Hai linh vật: “Rắn” và “Ngựa”, tưởng chừng chẳng liên quan, nhưng bên trong đặc tính của mỗi linh vật lại ẩn chứa vô vàn triết lý nghề nghiệp.
Ảnh minh họa. Nguồn: Internet.
Năm Tỵ: Bài học của “Trí tuệ”
Năm Tỵ, một năm với nhiều sự thâm trầm và suy tính kỹ lưỡng. Loài rắn, loài vật mang dáng vẻ của sự âm thầm và lặng lẽ, mỗi lần di chuyển, mỗi cái nhìn đều toát lên sự cẩn trọng, tinh ranh. Rắn là loài ẩn mình chờ đợi, quan sát mọi động tĩnh xung quanh trước khi đưa ra quyết định. Với người làm luật như chúng ta, đó chính là phẩm chất cốt lõi, trước khi đưa ra quyết định lớn, chúng ta luôn phải thận trọng, quan sát nhất là trước những quyết định ảnh hưởng đến sinh mạng pháp lý của người khác, trong đó đặc biệt là khách hàng của mình.
Một vụ án không chỉ là những con số trên giấy tờ hay những điều khoản trong luật. Đằng sau mỗi vụ việc là một số phận, một câu chuyện, thậm chí là cả một gia đình. Bởi vậy, khi tiếp nhận một hồ sơ, điều đầu tiên chúng ta hãy học học từ “Rắn", chính sự tỉ mỉ đến từng chi tiết nhỏ nhất, chỉ một dấu chấm, dấu phẩy sai chỗ, hay một từ ngữ lắt léo trong hợp đồng cũng có thể thay đổi hoàn toàn cục diện hay một thời điểm thể hiện trong các sự kiện liên quan (ví dụ như: Ngày ký kết có hợp lý không, ngày ký duyệt, đóng dấu có hợp pháp không?...). Chúng ta phải đào sâu, phải phân tích, phải soi chiếu từng ngóc ngách từ pháp lý… đến quy tắc đạo đức và xã hội, để không bỏ sót bất kỳ manh mối nào. Sự thận trọng ấy không cho phép chúng ta vội vàng kết luận hay đưa ra lời khuyên thiếu căn cứ.
Rắn có thể dùng nọc độc của mình để tự vệ, để săn mồi, nhưng người luật sư chúng ta thì không. Khéo léo ở đây là sự tinh thông pháp luật, là khả năng vận dụng quy định một cách linh hoạt, thông minh để bảo vệ quyền lợi chính đáng của khách hàng, chứ không phải là sử dụng những mưu mẹo để bẻ cong công lý hay trục lợi bất chính.
Đã bao nhiêu lần chúng ta đã từng chứng kiến những người có tài nhưng lại sa ngã vì dùng cái "khéo" của mình vào những việc sai trái. Khi đó, sự thông minh bỗng chốc trở thành con dao hai lưỡi, tự cắt đứt đi đạo đức nghề nghiệp và cả vốn liếng trí tuệ mà mình đã tích lũy và gây dựng.
Chúng ta hãy luôn tâm niệm, người luật sư giỏi không chỉ là người nắm vững luật, mà còn là người có một trái tim thiện lương. Cái sắc bén trong tư duy phải đi đôi với sự nhân văn trong hành động. Chúng ta thượng tôn pháp luật và đặt công lý lên trên hết nhưng cũng là một người bảo vệ lẽ phải và đạo đức trong quá trình hành nghề luật. Bởi lẽ, nghề luật sư là không cho phép chúng ta làm sai một li, vì hậu quả sẽ lệch đi một dặm. Sai sót của chúng ta không chỉ là một sai sót nghiệp vụ, mà có thể là cả một cuộc đời người, đôi khi hại cho cả một gia đình...
Năm Ngọ: Bài học về "Cái tôi"
Năm Ngọ sắp gõ cửa, một năng lượng hoàn toàn khác lại ùa về. Ngựa, với hình ảnh hiên ngang, mạnh mẽ và tràn đầy nhiệt huyết, mang đến một tinh thần xông pha, trực tính và bền bỉ. Chúng ta nhìn thấy ở đó sự dũng cảm của người luật sư khi đứng trước tòa, khi đối mặt với những thử thách cam go.
Người luật sư không chỉ ngồi trong văn phòng đọc luật, chúng ta còn phải dấn thân, phải trực tiếp lắng nghe những câu chuyện đời, phải tìm kiếm bằng chứng, phải tranh tụng để bảo vệ thân chủ mình. Điều đó đòi hỏi một tinh thần quả cảm, một sự kiên định không lùi bước trước khó khăn. Có những vụ án kéo dài hàng tháng đôi khi là hàng năm trời, đòi hỏi chúng ta phải bền bỉ theo đuổi, không bỏ cuộc dù gặp muôn vàn trở ngại. Giống như một chú ngựa không ngừng nghỉ trên đường đua, chúng ta phải nỗ lực hết sức mình, với một mục tiêu duy nhất là mang lại công bằng cho khách hàng.
Ngựa còn mang ý nghĩa của sự trực tính, minh bạch, trong công việc của mình, chúng ta hãy luôn cố gắng giữ vững sự rõ ràng, thẳng thắn trong giao tiếp với khách hàng, với đối tác cùng các cơ quan tố tụng. Sự trung thực là nền tảng của mọi mối quan hệ, đặc biệt là trong một lĩnh vực nhạy cảm như pháp luật. Chúng ta không được phép che giấu hay nói dối khách hàng, bởi đó là sự phản bội lại lòng tin mà xã hội đã đặt vào vị thế của người luật sư.
Tuy nhiên, bên cạnh những phẩm chất đáng quý ấy, hình ảnh của ngựa cũng là một lời nhắc nhở nhẹ nhàng về "cái tôi" và sự nóng nảy. Ngựa có thể phi nước đại mạnh mẽ, nhưng nếu không được kiểm soát, nó có thể trở nên bất kham, chạy sai đường. Trong nghề luật, cũng tương tự, đôi khi là sau những thành công, chúng ta dễ rơi vào trạng thái tự phụ, nghĩ rằng mình đã giỏi giang, tài năng. "Cái tôi" quá lớn có thể khiến chúng ta trở nên chủ quan, bỏ qua những chi tiết quan trọng, hoặc phớt lờ ý kiến của người khác.
Và, sự nóng nảy cũng là một cạm bẫy, áp lực công việc, những tranh cãi nảy lửa tại phiên tòa đôi khi khiến chúng ta mất bình tĩnh. Nhưng người luật sư không thể để cảm xúc lấn át lý trí, một lời nói thiếu suy nghĩ, một hành động vội vàng có thể gây tổn hại nghiêm trọng đến quyền lợi của thân chủ. Chúng ta, những người hành nghề luật phải luôn tự nhủ, hãy giữ một cái đầu lạnh dù trái tim có đang sục sôi vì công lý đến mấy. Sự điềm tĩnh, kiểm soát cảm xúc chính là vũ khí vô hình nhưng cực kỳ mạnh mẽ của người làm luật.
Trí tuệ lãnh đạo, bản lĩnh kiên định
Nhìn lại hành trình từ năm Ất Tỵ đến năm Bính Ngọ, chúng ta sẽ nhận ra rằng người luật sư cần phải kết hợp nhuần nhuyễn cả hai tinh hoa này. Chúng ta cần sự thâm trầm và trí tuệ sắc bén như Rắn để thấu hiểu luật pháp, để phân tích tình huống, để đưa ra những chiến lược pháp lý hiệu quả. Nhưng đồng thời, chúng ta cũng cần tinh thần xông pha, bản lĩnh và sự chính trực như Ngựa để dám đương đầu với thử thách, để bảo vệ công lý đến cùng.
Sự nghiệp thực thi và bảo vệ pháp luật là một hành trình dài, đòi hỏi không ngừng học hỏi, rèn luyện và hoàn thiện bản thân. Nó không chỉ là nghề nghiệp, mà còn là một sứ mệnh. Sứ mệnh ấy được định hình bởi những giá trị cốt lõi: Trí tuệ lãnh đạo, bản lĩnh kiên định, và trên hết là một trái tim luôn hướng về công lý và lẽ phải.
Luật sư PHAN VĂN VĨNH
Đoàn Luật sư tỉnh Tây Ninh
