Từ góc nhìn khoa học pháp lý chuyên ngành lập pháp, cải cách này thể hiện sự đột phá lý luận và thực tiễn trong việc kết hợp hài hòa giữa lý thuyết nhà nước pháp quyền XHCN - với nguyên tắc tập trung dân chủ, lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam - và các yêu cầu phát triển thực tiễn trong bối cảnh cách mạng công nghiệp lần thứ tư, chuyển đổi số quốc gia, cùng những thách thức từ toàn cầu hóa và biến đổi khí hậu. Quốc hội khóa XV, với vai trò là cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất, cơ quan lập pháp duy nhất, đã khẳng định vị thế kiến tạo phát triển thông qua việc ban hành các văn bản pháp luật có tính lịch sử, đặc biệt tại Kỳ họp thứ 9 (tháng 6/2025), nơi thông qua Nghị quyết số 203/2025/QH15 sửa đổi, bổ sung Hiến pháp và Luật số 72/2025/QH15 về Tổ chức chính quyền địa phương [3], [4].
Những thay đổi này không chỉ tạo cơ sở hiến định vững chắc cho việc sắp xếp lại đơn vị hành chính (giảm từ 63 xuống 34 tỉnh/thành phố, kết thúc hoạt động cấp huyện từ ngày 01/7/2025, giảm mạnh cấp xã về số lượng đơn vị) mà còn mở ra không gian quản trị mới, nơi quyền lực nhà nước được phân cấp hợp lý hơn, gắn chặt trách nhiệm với hiệu quả phục vụ nhân dân và doanh nghiệp [5], [6].
Khoa học pháp lý hiện đại nhấn mạnh rằng, trong điều kiện khoa học công nghệ phát triển vượt bậc và khoảng cách địa lý không còn là rào cản lớn nhờ hạ tầng số, mô hình chính quyền ba cấp truyền thống đã trở thành điểm nghẽn nghiêm trọng: chồng chéo thẩm quyền, lãng phí nguồn lực nhân tài vật lực, chậm trễ trong giải quyết thủ tục hành chính, và giảm sút sự hài lòng của người dân. Việc chuyển sang mô hình hai cấp chính là ứng dụng sáng tạo nguyên tắc New Public Management (quản trị công mới) vào điều kiện Việt Nam, với trọng tâm phân cấp - phân quyền rõ ràng, gắn quyền lực với trách nhiệm cá nhân, đồng thời tích hợp sâu rộng chuyển đổi số để loại bỏ tầng nấc trung gian không cần thiết [7].
Sửa đổi Hiến pháp năm 2025, cụ thể qua việc điều chỉnh Điều 110 và các điều liên quan, đã hiến định hóa mô hình này, khẳng định các đơn vị hành chính chỉ còn hai cấp: tỉnh/thành phố trực thuộc trung ương và cấp cơ sở do luật định, đồng thời làm rõ hơn vai trò của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội như Công đoàn Việt Nam trong hệ thống chính trị [8]. Đây là lần đầu tiên Hiến pháp được sửa đổi trực tiếp để phục vụ cải cách tổ chức bộ máy một cách đồng bộ, thể hiện tư duy lập pháp kiến tạo và dự báo, không chỉ giải quyết vấn đề hiện tại mà còn tạo đà cho sự phát triển bền vững đến năm 2045 - mục tiêu Việt Nam hùng cường, thịnh vượng.
Từ góc độ quản trị công, cải cách này khẳng định lợi thế cạnh tranh quốc gia nằm ở thể chế vượt trội, nơi nhà nước chuyển từ vai trò quản lý hành chính thuần túy sang kiến tạo phát triển, phục vụ nhân dân một cách hiệu quả nhất, đúng tinh thần “Nhà nước của dân, do dân và vì dân” mà Chủ tịch Hồ Chí Minh đã dạy.
Ảnh minh họa. Nguồn: Internet.
Nền tảng lý luận và bối cảnh lịch sử của cuộc cải cách
Cuộc cải cách thể chế năm 2025 ở Việt Nam xuất phát từ các nghị quyết lớn của Đảng Cộng sản Việt Nam, đặc biệt là Nghị quyết số 60-NQ/TW ngày 12/4/2025 của Hội nghị lần thứ 11 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII, cùng các kết luận liên quan của Bộ Chính trị và Ban Bí thư [9], [10]. Đây là sự tiếp nối logic và nâng tầm từ Nghị quyết số 18-NQ/TW ngày 25/10/2017 của Hội nghị Trung ương 6 khóa XII về tiếp tục đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả - một nghị quyết đã đặt nền móng cho các đợt cải cách trước đó nhưng nay được đẩy lên thành cuộc “cách mạng hành chính” toàn diện, đồng bộ từ Trung ương đến địa phương [11], [12].
Từ góc nhìn khoa học lập pháp, cải cách này khẳng định vai trò kiến tạo của Quốc hội khóa XV - cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất, cơ quan lập pháp duy nhất - trong việc thể chế hóa các chủ trương của Đảng thành pháp luật, đảm bảo tính hợp hiến, hợp pháp và khả thi cao. Quốc hội không chỉ ban hành các văn bản lập pháp kỷ lục mà còn trực tiếp sửa đổi Hiến pháp để tạo cơ sở hiến định vững chắc cho tái cấu trúc bộ máy.
Khoa học pháp lý hiện đại nhấn mạnh rằng, trong bối cảnh khoa học công nghệ phát triển vượt bậc, hạ tầng giao thông và chuyển đổi số đã xóa nhòa rào cản khoảng cách địa lý, khiến mô hình chính quyền ba cấp truyền thống (tỉnh - huyện - xã) - hình thành từ thời kỳ giao thông hạn chế và công nghệ lạc hậu - trở thành điểm nghẽn nghiêm trọng: chồng chéo thẩm quyền giữa các cấp, lãng phí nguồn lực nhân tài vật lực, chậm trễ trong giải quyết thủ tục hành chính, giảm sút sự hài lòng của nhân dân và doanh nghiệp [13]. Việc chuyển sang mô hình chính quyền địa phương hai cấp (cấp tỉnh và cấp xã) chính là ứng dụng sáng tạo các nguyên tắc của lý thuyết quản trị công mới (New Public Management - NPM) vào điều kiện cụ thể của Việt Nam: phân cấp - phân quyền hợp lý, gắn chặt quyền lực với trách nhiệm cá nhân, lấy hiệu quả và sự hài lòng của người dân làm thước đo, đồng thời tích hợp sâu rộng chuyển đổi số để loại bỏ tầng nấc trung gian không cần thiết, giảm chi phí xã hội và tăng tốc độ phục vụ [14], [15].
Việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp năm 2013 thông qua Nghị quyết số 203/2025/QH15 tại Kỳ họp thứ 9 Quốc hội khóa XV (tháng 6/2025) là cơ sở hiến định quan trọng nhất, khẳng định việc kết thúc hoạt động của đơn vị hành chính cấp huyện từ ngày 01/7/2025, đồng thời điều chỉnh các quy định liên quan đến tổ chức chính quyền địa phương và vai trò của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam [16], [17]. Đây là lần đầu tiên trong lịch sử lập hiến Việt Nam, Hiến pháp được sửa đổi trực tiếp và kịp thời để phục vụ cải cách tổ chức bộ máy một cách đồng bộ, sâu sắc, thể hiện tư duy lập pháp “kiến tạo phát triển” thay vì chỉ “quản lý an toàn” như các giai đoạn trước. Quốc hội khóa XV, với Kỳ họp thứ 9 kéo dài và thông qua hàng loạt luật liên quan (trong đó có Luật số 72/2025/QH15 về Tổ chức chính quyền địa phương), đã khẳng định năng lực lập pháp vượt trội, đáp ứng yêu cầu cấp bách của thực tiễn phát triển đất nước trong bối cảnh cách mạng công nghiệp 4.0 và chuyển đổi số quốc gia [18].
Cải cách này không chỉ giải quyết các bất cập tích tụ mà còn tạo đà cho mục tiêu Việt Nam hùng cường năm 2045, với lợi thế cạnh tranh quốc gia từ thể chế vượt trội, chuyển từ nền hành chính quản lý thuần túy sang nền hành chính kiến tạo, phục vụ nhân dân hiệu quả nhất.
Những dấu ấn lập pháp vượt trội và tư duy khoa học pháp lý đột phá
Trong nhiệm kỳ Quốc hội khóa XV, đặc biệt tại Kỳ họp thứ 10 (từ ngày 20/10 đến 11/12/2025) - kỳ họp thường lệ cuối cùng kéo dài nhất lịch sử với 40 ngày làm việc khẩn trương, nghiêm túc và trách nhiệm cao - Quốc hội đã thông qua 51 luật và 39 nghị quyết (trong đó có 8 nghị quyết quy phạm pháp luật), chiếm gần 30% tổng số văn bản lập pháp của cả nhiệm kỳ [19], [20], [21]. Đây là kỷ lục chưa từng có trong lịch sử lập pháp Việt Nam, phản ánh năng lực lập pháp được nâng tầm vượt trội của Quốc hội khóa XV - cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất, cơ quan lập pháp duy nhất - nhằm đáp ứng kịp thời các yêu cầu cải cách thể chế sâu rộng, hoàn thiện hệ thống pháp luật đồng bộ sau cuộc tái cấu trúc bộ máy hành chính năm 2025, đồng thời kiến tạo nền tảng pháp lý vững chắc cho kỷ nguyên phát triển mới với mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số năm 2026 và Việt Nam hùng cường năm 2045 [22].
Từ góc nhìn khoa học lập pháp, những dấu ấn này không chỉ là thành tựu định lượng mà còn thể hiện sự đột phá qualitative trong tư duy lập pháp: chuyển từ cách tiếp cận “quản lý an toàn” truyền thống sang “kiến tạo phát triển” dự báo, đồng bộ và khả thi cao, áp dụng nguyên tắc rà soát toàn diện hệ thống pháp luật để loại bỏ chồng chéo, xung đột - một vấn đề kinh niên kéo dài nhiều nhiệm kỳ trước đây [23].
Hoàn thiện khung pháp lý cho chính quyền hai cấp: Nổi bật là Luật Tổ chức chính quyền địa phương (sửa đổi) năm 2025 (số 72/2025/QH15), được thông qua đồng bộ với Nghị quyết sửa đổi Hiến pháp, quy định rõ ràng thẩm quyền phân cấp giữa cấp tỉnh (quản lý vĩ mô, liên ngành, chiến lược phát triển) và cấp xã (giải quyết trực tiếp thủ tục hành chính cơ bản, gần dân nhất) [24]. Việc chính thức kết thúc hoạt động đơn vị hành chính cấp huyện từ ngày 01/7/2025 không chỉ giảm mạnh biên chế (dự kiến hàng chục nghìn vị trí, góp phần tinh gọn bộ máy toàn hệ thống chính trị giảm khoảng 30 - 40% đầu mối) mà còn mở rộng không gian phát triển lãnh thổ, khai thác tối đa dư địa tăng trưởng từ hạ tầng số quốc gia, dữ liệu liên thông và chuyển đổi số địa phương, tạo điều kiện cho chính quyền điện tử vận hành thông suốt, giảm chi phí xã hội và nâng cao sự hài lòng của nhân dân, doanh nghiệp [25].
Đột phá trong chuyển đổi số và kinh tế mới: Quốc hội đã thông qua các đạo luật mang tính tiên phong như Luật Công nghiệp công nghệ số 2025 (số 71/2025/QH15), Luật Dữ liệu (hoàn thiện khung từ các luật trước và bổ sung tại kỳ họp), cùng các quy định chuyên sâu về trí tuệ nhân tạo (AI) tích hợp trong Luật Công nghiệp công nghệ số và Luật Trí tuệ nhân tạo riêng biệt (số 134/2025/QH15) [26], [27]. Những văn bản này tạo hành lang pháp lý minh bạch cho thị trường dữ liệu, thúc đẩy AI trở thành phương thức sản xuất mới, bảo vệ tài sản số, khuyến khích khởi nghiệp sáng tạo và hợp tác quốc tế. Tư duy lập pháp ở đây vượt qua cách tiếp cận kiểm soát rủi ro thuần túy, chuyển sang “nuôi dưỡng nguồn thu” và “kiến tạo môi trường” cho kinh tế số, với nguyên tắc lấy con người làm trung tâm, ưu đãi cao nhất cho nghiên cứu AI, bán dẫn và hạ tầng số [28].
Cải cách tư pháp và hành chính: Các luật như Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi), Luật Viên chức 2025, cùng hàng loạt luật sửa đổi bổ sung về thuế, giáo dục, sở hữu trí tuệ, an ninh mạng nhấn mạnh minh bạch, chuyên nghiệp hóa đội ngũ công chức, viên chức, gắn chặt cơ chế kiểm soát quyền lực nội bộ với trách nhiệm giải trình trước nhân dân và Quốc hội [29]. Những quy định này góp phần xây dựng nền hành chính phục vụ, hiện đại hóa quản trị công, đồng thời hỗ trợ trực tiếp cho mô hình chính quyền hai cấp vận hành hiệu quả.
Từ khoa học pháp lý, cải cách lập pháp tại Kỳ họp thứ 10 áp dụng triệt để nguyên tắc “dự báo và khả thi”, với việc rà soát đồng bộ hơn 100 văn bản pháp luật liên quan, đảm bảo không chồng chéo thẩm quyền giữa các cấp chính quyền, giữa trung ương và địa phương, tạo sự thống nhất cao trong hệ thống pháp luật - một bước tiến lớn so với các nhiệm kỳ trước, khẳng định vai trò kiến tạo của Quốc hội trong xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN hiện đại, hiệu quả và vì dân [30].
Ý nghĩa khoa học quản trị công: Hướng tới nền hành chính hiện đại, phục vụ nhân dân
Mô hình chính quyền địa phương hai cấp - chính thức vận hành từ ngày 01/7/2025 tại 34 tỉnh, thành phố trên toàn quốc (sau sắp xếp từ 63 đơn vị hành chính cấp tỉnh và kết thúc hoạt động cấp huyện) - là ứng dụng thực tiễn sáng tạo lý thuyết quản trị đa cấp (multi-level governance) vào điều kiện cụ thể của Việt Nam, với nguyên tắc phân cấp - phân quyền rõ ràng, gắn quyền lực với trách nhiệm và lấy sự hài lòng của nhân dân làm thước đo cốt lõi [31], [32], [33].
Từ góc nhìn khoa học pháp lý về Quốc hội và cơ quan lập pháp, cải cách này khẳng định vai trò kiến tạo của Quốc hội khóa XV trong việc thể chế hóa các chủ trương lớn của Đảng thành pháp luật, đặc biệt qua Nghị quyết số 202/2025/QH15 về sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh và Luật số 72/2025/QH15 Tổ chức chính quyền địa phương (sửa đổi), tạo nền tảng hiến định - pháp lý vững chắc cho mô hình mới [34], [35].
Cấp tỉnh tập trung vào quản lý vĩ mô, chiến lược liên ngành và điều phối phát triển vùng; cấp xã (xã, phường, đặc khu) gần dân hơn bao giờ hết, trực tiếp giải quyết thủ tục hành chính cơ bản, giảm tầng nấc trung gian, loại bỏ chồng chéo thẩm quyền và chậm trễ kéo dài trước đây [36].
Kết hợp chặt chẽ với chuyển đổi số quốc gia - thông qua Cổng dịch vụ công quốc gia, dữ liệu dân cư liên thông và ứng dụng VNeID - mô hình này đánh dấu bước tiến quyết định hướng tới “chính phủ điện tử” toàn diện, giảm chi phí xã hội (dự kiến tiết kiệm hàng nghìn tỷ đồng từ tinh giản biên chế và thủ tục), tăng hiệu quả phân bổ nguồn lực, nâng cao chỉ số hài lòng của nhân dân và doanh nghiệp (theo báo cáo sơ bộ sau 6 tháng vận hành, tỷ lệ hồ sơ trực tuyến đạt trên 70%, thời gian xử lý giảm trung bình 40-50%) [37], [38].
Từ khoa học quản trị công, cải cách này không chỉ tinh gọn bộ máy (giảm hàng chục nghìn biên chế, giảm tỷ lệ chi thường xuyên ngân sách) mà còn tái cấu trúc dòng chảy quyền lực, chuyển từ quản lý hành chính thuần túy sang kiến tạo phát triển, phục vụ nhân dân một cách chủ động, minh bạch và hiệu quả [39].
So sánh quốc tế, ít quốc gia dám thực hiện cải cách hành chính quy mô lớn, tái cấu trúc toàn diện và nhanh chóng như Việt Nam năm 2025 - với việc giảm gần một nửa số tỉnh/thành, xóa bỏ cấp huyện và vận hành mô hình hai cấp chỉ trong vài tháng chuẩn bị [40].
Các quốc gia như Singapore, Hàn Quốc hay Estonia đã thành công trong tinh gọn bộ máy và chuyển đổi số, nhưng thường kéo dài nhiều năm và ít gặp rủi ro khoảng trống quyền lực; trong khi Việt Nam đã làm được điều này mà không gây gián đoạn lớn nhờ sự lãnh đạo tập trung dân chủ, đồng bộ từ Trung ương đến địa phương, sự chuẩn bị kỹ lưỡng về thể chế, nhân sự và hạ tầng số, cùng sự đồng thuận cao của nhân dân (tỷ lệ tán thành trung bình trên 96%) [41], [42].
Điều này chứng minh bản lĩnh chính trị, tư duy hiện đại và khả năng thích ứng cao của hệ thống chính trị Việt Nam trong bối cảnh cách mạng công nghiệp 4.0, khẳng định lợi thế thể chế là yếu tố cạnh tranh quốc gia quan trọng nhất.
Kết luận: Di sản cho kỷ nguyên phát triển mới
Cuộc cải cách thể chế năm 2025 - với trọng tâm sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp năm 2013 qua Nghị quyết số 203/2025/QH15, sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh từ 63 xuống còn 34, kết thúc hoạt động cấp huyện và vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp từ ngày 01/7/2025 - không chỉ là dấu ấn phi thường, mang tính lịch sử của Quốc hội khóa XV mà còn là nền tảng vững chắc, mang tầm chiến lược cho kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, hướng tới mục tiêu Việt Nam hùng cường, thịnh vượng năm 2045 [43], [44], [45].
Từ góc nhìn khoa học pháp lý chuyên ngành về Quốc hội và cơ quan lập pháp, cải cách này khẳng định vai trò kiến tạo phát triển vượt trội của Quốc hội - cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất, cơ quan lập pháp duy nhất - trong việc thể chế hóa kịp thời, đồng bộ các chủ trương lớn của Đảng thành pháp luật, đặc biệt qua Kỳ họp thứ 9 (thông qua sửa đổi Hiến pháp và Luật Tổ chức chính quyền địa phương sửa đổi) và Kỳ họp thứ 10 (thông qua kỷ lục 51 luật, chiếm 30% tổng lập pháp nhiệm kỳ) [46], [47]. Đây là minh chứng sống động cho tư duy lập pháp “dự báo, khả thi và kiến tạo”, vượt qua cách tiếp cận quản lý truyền thống để xây dựng một hệ thống pháp luật đồng bộ, hiện đại, đáp ứng yêu cầu cách mạng công nghiệp 4.0, chuyển đổi số và toàn cầu hóa.
Trong khoa học pháp lý và quản trị công, cải cách thể chế chính là lợi thế cạnh tranh quốc gia lớn nhất, bởi nó tái cấu trúc nền tảng quyền lực nhà nước, tinh gọn bộ máy (giảm mạnh biên chế, chi thường xuyên), phân cấp - phân quyền hợp lý, gắn quyền lực với trách nhiệm, lấy sự hài lòng của nhân dân và doanh nghiệp làm thước đo hiệu quả [48], [49]. Với tư duy đột phá này, Việt Nam đang chuyển mình quyết liệt từ nền hành chính quản lý thuần túy sang nền hành chính kiến tạo phát triển, phục vụ nhân dân một cách chủ động, minh bạch, hiệu quả, gần dân hơn bao giờ hết - đúng tinh thần Nhà nước pháp quyền XHCN của dân, do dân và vì dân mà Chủ tịch Hồ Chí Minh đã dạy [50].
Di sản của cuộc cách mạng thể chế 2025 sẽ còn vang vọng lâu dài, tạo đà mạnh mẽ cho sự phát triển bền vững, đưa Việt Nam vững bước vào kỷ nguyên mới với vị thế quốc gia hùng cường, nhân dân hạnh phúc.
Tài liệu tham khảo, trích dẫn
[1], [16], [43] Quốc hội (2025). Nghị quyết số 203/2025/QH15 ngày 16/6/2025 về sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp nước Cộng hòa XHCN Việt Nam.
[2], [9], [34] Đảng Cộng sản Việt Nam (2025). Nghị quyết số 60-NQ/TW ngày 12/4/2025 của Hội nghị lần thứ 11 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII về tiếp tục đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy hệ thống chính trị.
[3], [17], [24], [32], [45] Quốc hội (2025). Luật Tổ chức chính quyền địa phương số 72/2025/QH15 ngày 16/6/2025.
[4], [31], [44] Quốc hội (2025), Nghị quyết số 202/2025/QH15 ngày 12/6/2025 về sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh.
[5] Ủy ban Thường vụ Quốc hội (2025). Nghị quyết số 76/2025/UBTVQH15 ngày 15/4/2025 về sắp xếp đơn vị hành chính năm 2025.
[6] Báo cáo của Chính phủ về Đề án sắp xếp đơn vị hành chính và xây dựng mô hình chính quyền địa phương 2 cấp (2025). Cổng thông tin điện tử Chính phủ.
[7], [14] Tạp chí Quản lý nhà nước (2025), bài viết “Quản trị địa phương theo mô hình chính quyền hai cấp ở Việt Nam”.
[8], [50] Văn bản hợp nhất Hiến pháp nước Cộng hòa XHCN Việt Nam năm 2013 (sửa đổi, bổ sung năm 2025).
[10] Thông cáo Hội nghị lần thứ 11 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII, ngày 12/4/2025.
[11] Đảng Cộng sản Việt Nam (2017). Nghị quyết số 18-NQ/TW ngày 25/10/2017 của Hội nghị Trung ương 6 khóa XII về tiếp tục đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy hệ thống chính trị.
[12] Kế hoạch tiếp tục sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị, ngày 20/3/2025.
[13] Báo cáo của Chính phủ về Đề án sắp xếp đơn vị hành chính và xây dựng mô hình chính quyền địa phương 2 cấp (2025).
[15] Nguyễn Hữu Dũng (2023), “Cải cách tổ chức bộ máy chính quyền địa phương ở Việt Nam”. Tạp chí Cộng sản.
[18] Kỳ họp thứ 9 Quốc hội khóa XV: Thông qua Nghị quyết sửa đổi Hiến pháp và Luật Tổ chức chính quyền địa phương (sửa đổi), ngày 16/6/2025. Báo Nhân Dân điện tử.
[19], [47] Nghị quyết số 265/2025/QH15 Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV. Cổng thông tin điện tử Chính phủ (baochinhphu.vn), ngày 25/12/2025.
[20] Báo cáo kết quả Kỳ họp thứ 10 Quốc hội khóa XV. Báo Nhân Dân điện tử, ngày 12/12/2025.
[21] Kỳ họp thứ 10: Quốc hội thông qua 51 luật, hoàn thành khối lượng lập pháp lớn. Báo Chính phủ (baochinhphu.vn), ngày 11/12/2025.
[22] Các luật được thông qua tại Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV. Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh (hcma.vn), 2025.
[23] Tạp chí Quản lý nhà nước (2025), bài viết “Tư duy lập pháp kiến tạo trong nhiệm kỳ Quốc hội khóa XV”.
[25] Báo cáo của Chính phủ về vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp sau 6 tháng (2025). Bộ Nội vụ.
[26] Quốc hội (2025). Luật Công nghiệp công nghệ số số 71/2025/QH15 ngày 14/6/2025.
[27] Luật Trí tuệ nhân tạo 2025 số 134/2025/QH15 ngày 10/12/2025.
[28] Đột phá thể chế cho kỷ nguyên số: Luật Công nghiệp Công nghệ số. Báo Chính phủ (baochinhphu.vn), 2025.
[29] Tổng hợp các luật sửa đổi về hành chính, tư pháp tại Kỳ họp thứ 10. Thư viện Pháp luật (thuvienphapluat.vn), 2025.
[30] Nguyễn Văn Nam (2025), “Đột phá lập pháp trong cải cách thể chế 2025”. Tạp chí Nghiên cứu Lập pháp.
[33] Báo cáo của Chính phủ về vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp sau 6 tháng (2025). Bộ Nội vụ.
[35] Kỳ họp thứ 9 Quốc hội khóa XV: Thông qua Luật Tổ chức chính quyền địa phương (sửa đổi). Báo Nhân Dân điện tử, 16/6/2025.
[36] Tạp chí Quản lý nhà nước (2025), “Quản trị địa phương theo mô hình chính quyền hai cấp ở Việt Nam”.
[37] Báo cáo cải cách hành chính 2025: Kết quả vận hành chính quyền địa phương 2 cấp. Bộ Nội vụ, 2025.
[38] VietnamPlus (2025), “Chính quyền địa phương 2 cấp: Phân quyền mạnh mẽ và cải cách hành chính hiệu quả”.
[39] PGS.TS. Trần Thị Diệu Oanh (2025), “Quản trị địa phương theo mô hình chính quyền hai cấp ở Việt Nam”. Tạp chí Quản lý nhà nước.
[40] VnExpress (2025), “10 sự kiện chính trị - xã hội 2025”.
[41] Kinh nghiệm cải cách hành chính quốc tế: Singapore, Hàn Quốc, Estonia. Tạp chí Quản lý nhà nước, các số 2025.
[42] Báo Chính phủ (2025), “Chính quyền địa phương 2 cấp sẽ vận hành từ 1/7/2025: Cả hệ thống chính trị bước vào cuộc nước rút lịch sử”.
[46] Kỳ họp thứ 10 Quốc hội khóa XV: Thông qua 51 luật, hoàn thành khối lượng lập pháp lớn. Báo Chính phủ (baochinhphu.vn), ngày 11/12/2025.
[48] Tạp chí Quản lý nhà nước (2025), “Năng lực thể chế và cải cách hành chính công ở Việt Nam trong bối cảnh kỷ nguyên mới”.
[49] Tổng Bí thư Tô Lâm (2025), “Đột phá thể chế, pháp luật để đất nước vươn mình”. Báo Chính phủ.
LÊ HÙNG
Học viện Chính trị khu vực I
