Người cho rằng: “Lãng phí khác với tham ô ở chỗ người gây lãng phí không trực tiếp trộm cắp của công làm của riêng. Nhưng kết quả thì tổn hại rất nghiêm trọng cho nhà nước cho nhân dân. Lãng phí có nhiều nguyên nhân. Hoặc lãng phí lập kế hoạch không chu đáo. Hoặc vì trong khi thực hiện kế hoạch tính toán không cẩn thận. Hoặc vì bệnh hình thức xa xỉ, phô trương. Hoặc thiếu tinh thần bảo vệ của công. Nói tóm lại thiếu ý thức trách nhiệm, thiếu ý thức qúy trọng sức của, sức người của Nhà nước, của nhân dân”.
Vụ đại án Vạn Thịnh Phát là vụ tiêu cực, tham nhũng lớn được điều tra, xét xử làm cho nhân dân rất phấn khởi, tin tưởng vào công cuộc phòng chống tham nhũng, tiêu cực, lãng phí của Đảng. Nguồn: TTXVN.
Người chỉ ra căn bệnh tiêu cực, tham nhũng, lãng phí: “Là do cán bộ xa rời thực tế, xa rời quần chúng. Đối với công việc thì không điều tra, kỹ lượng, chỉ đạo qua loa, chung chung. Không lắng nghe ý kiến của quần chúng, không dân chủ. Sợ phê bình và tự phê bình. Không giữ đúng nguyên tắc lãnh đạo tập thể, phân công phụ trách của Đảng”.
Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh tham ô, tham nhũng, tha hóa, biến chất là ung nhọt vô cùng nguy hiểm trong mỗi cán bộ, đảng viên, làm hại đến uy tín của Đảng, có hại đến nhân dân. Do đó mỗi cán bộ, đảng viên phải công khai, mạnh dạn gạt bỏ cho thật sạch những ung nhọt đó thì thân thể mới khỏe mạnh. Người cho rằng để đẩy lùi, ngăn chặn tham ô, lãng phí, quan liêu, tha hóa Đảng ta cần có những giải pháp đồng bộ, quyết liệt, đây là một cuộc chiến, rất nặng nề phức tạp chống lại cái cũ, lạc hậu, thói hư, tật xấu.
Đảng ta xác định phòng chống tiêu cực, tham nhũng là cuộc đấu tranh quyết liệt giữa cái tốt và cái xấu, cái cũ và cái mới, giữa đạo đức cách mạng cần, kiệm liêm chính, chí công vô tư, kẻ thù là tệ tham ô, lãng phí, quan liêu.
Trong cuốn sách của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng: “Kiên quyết, kiên trì đấu tranh phòng chống tham nhũng, tiêu cực, góp phần xây dựng Đảng và Nhà nước trong sạch vững mạnh” có ý nghĩa hết sức quan trọng trong bối cảnh cuộc chiến chống tham nhũng, tiêu cực ở Việt Nam đang được Đảng ta lãnh đạo với quyết tâm không có vùng cấm, không có ngoại lệ, không chịu sự tác động không đúng của bất kỳ cá nhân, tổ chức nào; đồng thời thể hiện tư tưởng xuyên suốt, nhất quán của Đảng ta về công tác phòng chống, chống tham nhũng, tiêu cực, xây dựng, chính đốn Đảng và hệ thống chính trị gắn với rèn luyện đạo đức, lối sống của cán bộ, đảng viên hiện nay.
Quyển sách của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng làm cho mỗi cán bộ, đảng viên, người đọc nhận rõ về tiêu cực, tham nhũng. Theo Công ước Liên hợp quốc về chống tham nhũng năm 2003: “Tham nhũng là sự lợi dụng quyền lực của nhà nước để trục lợi riêng”. Còn Luật phòng chống tham nhũng của Nhà nước ta năm 2018: “Tham nhũng là hành vi của người có chức, có quyền đã lợi dụng chức vụ, quyền hạn đó vì vụ lợi”.
Đảng ta xác định công tác phòng chống tham nhũng, tiêu cực là nhiệm vụ quan trọng thường xuyên, cấp bách, vừa khó khăn, phức tạp và lâu dài. Do đó, tại Hội nghị Trụng ương 5 khóa XI (tháng 5/2012) đã quyết định chủ trương thành lập Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng chống tham nhũng trực thuộc Bộ Chính trị, do Tổng Bí thư làm Trưởng ban, để chỉ đạo toàn diện công tác chống tham nhũng trên phạm vi cả nước. Ban Chỉ đạo đã nhiều lần tổ chức Hội nghị toàn quốc về phòng chống tham nhũng, tiêu cực năm 2014, năm 2018 và năm 2020. Tại Hội nghị toàn quốc tổng kết công tác phòng chống tham nhũng giai đoạn 2013-2020 diễn ra ngày 12/12/2020. Ban Chỉ đạo thống nhất đánh giá: Từ khi thành lập Ban Chỉ đạo đến nay công tác phòng chống tham nhũng, tiêu cực có bước tiến bộ mạnh, đột phá nhiều kết quả quan trọng, toàn diện, rõ rệt, để lại dấu ấn tốt, tạo hiệu ứng tích cực, lan tỏa mạnh mẽ trong toàn xã hội, được cán bộ, đảng viên, nhân dân đồng tình cao. Cộng đồng quốc tế ghi nhận, góp phần quan trọng vào công cuộc xây dựng, chính đốn Đảng, giữ vững ổn định chính trị, phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.
Tại Hội nghị Trung ương 5, khóa XI đã tổng kết, kết quả trong 10 năm chỉ đạo công tác phòng chống tham nhũng, tiêu cực của Đảng được lãnh đạo quyết liệt, đồng bộ, toàn diện, bài bản, đi vào chiều sâu, với quyết tâm chính trị rất cao, đạt nhiều kết quả rõ rệt, đột phá, được nhân dân đồng tình, đánh giá cao. Kết quả khẳng định việc thành lập Ban Chỉ đạo phòng chồng tiêu cực, tham nhũng do Tổng Bí thư làm Trưởng ban là hoàn toàn đúng đắn, kịp thời, phù hợp với yêu cẩu thực tiễn.
Trong 10 năm qua cấp ủy, Ủy ban Kiểm tra các cấp đã thi hành kỷ luật hơn 2.700 tổ chức Đảng, gần 168.000 đảng viên, trong đó có hơn 7.390 đảng viên bị kỷ luật do tham nhũng. Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Ủy ban Kiểm tra Trung ương đã kỷ luật 170 cán bộ cấp cao diện Trung ương quản lý, trong đó có 33 Ủy viên, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, hơn 50 sĩ quan cấp tướng trong lực lượng vũ trang. Từ đầu nhiệm kỳ Đại hội Đảng XIII đến nay đã kỷ luật 50 cán bộ diện Trung ương quản lý, trong đó có 8 Ủy viên, nguyên Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, 20 sĩ quan cấp tướng trong lực lượng vũ trang. Qua công tác thanh tra, kiểm tra đã xử lý trách nhiệm gần 44.700 tập thể, cá nhân sai phạm, kiến nghị thu hồi tài chính hơn 975.000 tỉ đồng, gần 76.000ha đất, chuyển cơ quan điều tra gần 1.200 vụ việc có dấu hiệu phạm tội. Tại cuộc họp Ban Chỉ đạo ngày 18/3/2021 các cơ quan chức năng đã chuyển đến cơ quan điều tra, xem xét, xử lý 330 vụ việc có dấu hiệu phạm tội.
Từ đầu nhiệm kỳ Đại hội Đảng XIII đến nay đã khởi tố, điều tra gần 4.200 vụ /7.572 bị can về tội tham nhũng. Riêng Ban Chỉ đạo đã đưa ra 977 vụ án, vụ việc tham nhũng, tiêu cực nghiêm trọng, phức tạp dư luận, xã hội quan tâm vào theo dõi, chỉ đạo 3 cấp bộ, trong Ban Chỉ đạo theo dõi, chỉ đạo 180 vụ án, 133 vụ việc, các cơ quan chức năng đã kết thúc điều tra, truy tố, xét xử sơ thẩm 120 vụ án /1083 bị can, có 37 vị cáo thuộc diện Trung ương quản lý.
Ngày 11/12/2025 Ban Chỉ đạo Trung ương về công tác phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực tổ chức Hội nghị toàn quốc tổng kết công tác phòng chống tham nhũng, tiêu cực, lãng phí từ đầu nhiệm kỳ Đại hội XIII của Đảng đến hết năm 2025, Tổng Bí thư Tô Lâm - Trưởng Ban Chỉ đạo chủ trì Hội nghị. Hội nghị đã thống nhất đánh giá công tác chống tham nhũng, tiêu cực, lãng phí của nhiệm kỳ Đại hội XIII của Đảng và sau 20 năm thực hiện Nghị quyết Trung ương 3, khóa X về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phòng chống tham nhũng, tiêu cực, lãng phí đã có những bước tiến mạnh mẽ, cơ bản hoàn thành các mục tiêu, yêu cầu, nghị quyết đề ra, nhất là nhiệm kỳ Đại hội XIII của Đảng trong bối cảnh đất nước gặp nhiều khó khăn, thách thức, nhiều vấn đề mới chưa có tiền lệ.
Các cơ quan như: Nội chính, kiểm tra, thanh tra, truy tố, xét xử, thi hành án có sự nỗ lực rất lớn, phối hợp với nhau tốt xử lý nghiêm giữa xử lý kỷ luật của Đảng với xử lý hành chính, xử lý hình sự nhiều vụ, việc tham nhũng, tiêu cực, không có vùng cấm, không có ngoại lệ. Có nhiều vụ thu hồi 100% số tài sản bị chiếm đoạt. Trong nhiệm kỳ Đại hội XIII đã xử lý kỷ luật 174 cán bộ diện Trung ương quản lý, trong đó xử lý hình sự 66 cán bộ.
Tổng Bí thư Tô Lâm yêu cầu thời gian tới không được chủ quan, cần triển khai quyết liệt, kiên quyết, kiên trì “không có vùng cấm”, “không có ngoại lệ” với 3 yêu cầu và 5 trọng tâm. Yêu cầu phòng chống tham nhũng, tiêu cực, lãng phí phải đặt lợi ích quốc gia, dân tộc, lợi ích của nhân dân lên trên hết, góp phần xây dựng Đảng hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh. Đấu tranh chống tham nhũng, tiêu cực, lãng phí phải kiên quyết, thường xuyên, liên tục, xử lý nghiêm nhưng nhân văn, đồng thời bảo vệ cán bộ, đổi mới, sáng tạo, giám làm, giám chịu trách nhiệm, không sợ sai, sợ trách nhiệm cản trở phát triển. Lấy phòng ngừa là chính là trọng tâm, phát huy vai trò, tính chiến đấu của các tổ chức cơ sở của Đảng và sự giám sát của nhân dân, nêu gương người đứng đầu, chủ động nhận diện, cảnh báo vi phạm từ sớm, từ xa, từ cơ sở Chi bộ.
Năm nhiệm vụ trọng tâm thực hiện đồng bộ các giải pháp. Tiếp tục hoàn thiện cơ chế kiểm soát quyền lực trong mọi lĩnh vực, quyền lực càng cao thì giám sát phải càng chặt chẽ. Nâng cao hiệu quả các biện pháp công khai, minh bạch, trách nhiệm giải trình, kiểm soát tài sản, thu nhập, tăng cường kiểm tra, giám sát từ cơ sở chi bộ. Phải đưa giáo dục liêm chính trở thành việc làm thường xuyên, tự giác, tự nguyện, trở thành nội dung yêu cầu bắt buộc tất cả cấp học, cơ sở giáo dục trong từng tổ chức Đảng, cơ quan, đơn vị, xây dựng bằng được quốc gia liêm chính, xã hội liêm chính, với 3 trụ cột trọng tâm: Thể chế liêm chính, nền công vụ liêm chính, đội ngũ cán bộ viên chức liêm chính.
Sáng ngày 18/3/2026, Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng chống tham nhũng, tiêu cực, lãng phí họp đánh giá kết quả thực hiện nhiêm vụ từ đầu năm đến nay và nhiệm vụ trọng tâm 6 tháng đầu năm, Tổng Bí thư Tô Lâm chủ trì Hội nghị.
Kết quả từ đầu năm đến nay các cơ quan tố tụng khởi tố mới 1.151 vụ án/2.367 bị can, truy tố 757 vụ án/1.847 bị can, xét xử sơ thẩm 604 vụ án/ 1.733 bị cáo về tội tham nhũng, kinh tế, chức vụ.
Tổng Bí thư đề nghị đẩy mạnh cải cách hành chinh, chuyển đổi số gắn với yêu cầu của phòng chống tham nhũng, tiêu cực, lãng phí, đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện các cơ sở dự liệu quốc gia, cơ sở dự liệu chuyên ngành nối liên thông để thực hiện các dịch vụ công trên các môi trường điện tử, hạn chế tiếp xúc, nhũng nhiễu, tiêu cực đối với người dân và doanh nghiệp.
Ban Chỉ đạo Trung ương và Ban Chỉ đạo cấp tỉnh phải đổi mới mạnh mẽ tư duy, cách làm để giải quyết hiệu quả vừa phòng chống tham nhũng, tiêu cực, lãng phí, vừa thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội, tăng cường phân cấp, phân quyền, giao quyền cho Ban Chỉ đạo cấp tỉnh. Ban Nội chính Trung ương và các cơ quan chức năng Trung ương tăng cường hướng dẫn, theo dõi, đôn đốc, kiểm tra, giám sát việc tổ chức thực hiện.
Nhân dân ta rất phấn khởi Đảng ta chống tiêu cực, tham nhũng, lãng phí đạt được nhiều kết quả to lớn. Kết quả chống tham nhũng, tiêu cực, lãng phí làm cho dân càng thêm tin yêu Đảng, thực hiện tốt các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách của Nhà nước.
Nhưng dân còn băn khoăn chống tiêu cực, tham nhũng, lãng phí ở cấp Trung ương rất quyết liệt “không có vùng cấm”, “không có ngoại lệ”. Dân mong cấp tỉnh, cấp cơ sở, phường, xã thực hiện chống tiêu cực, tham nhũng, lãng phí quyết liệt như ở Trung ương, có như thế kết quả càng toàn diện và tốt hơn.
Trong kỷ nguyên mới, kỷ nguyên vươn mình của dân tộc công tác đấu tranh phòng chống tham nhũng, tiêu cực, lãng phí tiếp tục thực hiện không ngừng ngơi nghỉ “không có vùng cấm”, “không có ngoại lệ”, bất kể người đó là ai, tạo nền tảng quan trọng phục vụ phát triển kinh tế- xã hội đưa đất nước phát triển.
