An sinh xã hội luôn là lĩnh vực xã hội rộng lớn và quan trọng hàng đầu trong sự phát triển của các quốc gia trên thế giới nói chung cũng như Việt Nam nói riêng. Trong Văn kiện Đại hội lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam vừa qua, vấn đề đó đã được nhìn nhận đa chiều, toàn diện và đưa ra những chủ trương, định hướng phù hợp, linh động, sáng tạo, hiệu quả và nhân văn. Với tựa đề “Vấn đề an sinh xã hội của Việt Nam trong Văn kiện Đại hội Đảng lần thứ XIV”, TS Nguyễn Anh Hùng (Viện Nghiên cứu châu Âu và châu Mỹ) đi sâu phân tích, đánh giá nhiều mặt của vấn đề an sinh xã hội Việt Nam thể hiện trong Văn kiện Đại hội Đảng lần thứ XIV.
“Định hướng phát triển văn hóa pháp quyền Việt Nam đến năm 2035 trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng” là bài của TS.LS Ngô Văn Hiệp (Trường Đại học Thủ đô Hà Nội). Theo tác giả, định hướng phát triển văn hóa pháp quyền đã được các quốc gia phát triển thực hiện từ lâu. Ở Việt Nam, hoạt động này mới chỉ được triển khai trong thời gian gần đây. Việt Nam đã và đang hội nhập sâu, rộng với thế giới nên việc nghiên cứu các vấn đề liên quan đến định hướng phát triển văn hóa pháp quyền Việt Nam đến năm 2035 trong bối cảnh hội nhập sâu, rộng không chỉ có ý nghĩa lý luận mà còn có giá trị thực tiễn sâu sắc. Bài viết phân tích một số khái niệm liên quan đến định hướng phát triển văn hóa pháp quyền Việt Nam, qua đó đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả thực hiện định hướng phát triển văn hóa pháp quyền Việt Nam đến năm 2035.
TS Lê Kiến Hưng (Trường Đại học Công nghiệp và Thương mại Hà Nội) có bài “Chính sách pháp luật về thi hành án phạt tù ở Việt Nam hiện nay: Tiếp cận liên ngành từ lý luận nhà nước pháp quyền, chính sách công và bảo đảm quyền con người”. Trên nền tảng phân tích các quy định của pháp luật hiện hành, đặc biệt là Luật Thi hành án hình sự năm 2019, bài viết làm rõ nội dung, cấu trúc và mục tiêu của chính sách thi hành án phạt tù, đồng thời đánh giá thực tiễn thi hành trong bối cảnh cải cách tư pháp và hội nhập quốc tế. Qua đó, chỉ ra những hạn chế mang tính hệ thống và đề xuất các giải pháp hoàn thiện theo hướng nâng cao hiệu lực, hiệu quả thực thi, bảo đảm quyền con người và thúc đẩy tái hòa nhập cộng đồng.
TS Nguyễn Trí Cường (Trường Đại học Kinh tế - Luật, Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh) có bài “Xung đột giữa quyền cầm giữ tài sản và các biện pháp bảo đảm khác theo pháp luật Việt Nam”. Bài viết làm rõ quyền cầm giữ tài sản là biện pháp bảo đảm phát sinh theo luật. Tuy nhiên, pháp luật hiện hành đang áp dụng nguyên tắc thứ tự ưu tiên theo thời gian đối kháng một cách cơ học, cứng nhắc. Điều này dẫn đến sự bất hợp lý và thiệt thòi cho bên cầm giữ khi có xung đột với thế chấp, cầm cố làm tăng tranh chấp, giảm tính dự báo pháp lý và gây khó cho luật sư trong tư vấn, tranh tụng. Qua đó, tác giả kiến nghị hoàn thiện pháp luật theo hướng công nhận ưu tiên có giới hạn cho bên cầm giữ, bổ sung cơ chế thông báo và bảo đảm sự thống nhất giữa pháp luật dân sự, phá sản và thi hành án.
“Bàn về tội vi phạm quy định về nghiên cứu, thăm dò, khai thác tài nguyên trong Bộ luật Hình sự” là bài của nhóm tác giả: ThS Nguyễn Văn Tấn (UBND xã Óc Eo, tỉnh An Giang), ThS Nguyễn Hoài Châu và ThS Lê Hoàng Nam (Trường Đại học Cảnh sát nhân dân). Bài viết phân tích một số vướng mắc trong quy định và thực tiễn áp dụng pháp luật hình sự về tội vi phạm quy định về nghiên cứu, thăm dò, khai thác tài nguyên, từ đó đề xuất các kiến nghị nhằm hoàn thiện pháp luật, nâng cao hiệu quả đấu tranh phòng, chống tội phạm, đáp ứng yêu cầu quản lý tài nguyên và phát triển bền vững trong giai đoạn hiện nay.
TS Đinh Văn Liêm (Trường Khoa học xã hội và nhân văn - Trường Đại học Vinh) có bài “Một số mô hình tố tụng hình sự trên thế giới và kiến nghị nâng cao chất lượng tố tụng tranh tụng ở Việt Nam”. Mô hình tố tụng hình sự là yếu tố cốt lõi của hoạt động tố tụng hình sự, là cách thức tổ chức của các hoạt động tố tụng hình sự để hướng tới nhiệm vụ đi tìm sự thật của vụ án. Lựa chọn mô hình tố tụng phù hợp thúc đẩy nền tố tụng minh bạch, công bằng, bảo vệ quyền con người, quyền công dân. Bài viết khái quát một số mô hình tố tụng hình sự trên thế giới và đề xuất những kiến nghị nhằm nâng cao chất lượng của tố tụng tranh tụng ở Việt Nam.
Một số bài viết khác liên quan đến lý luận và thực tiễn thực hiện pháp luật và hoạt động luật sư… cũng được đăng tải trong Tạp chí Luật sư Việt Nam số 4/2026.
Trân trọng kính mời quý độc giả đón đọc!
BBT
