Tham dự và chủ trì Hội thảo có Tiến sĩ, Luật sư Đỗ Ngọc Thịnh, Chủ tịch Liên đoàn Luật sư Việt Nam; các Phó Chủ tịch: Luật sư Nguyễn Thị Quỳnh Anh, Luật sư Nguyễn Hải Nam (điều hành hội thảo); các thành viên Ban Thường vụ và Hội đồng Luật sư toàn quốc; Đại diện Đoàn Luật sư các tỉnh Quảng Trị, Nghệ An, Thanh Hóa, Ninh Bình, Phú Thọ, Lai Châu, Điện Biên, Tuyên Quang, Thái Nguyên, Quảng Ninh, Hưng Yên, Bắc Ninh… cùng một số luật sư và các cơ quan báo chí…
Toàn cảnh Hội thảo.
Phát biểu khai mạc, Tiến sĩ, Luật sư Đỗ Ngọc Thịnh nêu rõ: Việc tổ chức Hội thảo lấy ý kiến đóng góp về Điều lệ Liên đoàn Luật sư Việt Nam (sửa đổi) là một trong những nhiệm vụ trọng tâm trong năm 2026, nhằm hoàn thiện khuôn khổ pháp lý điều chỉnh tổ chức và hoạt động của luật sư. Nội dung sửa đổi tập trung vào cơ cấu tổ chức, bộ máy của Liên đoàn và các Đoàn Luật sư; quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của Liên đoàn và các Đoàn Luật sư; cũng như mối quan hệ giữa các luật sư và người tập sự hành nghề luật sư.
Tiến sĩ, Luật sư Đỗ Ngọc Thịnh, Chủ tịch Liên đoàn Luật sư Việt Nam phát biểu khai mạc Hội thảo.
Trình bày dự thảo Báo cáo giải trình sửa đổi, bổ sung Điều lệ Liên đoàn Luật sư Việt Nam, Luật sư Nguyễn Hải Nam Phó Chủ tịch Liên đoàn Luật sư Việt Nam cho biết: Trên cơ sở Nghị quyết số 44/NQ-BTV ngày 13/9/2025 của Ban Thường vụ Liên đoàn Luật sư Việt Nam, ngày 19/9/2025 Chủ tịch Liên đoàn Luật sư Việt Nam đã ban hành Quyết định số 155/QĐ-LĐLSVN về việc thành lập Tổ công tác nghiên cứu, đề xuất nội dung sửa đổi, bổ sung Điều lệ Liên đoàn Luật sư Việt Nam. Liên đoàn đã thành lập Tổ công tác nghiên cứu, rà soát toàn diện các quy định hiện hành trên cơ sở quán triệt chủ trương của Đảng, pháp luật của Nhà nước có liên quan. Đồng thời, Liên đoàn đã có Công văn số 607/LĐLSVN ngày 21/10/2025 đề nghị các Đoàn Luật sư tổng kết thực tiễn thi hành Điều lệ, nêu rõ những bất cập, vướng mắc; đề xuất những nội dung sửa đổi, bổ sung Điều lệ để Ban Thường vụ Liên đoàn tổng hợp trình Hội đồng Luật sư toàn quốc xem xét.
Các ý kiến đóng góp của các đại biểu tham dự hội thảo đã thể hiện tinh thần trách nhiệm, khoa học và xây dựng, tập trung vào các vấn đề cốt lõi như: địa vị pháp lý của Liên đoàn, tổ chức bộ máy, cơ chế nhân sự, kỷ luật nghề nghiệp và bảo đảm tính tự quản của tổ chức xã hội – nghề nghiệp.
Luật sư Nguyễn Hải Nam, Phó Chủ tịch Liên đoàn Luật sư Việt Nam đọc Báo cáo giải trình việc sửa đổi, bổ sung Điều lệ Liên đoàn Luật sư Việt Nam.
Về địa vị pháp lý của Liên đoàn Luật sư Việt Nam (Sửa đổi, bổ sung khoản 1 Điều 2; khoản 6 Điều 4; khoản 1 Điều 17;…)
Một trong những nội dung trọng tâm của Dự thảo là sửa đổi, bổ sung quy định về địa vị pháp lý của Liên đoàn. Theo đó, Dự thảo xác định Liên đoàn là tổ chức do Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ và “thuộc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam”.
Vấn đề này đã nhận được nhiều ý kiến trao đổi sâu sắc của các luật sư tại hội thảo như Luật sư Lê Cao Long, Phó Chủ nhiệm Đoàn Luật sư tỉnh Quảng Ninh; Luật sư Lê Trung Sơn, Phó Chủ nhiệm Đoàn Luật sư TP. Hà Nội; Luật sư Nguyễn Xuân Oánh, Chủ nhiệm Đoàn Luật sư tỉnh Lai Châu; Luật sư Trần Ngọc, Phó Chủ nhiệm Đoàn Luật sư tỉnh Lào Cai; Luật sư Nguyễn Cảnh Phương, Phó Chủ nhiệm Đoàn Luật sư tỉnh Điện Biên,… Theo đó, các ý kiến đề nghị cần cân nhắc kỹ lưỡng cách diễn đạt để bảo đảm phản ánh đúng bản chất của tổ chức xã hội - nghề nghiệp tự quản. Cụ thể, nên sử dụng thuật ngữ “thành viên” thay cho thuật ngữ " thuộc" Măt trận Tổ quốc Việt Nam được cho là phù hợp hơn về mặt khoa học pháp lý, thể hiện mối quan hệ phối hợp, liên kết, đồng thời bảo đảm tính độc lập tương đối trong hoạt động nghề nghiệp của luật sư.
Lý giải vấn đề này, đại diện Ban soạn thảo cho rằng việc sử dụng cụm từ “thuộc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam” là nhằm bảo đảm sự thống nhất với quy định của Luật Mặt trận Tổ quốc Việt Nam sửa đổi năm 2025, đồng thời khẳng định rõ vị trí, vai trò của Liên đoàn trong hệ thống chính trị. Quy định này cũng gắn với trách nhiệm giải trình, đặc biệt trong quản lý tài chính đối với các nguồn kinh phí có nguồn gốc từ ngân sách nhà nước hoặc tài trợ.
Từ các ý kiến nêu trên có thể thấy, việc xác định địa vị pháp lý của Liên đoàn không chỉ mang ý nghĩa kỹ thuật lập quy, mà còn có tác động trực tiếp đến việc bảo đảm quyền hành nghề, tính độc lập và cơ chế tự quản của đội ngũ luật sư.
Các luật sư thảo luận nêu ý kiến về việc sửa đổi bổ sung Điều lệ Liên đoàn Luật sư Việt Nam.
Về tổ chức bộ máy theo hướng tinh gọn, hiệu quả (sửa đổi, bổ sung khoản 4 Điều 5;…)
Thực hiện chủ trương chung về tinh giản bộ máy, Dự thảo Điều lệ đề xuất bãi bỏ cơ quan đại diện của Liên đoàn tại TP. Hồ Chí Minh.
Trước đó, nhiều ý kiến tại hội thảo bày tỏ sự quan tâm đến tính khả thi của đề xuất này, đặc biệt trong bối cảnh khu vực phía Nam có số lượng luật sư đông đảo, nhu cầu hỗ trợ nghiệp vụ và điều phối hoạt động là rất lớn. Một số đại biểu cho rằng, việc bãi bỏ cơ quan đại diện cần đi kèm với cơ chế bảo đảm duy trì hiệu quả hoạt động thực tế, tránh tạo ra khoảng trống trong công tác quản lý và hỗ trợ hội viên.
Giải trình về vấn đề này, đại diện Ban soạn thảo khẳng định, việc điều chỉnh chỉ mang tính tổ chức hành chính; trên thực tế, Liên đoàn vẫn duy trì cơ sở vật chất, nhân sự và các hoạt động cần thiết tại TP. Hồ Chí Minh để phục vụ luật sư khu vực phía Nam. Cách tiếp cận này nhằm hướng tới mô hình tổ chức tinh gọn nhưng linh hoạt, bảo đảm hiệu quả thực chất.
.
Các luật sư thảo luận nêu ý kiến về việc sửa đổi bổ sung Điều lệ Liên đoàn Luật sư Việt Nam.
Về cơ cấu nhân sự và cơ chế đại diện (Sửa đổi, bổ sung khoản 1 Điều 6; điểm b khoản 1 Điều 7; khoản 4 Điều 8;…)
Liên quan đến cơ cấu Hội đồng Luật sư toàn quốc, một số ý kiến như: Luật sư Trần Văn An, Chủ nhiệm lâm thời Đoàn Luật sư tỉnh Bắc Ninh; Luật sư Lê Viết Kiều, Chủ nhiệm Đoàn Luật sư tỉnh Quảng Trị; Luật sư Hồ Xuân Hợp, Chủ nhiệm Đoàn Luật sư tỉnh Nghệ An; Luật sư Lại Thế Hải, đại diện Đoàn Luật sư tỉnh Thanh Hóa; Luật sư Huỳnh Phương Nam, Chủ nhiệm Đoàn Luật sư TP. Hà Nội; Luật sư Nguyễn Thị Thanh Nghĩa, Chủ nhiệm Đoàn Luật sư tỉnh Thái Nguyên,… đề nghị cần điều chỉnh tỉ lệ giữa Ủy viên do Đại hội bầu và Ủy viên đương nhiên theo hướng tăng cường tính đại diện và dân chủ. Theo đó, số lượng Ủy viên do Đại hội bầu nên tương đương hoặc không thấp hơn số lượng Ủy viên đương nhiên, nhằm phản ánh đầy đủ hơn sự phát triển của đội ngũ luật sư và tiếng nói của các Đoàn Luật sư địa phương.
Đối với Ban Thường vụ, Dự thảo đề xuất giảm số lượng Ủy viên xuống khoảng 15 người, thay vì mức tối đa 21 người như trước đây. Đa số ý kiến đồng thuận với phương án này, cho rằng việc tinh gọn đầu mối lãnh đạo sẽ góp phần nâng cao hiệu quả điều hành, bảo đảm tính kịp thời trong việc ra quyết định.
Tuy nhiên, một số đại biểu cũng lưu ý rằng việc điều chỉnh số lượng cần được cân nhắc trên cơ sở tổng thể quy mô tổ chức và yêu cầu thực tiễn, đồng thời phải có giải trình rõ ràng trong trường hợp có sự thay đổi so với các đề án đã được phê duyệt trước đó.
Về chế độ làm việc của lãnh đạo Liên đoàn (Sửa đổi, bổ sung khoản 2 Điều 9; Sửa đổi, bổ sung khoản 2 Điều 9;…)
Một nội dung quan trọng khác được thảo luận là chế độ làm việc của Chủ tịch và các Phó Chủ tịch Liên đoàn.
Nhiều ý kiến đề nghị chỉ nên quy định Chủ tịch và ít nhất một Phó Chủ tịch làm việc chuyên trách, thay vì yêu cầu toàn bộ lãnh đạo làm việc toàn thời gian theo chế độ hành chính. Lập luận được đưa ra là hoạt động nghề luật sư gắn liền với thực tiễn xét xử và tranh tụng; do đó, việc duy trì sự tham gia trực tiếp của các luật sư vào hoạt động nghề nghiệp sẽ góp phần nâng cao chất lượng lãnh đạo, bảo đảm các quyết sách phù hợp với thực tiễn.
Quan điểm này nhận được sự đồng thuận tương đối cao, thể hiện yêu cầu giữ vững đặc thù nghề nghiệp của luật sư trong quá trình hoàn thiện tổ chức.
Về cơ chế kỷ luật và giải quyết khiếu nại (điểm c khoản 5 và bổ sung thêm khoản 6 vào Điều 39; khoản 3 Điều 42; khoản 1 Điều 43;…)
Vấn đề kỷ luật luật sư tiếp tục là nội dung thu hút nhiều ý kiến trao đổi, đặc biệt liên quan đến thời điểm có hiệu lực của các quyết định kỷ luật.
Dự thảo đưa ra phương án phân định rõ: Đối với các hình thức khiển trách, cảnh cáo: có hiệu lực ngay kể từ khi ban hành; Đối với các hình thức tạm đình chỉ hoặc xóa tên: có hiệu lực sau 15 ngày nếu không có khiếu nại; Trường hợp có khiếu nại: hiệu lực được xác định theo quyết định giải quyết cuối cùng.
Các ý kiến tại hội thảo cơ bản thống nhất với hướng tiếp cận này, cho rằng đây là giải pháp hợp lý nhằm khắc phục tình trạng kéo dài hiệu lực quyết định kỷ luật, đồng thời vẫn bảo đảm quyền khiếu nại của luật sư.
Luật sư Nguyễn Thị Quỳnh Anh, Phó Chủ tịch Liên đoàn Luật sư Việt Nam điều hành Hội thảo.
Đáng chú ý, vấn đề “xóa tên do nợ phí” đã làm phát sinh nhiều ý kiến khác nhau. Một số đại biểu như Luật sư Nguyễn Phúc Tiến – Chủ nhiệm Đoàn luật sư Phú Tho; Luật sư Nguyễn Văn Hà, Lê Đăng Tùng – Ủy viên BanChủ nhiệm Đoàn Luật sư Hà Nội; Luật sư Nguyễn Hữu Tiến Anh – Đại điện Đoàn Luật sư Hưng Yên đặt vấn đề cần xác định rõ đây có phải là hình thức kỷ luật hay không. Thực tiễn cho thấy, nhiều trường hợp bị xóa tên tại cấp Đoàn luật sư đã khiếu nại lên Liên đoàn, gây khó khăn trong công tác giải quyết nếu thiếu cơ sở pháp lý rõ ràng.
Do đó, nhiều ý kiến đề nghị cần xây dựng cơ chế riêng đối với trường hợp này, tách biệt với quy trình kỷ luật, nhằm bảo đảm tính minh bạch và khả thi trong tổ chức thực hiện.
Về bảo đảm tính tự quản của tổ chức luật sư (Sửa đổi, bổ sung khoản 5 Điều 20; khoản 1 Điều 21; khoản 1 và điểm a khoản 7 Điều 22; khoản 1 Điều 23;…)
Một trong những nội dung mang tính nguyên tắc được nhấn mạnh tại hội thảo là yêu cầu bảo đảm và phát huy vai trò tự quản của Liên đoàn Luật sư Việt Nam.
Các ý kiến thống nhất cho rằng, Điều lệ cần làm rõ chức năng điều phối, giám sát của Liên đoàn đối với các Đoàn Luật sư, đồng thời tránh xu hướng hành chính hóa trong hoạt động của tổ chức xã hội – nghề nghiệp. Việc xác định đúng vai trò này có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo vệ quyền hành nghề của luật sư, đồng thời bảo đảm sự thống nhất trong toàn hệ thống mà không làm mất đi tính chủ động của các tổ chức thành viên.
Bên cạnh đó, một số ý kiến cũng đề nghị bổ sung, hoàn thiện quy định về người tập sự hành nghề luật sư, nhằm tạo cơ sở pháp lý rõ ràng hơn cho công tác đào tạo, bồi dưỡng và phát triển nguồn nhân lực cho nghề luật sư trong tương lai.
Các luật sư thảo luận nêu ý kiến về việc sửa đổi bổ sung Điều lệ Liên đoàn Luật sư Việt Nam.
Kết thúc hội thảo, Luật sư Nguyễn Hải Nam - Phó Chủ tịch Liên đoàn Luật sư Việt Nam thay mặt Tổ công tác nghiên cứu, đề xuất nội dung sửa đổi, bổ sung Điều lệ Liên đoàn Luật sư Việt Nam khẳng định sẽ tiếp thu nghiêm túc tất cả các ý kiến đóng góp. Những nội dung đã được quy định rõ trong Luật Luật sư sẽ được giữ vững để đảm bảo tính thượng tôn pháp luật, trong khi các quy định nội bộ sẽ được điều chỉnh linh hoạt để phù hợp với thực tiễn phát triển.
Lộ trình tiếp theo sẽ là: Tháng 5/2026, Tổ công tác hoàn thiện Dự thảo cuối cùng dựa trên các ý kiến đóng góp tại Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh; Tháng 6/2026 sẽ Trình Hội đồng Luật sư toàn quốc xem xét và thông qua; Quý III/2026 sẽ Trình Đại hội đại biểu Luật sư toàn quốc và báo cáo cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt.
Có thể thấy, việc sửa đổi, bổ sung Điều lệ Liên đoàn Luật sư Việt Nam lần này không chỉ nhằm hoàn thiện một văn bản nội bộ, mà còn là bước đi quan trọng trong quá trình đổi mới tổ chức và hoạt động của giới luật sư. Trên cơ sở bảo đảm tính tự quản, tinh gọn bộ máy và nâng cao hiệu lực quản trị, Điều lệ mới được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển chuyên nghiệp, minh bạch và bền vững của nghề luật sư tại Việt Nam trong giai đoạn tới.
MINH TUẤN - NGỌC PHƯƠNG
