Tại Công văn số 250/TANDTC-PC về việc giải đáp trực tuyến một số vướng mắc trong công tác xét xử, TANDTC đã giải đáp tập trung vào nhiều vụ việc phát sinh trong thực tiễn xét xử tại tòa án các cấp. Một nội dung đáng chú ý là việc áp dụng tình tiết “trong tình trạng có sử dụng rượu, bia” quy định tại điểm b khoản 2 Điều 260 Bộ luật Hình sự về tội "Vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ".
Cụ thể, trong quá trình giải quyết các vụ án vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ (Điều 260 Bộ luật Hình sự), các cơ quan tố tụng gặp tình huống bị cáo có nồng độ cồn trong máu nhưng quá trình điều tra và tại phiên tòa đều khẳng định không uống rượu, bia. Có những vụ án mà kết quả giám định y khoa xác định nồng độ cồn trong máu bị cáo ở mức đáng kể (ví dụ 0,282mg/100ml) nhưng lại không thể khẳng định nguyên nhân dẫn đến nồng độ này là gì.
Trước đây, việc có áp dụng tình tiết tăng nặng định khung "trong tình trạng có sử dụng rượu, bia" theo điểm b, khoản 2, Điều 260, Bộ luật Hình sự hay không vẫn còn nhiều ý kiến trái chiều.
Ảnh minh họa. Nguồn: Thanh niên.
Theo hướng dẫn mới nhất của TANDTC, để áp dụng tình tiết tăng nặng về nồng độ cồn, cơ quan tố tụng không thể chỉ căn cứ duy nhất vào kết quả định lượng nồng độ trong máu hay hơi thở. Tòa án chỉ được áp dụng tình tiết tăng nặng này khi người phạm tội thực sự ở trong tình trạng có sử dụng rượu, bia.
Để xác lập căn cứ này, cần đáp ứng một trong hai điều kiện sau: Kết luận giám định phải xác định rõ nồng độ cồn trong máu là do sử dụng rượu, bia gây ra. Trong trường hợp kết quả giám định không thể hiện rõ nguyên nhân, cơ quan tố tụng phải có các căn cứ khác chứng minh được người phạm tội đã thực sự sử dụng rượu, bia.
Văn bản của TANDTC nêu rõ nguyên tắc trường hợp không có căn cứ xác định người phạm tội đã sử dụng rượu, bia thì không áp dụng tình tiết tăng nặng định khung này.
