Vụ việc phát sinh trong quá trình triển khai Dự án đường vành đai thị trấn M’Đrắk, do Công ty TNHH MTV Thương mại và Xây dựng Trường Hải Đắk Lắk làm đơn vị thi công. Khi thi công đoạn qua tổ dân phố 06, thị trấn M’Đrắk, đơn vị thi công buộc phải dừng lại vì bị cản là đồi đá, trong đó một phần nằm trên lề tuyến đường đã hoàn thiện, phần còn lại thuộc diện tích đất của hộ ông Vũ Đức Huấn.
Ngày 12/3/2024, Công ty TNHH MTV và XD Trường Hải Đắk Lắk đã ban hành tờ Trình số 01/TT-THDL, gửi UBND thị trấn M’Drắk (cũ) tháo gỡ vướng mắc trong quá trình thi công vướng đồi đá ra phần đường đang thi công.
Cụ thể nội dung Tờ trình: Căn cứ hợp đồng xây dựng số 17/2023/HĐXD-TH ngày 14/02/2023 giữa Ban Quản lý dự án Đầu tư xây dựng huyện M' Drắk và Liên danh Công ty TNHH khai thác nước ngầm Thịnh Hưng - Công ty TNHH Xây Dựng Nhật Hải - Công ty TNHH MTV Thương mại và Xây dựng Trường Hải Đắk Lắk, về việc thi công công trình đường Vành Đai từ xã Cư M'Ta đi xã Krông Jing, huyện M' Drăk; căn cứ vào hồ sơ thiết kế bản vẽ thi công công trình Đường Vành Đai từ xã Cư M'Ta di xã Krông Jing huyện M'Drắk.
Đến nay đơn vị thi công triển khai công việc phá đá tại vỉa hè đoạn lý trình Kmn2+ 700 phạm vi vỉa hè là 05m. Tuy nhiên, đồi đá này rất lớn, bề rộng tràn vào phần đất của ông Vũ Đức Huấn (thôn 6, thị trấn M' Drắk, huyện M' Drăk, tỉnh Đăk Lăk). Vì đồi đá lớn và chân rất sâu không thể thi công phạm vi 05m được, nên phương án thi công là đục phá đá từ trong ra ngoài phạm vi vỉa hè.
Khối đá cản quá trình thi công con đường và Tờ trình số 01/TT-THDL.
Đơn vị thi công đã liên hệ với chủ đât là ông Vũ Đức Huấn và được chủ đất đồng ý cho đục phần đồi đá thuộc phần đất của mình. Mặt khác đồi đá này thuộc thẩm quyền quản lý của UBND thị trấn M' Drắk, để tạo điều kiện thuận lợi cho đơn vị thi công hoàn thành công việc phá đá theo tiến độ công trình Công ty đã xin UBND thị trấn huyện M' Drắk được phá đá. Do không có đủ máy móc chuyên dụng để xử lý, Công ty Trường Hải đã trao đổi để Công ty TNHH MTV Đình Trung thực hiện việc tháo dỡ.
Đầu tháng 3/2024, Công ty Đình Trung tổ chức khoan, nhồi bột nở để tách khối đá. Ngày 08/3/2024, Tổ công tác UBND thị trấn M’Đrắk tiến hành kiểm tra hiện trường, lập biên bản và yêu cầu tạm dừng việc khai thác đá do không xuất trình được giấy phép khai thác khoáng sản.
Sau khi bị yêu cầu dừng, ngày 12/3/2024, Công ty Trường Hải có Tờ trình số 01/2024/TT-THDL đề nghị UBND thị trấn M’Đrắk cho phép tháo dỡ khối đá lớn gây vướng mắc thi công. Ngày 13/3/2024, UBND thị trấn M’Đrắk ban hành Công văn số 41/UBND-VP, do ông Phan Đình Cúc, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND thị trấn ký, với nội dung đồng ý cho gỡ đá phần lề đường, đồng thời yêu cầu việc xử lý khoáng sản phải bảo đảm đúng quy định pháp luật.
Công văn số 41 do ông Cúc ký.
Sau đó, việc tháo dỡ đá tiếp tục diễn ra. Đá được vận chuyển về Nhà máy Trung Đại Mạnh tại Khu công nghiệp Hòa Phú, TP. Buôn Ma Thuột (cũ). Ngày 20/5/2024, Phòng Cảnh sát Kinh tế – Công an tỉnh Đắk Lắk kiểm tra hiện trường và nhà máy, xác định hoạt động khai thác, vận chuyển đá không có giấy phép, từ đó khởi tố vụ án và các bị can có liên quan.
Ngày 11/12/2025, TAND tỉnh Đắk Lắk mở phiên tòa sơ thẩm và tuyên phạt ông Phan Đình Cúc mức án 10 năm tù về tội “Lạm quyền trong khi thi hành công vụ” theo Điều 357 Bộ luật Hình sự.
Theo bản án, Hội đồng xét xử cho rằng việc ông Cúc ký ban hành Công văn số 41/UBND-VP đã vượt thẩm quyền, không tuân thủ trình tự, thủ tục pháp luật, từ đó tạo điều kiện để xảy ra hành vi khai thác đá trái phép tại đoạn Km2+700 thuộc Dự án đường vành đai, gây thiệt hại tài nguyên Nhà nước.
Cùng vụ án, các bị cáo: Phạm Đình Trung bị phạt 200 triệu đồng; Nguyễn Văn Lâm bị phạt 300 triệu đồng; Phạm Văn Tịch bị phạt 300 triệu đồng về các hành vi vi phạm quy định trong hoạt động khai thác khoáng sản.
Điểm đáng chú ý là bản án sơ thẩm đã coi Công văn số 41, một văn bản phúc đáp hành chính – là căn cứ then chốt để xác định trách nhiệm hình sự của bị cáo, dù công văn này không phải là giấy phép khai thác khoáng sản theo quy định của Luật Khoáng sản.
Ngay sau khi bản án sơ thẩm được tuyên, ông Phan Đình Cúc đã kháng cáo toàn bộ bản án, đề nghị Tòa án cấp phúc thẩm xem xét lại vụ án theo trình tự luật định.
Ông Cúc tại phiên xét xử.
Trong đơn kháng cáo, ông Cúc cho rằng bản án sơ thẩm chưa đánh giá đầy đủ, toàn diện các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ, đồng thời xác định chưa đúng bản chất pháp lý của Công văn số 41/UBND-VP. Theo ông, đây chỉ là văn bản hành chính phúc đáp tờ trình của doanh nghiệp trong quá trình triển khai dự án, không phải quyết định cấp phép, không làm phát sinh quyền khai thác khoáng sản.
Ông Cúc cũng cho rằng việc ban hành công văn được thực hiện trong phạm vi chức trách của Chủ tịch UBND thị trấn, căn cứ theo quy định của pháp luật về quản lý trật tự xây dựng và xử lý vật cản trong thi công công trình hạ tầng giao thông. Hoạt động khai thác đá thực tế do Công ty TNHH MTV Đình Trung tổ chức thực hiện, không phải là đơn vị được phúc đáp bằng công văn và không có mối quan hệ lợi ích hay chỉ đạo nào giữa cá nhân ông với doanh nghiệp này.
Từ đó, ông đề nghị Tòa án cấp phúc thẩm xem xét lại toàn bộ vụ án, làm rõ trách nhiệm của từng tổ chức, cá nhân liên quan, bảo đảm việc giải quyết vụ án đúng bản chất pháp lý, khách quan, tránh nguy cơ oan sai hoặc bỏ lọt tội phạm.
LAM SƠN – HƯƠNG TRẦN
