Toàn cảnh phiên toà ngày 29/12/2025.
Theo hồ sơ vụ án, ông Trần Thế Tâm bị tai nạn lao động nghiêm trọng trong quá trình làm việc tại Nhà máy xi măng Đại Dương (tỉnh Thanh Hóa). Tuy nhiên, trong quá trình giải quyết ở cấp sơ thẩm, Tòa án lại xác định ông Tâm là người lao động của Công ty TNHH Thành Tiến, không phải Công ty Cổ phần xi măng Đại Dương, nơi trực tiếp quản lý, điều hành công việc hàng ngày của ông.
Theo Luật sư Lê Thị Quyên, người bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của nguyên đơn cho rằng, việc xác định này là chưa khách quan, toàn diện, đầy đủ và chính xác; vi phạm nguyên tắc đánh giá chứng cứ theo Điều 108 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015.
Trước đó, Tòa án sơ thẩm đã căn cứ vào hợp đồng kinh tế ký ngày 10/3/2021 giữa Công ty Thành Tiến và Công ty xi măng Đại Dương để xác định anh Tâm thuộc quản lý của Thành Tiến. Tuy nhiên, hợp đồng này bộc lộ nhiều điểm bất thường, bị nghi ngờ là hợp thức hóa quan hệ lao động.
Trước hết, về mốc thời gian, Hợp đồng kinh tế số 10.2021/HĐKT được ký ngày 10/3/2021 giữa Công ty Thành Tiến và Công ty xi măng Đại Dương, tức là thời điểm này (10/3/2021) giữa hai công ty mới phát sinh quan hệ hợp tác, kinh tế. Trong khi đó, ông Tâm đã làm việc tại công trường xi măng Đại Dương từ tháng 11/2019, ở đây có sự mâu thuẫn về mặt thời gian giữa các chứng cứ.
Về nội dung, ngoài Hợp đồng kinh tế này, Công ty Thành Tiến và Công ty xi măng Đại Dương không cung cấp được bất kỳ tài liệu nào khác chứng minh sự tồn tại của Hợp đồng. Đây là 01 hợp đồng kinh tế có giá trị hơn 80 tỉ đồng nhưng không có tạm ứng, không có tiến độ thi công, không có thời hạn hoàn thành, không kèm theo bất kỳ chứng từ tài chính nào như hóa đơn, kê khai thuế hay hạch toán kế toán. Đây là những điểm khó có thể chấp nhận trong hoạt động sản xuất, kinh doanh thông thường.
Trình bày với Hội đồng xét xử, ông Tâm khẳng định mình không có quan hệ lao động với Công ty Thành Tiến và không hề biết đó là công ty nào, ông làm việc trực tiếp cho Công ty xi măng Đại Dương: sao kê tài khoản thể hiện việc công ty này trả lương hàng tháng; phiếu thu tiền đặt cọc nhận lái xe; bảng lương, thưởng của đội xe nhà máy; thông báo phân công nhiệm vụ; cùng lời khai của người làm chứng là đồng nghiệp trực tiếp làm việc với anh Tâm.
Những yếu tố này đáp ứng đầy đủ các dấu hiệu của quan hệ lao động theo Điều 3 và Điều 13 Bộ luật Lao động 2019, thể hiện việc làm có tiền lương, chịu sự quản lý, điều hành, giám sát của công ty.
Mặt khác, việc Công ty Thành Tiến cho rằng ông Tâm là người lao động của Công ty Thành Tiến nhưng không có hợp đồng lao động ký kết với ông Tâm, không có tài liệu chứng cứ nào chứng minh về việc thoả thuận việc làm, trả lương và các nội dung khác với ông Tâm.
Bên cạnh đó, trong suốt hơn hai năm làm việc, ông Tâm không được Công ty xi măng Đại Dương đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc, dù thuộc đối tượng phải tham gia. Khi tai nạn lao động xảy ra, việc không tham gia bảo hiểm đã khiến quyền lợi của người lao động bị ảnh hưởng nghiêm trọng.
Ông Trần Thế Tâm được người nhà đưa đến tham dự phiên toà.
Theo Luật An toàn, vệ sinh lao động, trong trường hợp người sử dụng lao động không đóng bảo hiểm tai nạn lao động thì phải trực tiếp chi trả toàn bộ khoản tiền tương ứng với chế độ bảo hiểm, ngoài các khoản bồi thường, trợ cấp theo luật định.
Đáng nói, trước đó Thanh tra Sở Lao động - Thương binh và Xã hội đã ban hành Văn bản số 101/TTr ngày 02/8/2022, xác định Công ty xi măng Đại Dương là người sử dụng lao động, có trách nhiệm chi trả chi phí y tế, tiền lương, bồi thường tai nạn lao động và tổ chức điều tra tai nạn. Văn bản này đã có hiệu lực pháp luật do không bị khiếu nại, khiếu kiện. Tuy nhiên, Công ty xi măng Đại Dương không thực hiện các nghĩa vụ theo kết luận của cơ quan quản lý nhà nước.
Từ các phân tích trên, phía nguyên đơn đề nghị Tòa án cấp phúc thẩm sửa bản án sơ thẩm, xác định ông Trần Thế Tâm là người lao động của Công ty xi măng Đại Dương và buộc doanh nghiệp này thực hiện đầy đủ trách nhiệm bồi thường, trợ cấp, chi trả chi phí điều trị và tiền lương theo quy định pháp luật.
Tại phiên tòa, đại diện Viện Kiểm sát có ý kiến cho rằng, việc Tòa án cấp sơ thẩm không đưa Công ty xi măng Đại Dương tham gia tố tụng với tư cách là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trong vụ án là vi phạm luật tố tụng theo khoản 4 Điều 68 Bộ luật Tố tụng dân sự. Việc đánh giá, thu thập chứng cứ của Tòa cấp sơ thẩm chưa thực hiện đầy đủ, vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng, ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự. Đề nghị Tòa án cấp phúc thẩm hủy Bản án lao động sơ thẩm số 01/2025 ngày 09/9/2025 của TAND khu vực 9, tỉnh Thanh Hóa, chuyển hồ sơ vụ án cho Tòa án cấp sơ thẩm giải quyết theo thủ tục sơ thẩm.
Trước đề nghị trên, Thẩm phán, Chủ tọa phiên tòa Trương Thị Anh xét thấy các nội dung, chứng cứ tại bản án sơ thẩm có nhiều mâu thuẫn nên Hội đồng xét xử quyết định ngừng phiên toà phúc thẩm; triệu tập các bị đơn là Công ty Thành Tiến, Công ty xi măng Đại Dương và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là Công ty cổ phần Khoáng sản Đại Dương đến tham gia phiên toà, để làm rõ những nội dung, chứng cứ có mâu thuẫn khi các đương sự này không chấp hành sự có mặt tại phiên toà; xét thấy đây là những tình tiết mới phát sinh tại phiên toà phúc thẩm, cần được xác minh, làm rõ. Do vậy, Hội đồng xét xử chấp nhận đề nghị của Kiểm sát viên, hủy bản án sơ thẩm và giao hồ sơ cho Tòa cấp sơ thẩm giải quyết lại theo thủ tục sơ thẩm.
CƯỜNG THÚY
