ương Đảng, Hội LHPN tỉnh đã chủ động thích ứng với vị thế mới - cơ quan tham mưu hợp nhất đầu mối với MTTQ nhưng vẫn giữ nguyên tư cách pháp nhân, con dấu, tài khoản riêng và “tính độc lập tương đối” - để phát huy tối đa sức sáng tạo, sâu sát cơ sở. Vai trò này trực tiếp góp phần thực hiện Nghị quyết số 35-NQ/TW ngày 22/10/2018 của Bộ Chính trị, đặc biệt trong bối cảnh Đại hội XIV của Đảng khẳng định bảo vệ nền tảng tư tưởng là “nhiệm vụ chiến lược then chốt”, gắn liền với xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh toàn diện và tinh gọn hệ thống chính trị (Đảng CSVN, 2026).Từ góc độ Xây dựng Đảng, vai trò linh hoạt của Hội chính là cụ thể hóa nguyên tắc “xây” và “chống” của Nghị quyết 35-NQ/TW, trong đó “xây” là cơ bản, lâu dài bằng giáo dục chính trị, tư tưởng; “chống” phải kịp thời, kiên quyết trên mặt trận tư tưởng - văn hóa và không gian mạng. Từ góc độ Chính trị học, vị thế kiêm nhiệm của Chủ tịch Hội với Phó Chủ tịch MTTQ tỉnh thể hiện sự vận hành linh hoạt của hệ thống chính trị “dân chủ, pháp quyền, XHCN” sau tinh gọn bộ máy, góp phần hoàn thiện cơ chế phối hợp, giám sát, phản biện xã hội theo Luật MTTQ Việt Nam 2015 (sửa đổi, bổ sung). Ba khía cạnh sau đây làm rõ vai trò linh hoạt này một cách cụ thể, sâu sắc và toàn diện.

Thứ nhất, vai trò giáo dục chính trị, tư tưởng cho hội viên và nhân dân được Hội LHPN tỉnh Hà Tĩnh triển khai bài bản, sáng tạo và hiệu quả cao. Hội đẩy mạnh tuyên truyền đường lối, chủ trương của Đảng qua hệ thống sinh hoạt chi hội, hội nghị phụ nữ định kỳ, kết hợp hài hòa giữa hình thức trực tiếp và trực tuyến, đặc biệt sau sáp nhập khi biên chế mỏng nhưng công nghệ số được ứng dụng rộng rãi. Các mô hình “Phụ nữ với pháp luật” và “Phụ nữ với an ninh mạng” đã trở thành nền tảng quan trọng, giúp hơn 235.500 hội viên trên địa bàn tỉnh nâng cao bản lĩnh chính trị, khả năng nhận diện và phản bác thông tin sai trái, thù địch trên không gian mạng - “mặt trận” nóng bỏng nhất hiện nay theo tinh thần Nghị quyết 35-NQ/TW.

Cụ thể, từ tháng 7/2025 đến tháng 5/2026, các cấp Hội phối hợp tổ chức hơn 450 buổi tập huấn, hội thảo trực tuyến cho cán bộ, hội viên cấp cơ sở, lồng ghép nội dung bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng với việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh.  Nhiều đơn vị Hội phụ nữ cơ sở đã làm tốt công tác tuyên truyền, vận động hội viên tham gia các câu lạc bộ “Phụ nữ với an ninh mạng”, Câu lạc bộ “Phụ nữ số”, “Phụ nữ giúp nhau chuyển đổi số”, trang bị kỹ năng sử dụng mạng xã hội an toàn, kịp thời lan tỏa thông tin tích cực và đấu tranh phản bác luận điệu xuyên tạc đường lối Đại hội XIV. Đây không chỉ là hoạt động giáo dục mà còn là thực tiễn sinh động của công tác xây dựng Đảng về tư tưởng từ cơ sở, góp phần củng cố niềm tin của nhân dân vào Đảng trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng và cách mạng công nghiệp 4.0.

Thứ hai, Hội LHPN tỉnh Hà Tĩnh đã cụ thể hóa xuất sắc vai trò xây dựng “lá chắn số” và “thế trận lòng dân” từ mỗi gia đình - một đóng góp thiết thực, sáng tạo vào công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. Tại Hà Tĩnh - tỉnh có đặc thù nông thôn chiếm tỷ lệ cao, ven biển dài với nhiều thách thức về chuyển đổi số - Hội đã lồng ghép chặt chẽ tiêu chí “bảo vệ nền tảng tư tưởng” vào cuộc vận động “Xây dựng gia đình 5 không, 3 sạch, 3 an” (“5 không: Không nghèo, không bạo lực, Không vi phạm pháp luật và tệ nạn xã hội, Không lãng phí, Không có trẻ suy dinh dưỡng và bỏ học; “3 sạch”: Sạch nhà, sạch bếp và sạch ngõ. “3 an”: An toàn- an tâm-an sinh). Phụ nữ nông thôn, ven biển - lực lượng nòng cốt chiếm đa số hội viên - trở thành “lá chắn số” từ mỗi gia đình, lan tỏa giá trị tích cực, chống lại các luận điệu xuyên tạc về Đảng, Nhà nước và chế độ XHCN.

Theo báo cáo của Hội LHPN tỉnh đến tháng 4/2026, đã có hàng nghìn gia đình hội viên được công nhận “Gia đình 5 không, 3 sạch” gắn với tiêu chí “bảo vệ nền tảng tư tưởng”, trong đó phụ nữ là người trực tiếp sử dụng điện thoại thông minh, mạng xã hội để tuyên truyền đường lối Đảng, phản bác thông tin giả mạo. Các mô hình “Gia đình số”, “Gia đình 5 có - nông thôn mới kiểu mẫu” đã được nhân rộng tại 69 xã, phường sau sáp nhập, giúp hội viên nâng cao nhận thức, biến mỗi gia đình thành tế bào vững chắc của “thế trận lòng dân”. Từ góc độ Xây dựng Đảng, đây là cách cụ thể hóa Nghị quyết 35-NQ/TW một cách sáng tạo: “xây” bằng giáo dục giá trị cách mạng trong từng gia đình; “chống” bằng đấu tranh hàng ngày trên không gian mạng. Từ góc độ Chính trị học, mô hình này khẳng định vai trò của tổ chức chính trị - xã hội trong việc hoàn thiện hệ thống chính trị tinh gọn, nơi MTTQ và Hội LHPN phối hợp chặt chẽ để phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc.

Thứ ba, với vị thế mới trong MTTQ, Hội LHPN tỉnh Hà Tĩnh phát huy vai trò tham gia giám sát, phản biện xã hội và góp phần xây dựng đại đoàn kết toàn dân tộc một cách linh hoạt, hiệu quả. Chủ tịch Hội với tư cách Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ tỉnh, tham gia trực tiếp xây dựng chương trình hành động chung của MTTQ, giám sát việc thực hiện chính sách cho phụ nữ, trẻ em và người dân vùng nông thôn, ven biển. Sự linh hoạt giữa vai trò “đoàn thể” (tổ chức chính trị - xã hội độc lập tương đối) và “phần của MTTQ” giúp Hội vừa sâu sát cơ sở, vừa phối hợp chặt chẽ với các tổ chức khác trong hệ thống chính trị, góp phần củng cố niềm tin của nhân dân vào Đảng.

Thực tiễn cho thấy, sau sáp nhập, các cấp Hội đã chủ trì và phối hợp tham gia giám sát hơn 120 đợt tại các dự án phát triển kinh tế - xã hội, chương trình xây dựng Nông thôn mới, đô thị văn mình, kịp thời phản biện các bất cập về bình đẳng giới, an sinh xã hội, đồng thời vận động hội viên tham gia các phong trào thi đua “Xây dựng người phụ nữ Hà Tĩnh thời đại mới”. Những hoạt động này không chỉ thực hiện Nghị quyết 35-NQ/TW mà còn góp phần hoàn thiện cơ chế dân chủ cơ sở theo tinh thần Đại hội XIV, khẳng định vai trò của các tổ chức quần chúng trong việc xây dựng “Nhà nước pháp quyền XHCN của Nhân dân, do Nhân dân, vì Nhân dân”.

Kết quả là, sau hơn 10 tháng thực hiện mô hình sáp nhập (từ tháng 7/2025 đến tháng 5/2026), các phong trào của Hội LHPN tỉnh Hà Tĩnh không chỉ duy trì mà còn phát huy hiệu quả rõ rệt, góp phần xây dựng “lá chắn tư tưởng” vững chắc trên địa bàn nông thôn - ven biển. Số lượng hội viên tham gia các hoạt động bảo vệ nền tảng tư tưởng tăng lên so với trước sáp nhập; các mô hình “lá chắn số” được nhân rộng, góp phần giảm thiểu tác động tiêu cực của thông tin sai trái. Từ góc độ Xây dựng Đảng, đây là thành công trong công tác tư tưởng, chính trị từ cơ sở; từ góc độ Chính trị học, đây là minh chứng khoa học cho sự vận hành hiệu quả của hệ thống chính trị sau tinh gọn, thể hiện tính ưu việt của mô hình lãnh đạo của Đảng trong bối cảnh mới.

5. Một số giải pháp nâng cao hiệu quả

Để phát huy hơn nữa vai trò linh hoạt của Hội LHPN tỉnh Hà Tĩnh trong MTTQ sau sáp nhập, góp phần bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng Cộng sản Việt Nam theo Nghị quyết số 35-NQ/TW, cần thực hiện đồng bộ, quyết liệt và sáng tạo một hệ thống giải pháp toàn diện, gắn chặt với bối cảnh hệ thống chính trị Việt Nam đương đại sau Đại hội XIV. Các giải pháp này không chỉ khắc phục những hạn chế đã nêu trong thực trạng (biên chế mỏng, địa bàn rộng sau sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã) mà còn phát huy tối đa “tính độc lập tương đối” của Hội theo Hướng dẫn số 31-HD/BTCTW ngày 23/4/2025 của Ban TCTW, đồng thời cụ thể hóa tinh thần Nghị quyết Đại hội XIV về “xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh toàn diện; đổi mới đồng bộ phương thức và nâng cao năng lực tự đổi mới, tự hoàn thiện” (Đảng CSVN, 2026). Từ góc độ Xây dựng Đảng, các giải pháp tập trung vào công tác tư tưởng, chính trị từ cơ sở; từ góc độ Chính trị học, chúng góp phần hoàn thiện cơ chế vận hành của hệ thống chính trị tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả.

Thứ nhất, tăng cường đào tạo, bồi dưỡng cán bộ Hội về kỹ năng số, bản lĩnh chính trị và phương thức hoạt động mới trong cơ quan MTTQ hợp nhất. Đây là giải pháp then chốt, vì sau sáp nhập từ tháng 7/2025, cán bộ Hội LHPN tỉnh Hà Tĩnh phải kiêm nhiệm nhiều nhiệm vụ, trong khi yêu cầu bảo vệ nền tảng tư tưởng trên không gian mạng ngày càng cao. Cần xây dựng chương trình đào tạo dài hạn, phối hợp chặt chẽ giữa Ban Công tác Phụ nữ (MTTQ tỉnh), Ban Tuyên giáo và CTXH cơ quan Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh, Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy và các trường chính trị, với nội dung trọng tâm là kỹ năng nhận diện, phản bác thông tin sai trái, thù địch theo Nghị quyết 35-NQ/TW, đồng thời trang bị phương thức hoạt động mới trong môi trường MTTQ tinh gọn. Tại Hà Tĩnh, có thể tổ chức ít nhất 4-6 khóa tập huấn/năm cho hơn 235.500 hội viên, tập trung vào cán bộ cấp xã, phường (đã hoàn thành 100% Đại hội cấp cơ sở vào tháng 10/2025), kết hợp trực tiếp và trực tuyến. Giải pháp này không chỉ nâng cao bản lĩnh chính trị cho cán bộ Hội mà còn góp phần xây dựng đội ngũ cán bộ “vừa hồng vừa chuyên” theo tinh thần Đại hội XIV, khẳng định vai trò của tổ chức chính trị - xã hội trong hệ thống chính trị đương đại.

Thứ hai, xây dựng và nhân rộng các mô hình tiêu biểu như “Phụ nữ với an ninh mạng”, “lá chắn số” gắn chặt với Cuộc vận động “Xây dựng gia đình 5 không, 3 sạch, 3 an”. Đây là giải pháp mang tính thực tiễn cao, trực tiếp cụ thể hóa vai trò “xây” và “chống” của Nghị quyết 35-NQ/TW. Hội LHPN tỉnh cần chỉ đạo các cấp Hội nghiên cứu, hoàn thiện và nhân rộng các mô hình đã có hiệu quả như câu lạc bộ “Phụ nữ hội nhập trên môi trường mạng”, “Phụ nữ với pháp luật”, đồng thời lồng ghép tiêu chí “bảo vệ nền tảng tư tưởng” vào Cuộc vận động “Xây dựng gia đình 5 không, 3 sạch, 3 an” một cách sâu sắc hơn. Trong năm 2026, phấn đấu thành lập thêm ít nhất 20-30 câu lạc bộ mới tại các xã ven biển và nông thôn, với sự tham gia của hơn 50.000 hội viên, biến mỗi gia đình phụ nữ thành “lá chắn số” vững chắc. Từ góc độ Xây dựng Đảng, đây là cách làm sáng tạo để giáo dục chính trị tư tưởng cho quần chúng từ cơ sở; từ góc độ Chính trị học, mô hình này khẳng định sức sống của tổ chức chính trị - xã hội trong hệ thống MTTQ sau sáp nhập, góp phần xây dựng “thế trận lòng dân” theo tinh thần Đại hội XIV.

Thứ ba, hoàn thiện cơ chế phối hợp giữa Ban Công tác Phụ nữ với các ban khác trong MTTQ, đảm bảo tính chuyên môn và “tính độc lập tương đối” của Hội. Theo Hướng dẫn 31-HD/BTCTW, cơ quan tham mưu đã hợp nhất đầu mối nhưng Hội vẫn giữ nguyên tư cách pháp nhân, con dấu và tài khoản riêng. Do đó, cần ban hành quy chế phối hợp cụ thể giữa Ban Công tác Phụ nữ với Ban Dân chủ - Giám sát và Phản biện xã hội, Ban Tuyên giáo và CTXH... nhằm tránh chồng chéo, phát huy sức mạnh tổng hợp. Chủ tịch Hội với vai trò Phó Chủ tịch MTTQ tỉnh cần chủ trì xây dựng cơ chế này, bảo đảm Hội vẫn chủ động triển khai phong trào riêng như “Xây dựng người phụ nữ Hà Tĩnh thời đại mới”. Giải pháp này thể hiện sự kết hợp giữa lý luận Xây dựng Đảng (xây dựng Đảng về tổ chức) và Chính trị học (hoàn thiện cơ chế vận hành hệ thống chính trị tinh gọn), góp phần nâng cao hiệu lực lãnh đạo của Đảng trong bối cảnh mới.

Thứ tư, tăng cường nghiên cứu, tổng kết thực tiễn để khái quát hóa lý luận, góp phần hoàn thiện hệ thống chính trị Việt Nam đương đại. Hội LHPN tỉnh Hà Tĩnh cần phối hợp với các viện nghiên cứu, trường đại học tiến hành các đề tài khoa học về vai trò của tổ chức chính trị - xã hội sau sáp nhập, tập trung vào bảo vệ nền tảng tư tưởng theo Nghị quyết 35-NQ/TW. Kết quả nghiên cứu phải được tổng kết định kỳ (hàng năm) và báo cáo cấp ủy, MTTQ tỉnh để nhân rộng. Đồng thời, đẩy mạnh hợp tác quốc tế trong trao đổi kinh nghiệm về vận động phụ nữ tham gia bảo vệ an ninh mạng, phù hợp với hội nhập quốc tế sâu rộng theo tinh thần Đại hội XIV. Giải pháp này không chỉ cung cấp cơ sở khoa học cho công tác xây dựng Đảng mà còn làm phong phú thêm lý luận Chính trị học về mô hình hệ thống chính trị Việt Nam sau tinh gọn.

Ngoài ra, cần bổ sung hai giải pháp hỗ trợ quan trọng: (1) Tăng cường nguồn lực tài chính, cơ sở vật chất cho các hoạt động của Hội trong cơ quan MTTQ hợp nhất, đảm bảo kinh phí cho mô hình “lá chắn số” và chuyển đổi số; (2) Xây dựng cơ chế theo dõi, đánh giá định kỳ hiệu quả vai trò của Hội, gắn với thi đua khen thưởng theo chủ đề hoạt động năm 2026 của Hội LHPN Việt Nam: “Đổi mới, sáng tạo, cụ thể hóa đưa Nghị quyết Đại hội Đảng, Đại hội MTTQ và Đại hội đại biểu Phụ nữ các cấp vào cuộc sống”. Việc thực hiện đồng bộ các giải pháp trên sẽ giúp Hội LHPN tỉnh Hà Tĩnh tiếp tục phát huy vai trò nòng cốt, góp phần bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng trong kỷ nguyên số.

Kết luận

Vai trò của Hội LHPN tỉnh Hà Tĩnh trong MTTQ sau sáp nhập đã khẳng định hiệu quả của mô hình hệ thống chính trị tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả theo các chủ trương của Đảng. Thông qua giáo dục chính trị - tư tưởng, xây dựng “lá chắn số”, củng cố “thế trận lòng dân” và thực hiện giám sát, phản biện xã hội, Hội đã góp phần thiết thực bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng theo Đảng Cộng sản Việt Nam và Nghị quyết 35-NQ/TW.

Thực tiễn hơn 10 tháng triển khai mô hình mới cho thấy các phong trào phụ nữ tại Hà Tĩnh tiếp tục phát huy hiệu quả, củng cố niềm tin của nhân dân đối với Đảng và hệ thống chính trị. Nghiên cứu đồng thời khẳng định, trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập quốc tế, các tổ chức chính trị - xã hội như Hội LHPN giữ vai trò quan trọng trong xây dựng Đảng và bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đồng thời cung cấp giá trị tham khảo cho các địa phương trong quá trình tiếp tục tinh gọn bộ máy theo tinh thần Đại hội XIV.

Tài liệu tham khảo

Ban Bí thư. (2025). Quy định số 301-QĐ/TW ngày 9/6/2025 về chức năng, nhiệm vụ, tổ chức bộ máy cơ quan Ủy ban MTTQ Việt Nam cấp tỉnh, cấp xã.

Ban TCTW. (2025). Hướng dẫn số 31-HD/BTCTW ngày 23/4/2025 về việc thành lập tổ chức đảng tương ứng các đơn vị hành chính ở địa phương và sắp xếp tổ chức bộ máy cơ quan MTTQ Việt Nam, đoàn thể cấp tỉnh, cấp xã.

Báo Hà Tĩnh. (2025). 100% xã, phường ở Hà Tĩnh hoàn thành đại hội đại biểu phụ nữ. http://dhtn.hatinh.gov.vn

Báo Hà Tĩnh. (2025). Bà Nguyễn Thị Lệ Hà tái đắc cử Chủ tịch Hội LHPN tỉnh Hà Tĩnh nhiệm kỳ 2025 - 2030. https://baohatinh.vn

Bộ Chính trị. (2018). Nghị quyết số 35-NQ/TW ngày 22/10/2018 về tăng cường bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trong tình hình mới.

Đảng CSVN. (2016). Văn kiện ĐHĐBTQ lần thứ XII. Nxb CTQGST, Hà Nội.

Đảng CSVN. (2021). Văn kiện ĐHĐBTQ lần thứ XIII. Nxb CTQGST, Hà Nội.

Đảng CSVN. (2026). Nghị quyết ĐHĐBTQ lần thứ XIV.

Hội LHPN tỉnh Hà Tĩnh. (2025). Báo cáo hoạt động sau sáp nhập MTTQ (tháng 7/2025 - 4/2026).

Hội LHPN Việt Nam. (2025). Báo cáo tổng kết hoạt động năm 2025 và phương hướng nhiệm vụ năm 2026.

Hội LHPN Việt Nam. (2025). Chủ đề hoạt động năm 2026: “Đổi mới, sáng tạo, cụ thể hóa đưa Nghị quyết Đại hội Đảng, Đại hội MTTQ và Đại hội đại biểu Phụ nữ các cấp vào cuộc sống”. https://hoilhpn.org.vn

Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam. (2026). Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong lĩnh vực bình đẳng giới và quyền con người theo tinh thần Nghị quyết số 35-NQ/TW.

THS. TRẦN THỊ HUYỀN TRANG

Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Hà Tĩnh