Dự kiến trong nhiệm kỳ của Quốc hội khóa XVI, khối lượng công việc lập pháp sẽ rất lớn, nhằm tiếp tục hoàn thiện thể chế, tạo hành lang pháp lý vững chắc cho sự phát triển kinh tế – xã hội và đáp ứng yêu cầu xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa. Trong đó, đáng chú ý là việc xây dựng Luật Luật sư (sửa đổi) để phù hợp hơn với thực tiễn phát triển của nghề luật sư cũng như nhu cầu bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người dân và doanh nghiệp trong bối cảnh mới.
Ảnh minh hoạ. Nguồn: Internet.
Trong quá trình đó, sự tham gia của các đại biểu Quốc hội là luật sư được kỳ vọng sẽ mang lại nhiều đóng góp thiết thực, giúp các chính sách pháp luật trở nên sát với thực tiễn đời sống và hoạt động nghề nghiệp hơn.
Luật sư là cầu nối giữa pháp luật và đời sống
Pháp luật chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi các quy định được xây dựng trên cơ sở thấu hiểu thực tiễn xã hội. Trong khi đó, luật sư là những người thường xuyên tiếp xúc với các vấn đề pháp lý phát sinh trong đời sống hàng ngày của người dân và hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. Thông qua quá trình tư vấn, tranh tụng và bảo vệ quyền lợi cho khách hàng, luật sư có điều kiện trực tiếp nhận diện những khoảng trống pháp lý, những quy định chưa phù hợp hoặc những khó khăn khi áp dụng pháp luật trong thực tế.
Chính vì vậy, khi tham gia vào cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất với vai trò đại biểu Quốc hội, các luật sư có thể mang theo những kinh nghiệm thực tiễn quý giá vào quá trình xây dựng và hoàn thiện pháp luật. Những phân tích, góp ý từ góc nhìn nghề nghiệp sẽ giúp các dự thảo luật không chỉ bảo đảm tính chặt chẽ về mặt kỹ thuật pháp lý mà còn khả thi khi đi vào cuộc sống.
Đặc biệt, luật sư thường đóng vai trò là người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho các bên trong các tranh chấp dân sự, kinh doanh, thương mại hay hình sự. Do đó, họ hiểu rõ những khó khăn mà người dân và doanh nghiệp gặp phải khi tiếp cận công lý hoặc khi thực hiện các quyền, nghĩa vụ theo quy định của pháp luật. Từ kinh nghiệm này, các đại biểu Quốc hội là luật sư có thể góp phần thúc đẩy việc xây dựng những chính sách pháp luật nhân văn, bảo đảm quyền lợi tốt nhất cho người dân và doanh nghiệp.
Vai trò đặc biệt trong quá trình xây dựng Luật Luật sư (sửa đổi)
Dự kiến Quốc hội khóa XVI sẽ hoàn thiện dự thảo và thông qua Luật Luật sư (sửa đổi). Sau nhiều năm thực thi, Luật Luật sư đã góp phần thúc đẩy sự phát triển của nghề luật sư tại Việt Nam. Tuy nhiên, trước yêu cầu của nền kinh tế thị trường và quá trình hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, nhiều vấn đề mới đã phát sinh, đòi hỏi phải có những điều chỉnh phù hợp.
Ở góc độ này, sự tham gia của các đại biểu Quốc hội là luật sư có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Là những người đang trực tiếp hành nghề hoặc gắn bó lâu dài với nghề luật sư, họ hiểu rõ những thuận lợi, khó khăn của hoạt động nghề nghiệp. Vì vậy, các ý kiến đóng góp của họ cho Luật Luật sư (sửa đổi) sẽ có tính thực tiễn cao, góp phần xây dựng những quy định phù hợp hơn với nhu cầu phát triển của nghề luật sư.
Chẳng hạn, các đại biểu là luật sư có thể góp ý về cơ chế nâng cao chất lượng đào tạo và bồi dưỡng luật sư, tiêu chuẩn hành nghề, quy tắc đạo đức và ứng xử nghề nghiệp, cũng như các điều kiện bảo đảm cho luật sư thực hiện tốt chức năng bảo vệ quyền lợi hợp pháp của khách hàng. Đồng thời, họ cũng có thể đề xuất những giải pháp nhằm tăng cường tính độc lập của luật sư trong hoạt động nghề nghiệp, tạo điều kiện để luật sư phát huy đầy đủ vai trò của mình.
Những góp ý từ chính những người trong nghề sẽ giúp Luật Luật sư (sửa đổi) trở nên gần gũi hơn với thực tiễn, khắc phục những bất cập hiện nay, đồng thời thúc đẩy sự phát triển bền vững của đội ngũ luật sư Việt Nam. Khi đội ngũ luật sư được nâng cao về chất lượng và năng lực chuyên môn, dịch vụ pháp lý cung cấp cho xã hội ngày càng chuyên nghiệp và hiệu quả hơn.
Từ đó, người dân sẽ dễ dàng tiếp cận các dịch vụ pháp lý chất lượng, giúp bảo vệ tốt hơn quyền và lợi ích hợp pháp của mình. Doanh nghiệp cũng có thêm công cụ pháp lý hiệu quả để phòng ngừa rủi ro, giải quyết tranh chấp và phát triển bền vững.
Góp phần bảo vệ công lý và xây dựng Nhà nước pháp quyền
Hoạt động nghề nghiệp của luật sư không chỉ đơn thuần là cung cấp dịch vụ pháp lý mà còn gắn liền với sứ mệnh bảo vệ công lý. Trong nhiều vụ việc, luật sư là người giúp làm sáng tỏ sự thật khách quan, bảo vệ quyền tự do, dân chủ của công dân và bảo đảm việc áp dụng pháp luật được thực hiện công bằng.
Chính vì vậy, sự hiện diện của các luật sư trong Quốc hội góp phần củng cố những giá trị cốt lõi của một Nhà nước pháp quyền. Với kiến thức chuyên sâu về pháp luật và kinh nghiệm thực tiễn trong hoạt động nghề nghiệp, các đại biểu là luật sư có thể đưa ra những ý kiến sắc sảo, giúp nâng cao chất lượng thảo luận và quyết định các vấn đề pháp luật quan trọng của đất nước.
Hơn thế nữa, luật sư thường xuyên làm việc với các cơ quan tiến hành tố tụng, cơ quan quản lý nhà nước và nhiều chủ thể khác trong xã hội. Điều này giúp họ có cái nhìn đa chiều về cách thức vận hành của hệ thống pháp luật. Khi tham gia vào quá trình lập pháp, những hiểu biết này sẽ góp phần giúp các quy định pháp luật trở nên phù hợp với thực tiễn và hiệu quả hơn.
Kỳ vọng vào những đóng góp tích cực trong nhiệm kỳ tới
Trước yêu cầu ngày càng cao của công cuộc phát triển đất nước, Quốc hội khóa XVI được kỳ vọng sẽ có nhiều đổi mới trong hoạt động lập pháp. Trong bối cảnh đó, sự tham gia của các đại biểu Quốc hội là luật sư kỳ vọng sẽ mang lại nhiều giá trị tích cực.
Với kinh nghiệm thực tiễn phong phú, hiểu biết sâu sắc về pháp luật và sự gắn bó với đời sống xã hội, các luật sư có thể đóng vai trò quan trọng trong việc hoàn thiện hệ thống pháp luật theo hướng minh bạch, hiệu quả và nhân văn. Đặc biệt, trong quá trình xây dựng Luật Luật sư (sửa đổi), những ý kiến từ các đại biểu là luật sư sẽ giúp bảo đảm rằng các quy định pháp luật không chỉ phù hợp với lý luận mà còn đáp ứng tốt yêu cầu thực tiễn.
Xa hơn, khi pháp luật được xây dựng và thực thi hiệu quả, quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, doanh nghiệp sẽ được bảo vệ tốt hơn. Điều này không chỉ góp phần nâng cao niềm tin của xã hội vào pháp luật mà còn tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển bền vững của đất nước.
Có thể nói, kỳ vọng vào những đóng góp của đại biểu Quốc hội là luật sư không chỉ dừng lại ở việc hoàn thiện các quy định pháp luật, mà còn hướng tới mục tiêu lớn hơn: xây dựng một xã hội công bằng, dân chủ, văn minh; nơi pháp luật thực sự là công cụ bảo vệ công lý, mang lại cuộc sống ấm no, hạnh phúc cho Nhân dân và góp phần đưa đất nước phát triển phồn vinh trong kỷ nguyên mới.
Luật sư PHẠM THANH HỮU
Đoàn Luật sư TP. HCM.
