Dưới sự chủ trì của đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm, Hội nghị không chỉ là sự kiện chính trị quan trọng mà còn mang ý nghĩa lịch sử sâu sắc, đặt nền móng vận hành cho toàn bộ nhiệm kỳ khóa XIV. Với tinh thần trách nhiệm cao, dân chủ, thẳng thắn và khoa học, Ban Chấp hành Trung ương đã thông qua hàng loạt văn kiện then chốt, cụ thể hóa đường lối Đại hội XIV, khẳng định bản lĩnh, trí tuệ và quyết tâm chính trị của Đảng ta trong việc xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh, nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu, đồng thời lãnh đạo đất nước bứt phá phát triển nhanh, bền vững với mục tiêu tăng trưởng “hai con số”. Đây là minh chứng sinh động cho lý luận xây dựng Đảng kiểu mới của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh trong điều kiện mới, góp phần làm phong phú kho tàng lý luận chính trị học Việt Nam hiện đại.
Hội nghị lần thứ hai Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV. Ảnh: TTXVN.
Hội nghị diễn ra trong bối cảnh quốc tế và trong nước đầy biến động phức tạp. Thế giới tiếp tục chứng kiến cạnh tranh chiến lược gay gắt giữa các cường quốc, xung đột địa chính trị, địa kinh tế, chuyển dịch chuỗi cung ứng và cách mạng công nghệ 4.0. Trong nước, sau thành công của Đại hội XIV và Tổng tuyển cử khóa XVI, Đảng ta đứng trước thời cơ lịch sử để thực hiện khát vọng dân tộc: đến năm 2030 trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao; đến năm 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao. Tuy nhiên, những thách thức về hoàn thiện thể chế, nâng cao chất lượng cán bộ, thích ứng già hóa dân số, chuyển đổi xanh và biến đổi khí hậu đòi hỏi Đảng phải đổi mới mạnh mẽ phương thức lãnh đạo. Chính trong bối cảnh ấy, Hội nghị Trung ương 2 đã khẳng định vai trò tiên phong của Ban Chấp hành Trung ương như “cơ quan lãnh đạo cao nhất giữa hai kỳ Đại hội”, cụ thể hóa 6 nhiệm vụ trọng tâm và 3 đột phá chiến lược của Đại hội XIV. Như đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh trong phát biểu khai mạc, Hội nghị là “nền móng vận hành cho nhiệm kỳ”, là “kết cấu tổ chức, mạch dẫn quyền lực, chuẩn mực giữ nguyên tắc, cơ chế kiểm soát quyền lực và công cụ phát huy dân chủ, kỷ luật”.
Một nội dung cốt lõi của Hội nghị là tiếp tục xây dựng, chỉnh đốn Đảng về tổ chức và tư tưởng - nền tảng quyết định sức mạnh lãnh đạo và cầm quyền của Đảng. Trung ương đã thông qua Quy chế làm việc của Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư khóa XIV; Quy định thi hành Điều lệ Đảng; Quy định về công tác chính trị, tư tưởng trong Đảng. Những văn kiện này kế thừa và phát triển sáng tạo các quy định của khóa XIII, đồng thời bổ sung những nội dung mới phù hợp với yêu cầu thực tiễn cách mạng 4.0 và mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Đặc biệt, Quy định về công tác chính trị, tư tưởng đã cụ thể hóa sâu sắc “Bốn kiên định” - kiên định chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; kiên định mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; kiên định đường lối đổi mới; kiên định nguyên tắc tổ chức và hoạt động của Đảng. Đây không chỉ là kim chỉ nam lý luận mà còn là vũ khí tư tưởng sắc bén để Đảng ta nâng cao bản lĩnh chính trị, tính tiên phong, chiến đấu của mỗi tổ chức đảng và đảng viên, khắc phục tình trạng “nói không đi đôi với làm”, “trên nóng dưới lạnh”.
Đồng thời, Hội nghị đã dành sự quan tâm đặc biệt cho công tác kiểm tra, giám sát, kỷ luật Đảng và phòng, chống tham nhũng, tiêu cực. Nghị quyết số 05-NQ/TW ngày 07/4/2026 về đổi mới, nâng cao hiệu lực công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật đảng (thay thế Nghị quyết Trung ương 4 khóa X) và Nghị quyết về tiếp tục tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực trong giai đoạn mới đã thể hiện tư duy biện chứng khoa học: kết hợp “xây” và “chống”, lấy phòng ngừa là cơ bản, lấy giáo dục là nền tảng, lấy kỷ luật là biện pháp răn đe. Công tác này được nâng lên thành phương thức lãnh đạo thường xuyên, chủ động, sử dụng chuyển đổi số để giám sát chặt chẽ quyền lực, xây dựng cơ chế “không thể”, “không dám”, “không muốn” tham nhũng. Như đồng chí Tổng Bí thư chỉ rõ trong phát biểu bế mạc, phải “thiết kế thể chế không thể tham nhũng”, xử lý nghiêm minh nhưng nhân văn, phân biệt rõ sai phạm vụ lợi với sai sót do đổi mới, sáng tạo. Đây là bước phát triển mới của lý luận về xây dựng Đảng cầm quyền, góp phần củng cố niềm tin của nhân dân, bảo vệ sự trong sạch của bộ máy.
Song song với xây dựng Đảng, Hội nghị đã thể hiện tầm nhìn chiến lược trong lãnh đạo phát triển kinh tế - xã hội. Kết luận số 18-KL/TW ngày 2/4/2026 về Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, tài chính quốc gia, vay và trả nợ công, đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2030 gắn với mục tiêu tăng trưởng “hai con số” là văn kiện mang tính đột phá. Trung ương xác định rõ: tăng trưởng phải thực chất, bền vững, không đánh đổi môi trường và công bằng xã hội lấy tốc độ; phải kiên định ổn định vĩ mô, kiểm soát lạm phát, khơi thông nguồn lực, thúc đẩy hợp tác công - tư, tận dụng tối đa khoa học - công nghệ và chuyển đổi số. Mục tiêu tăng trưởng GDP trên 10% cả nhiệm kỳ không chỉ là chỉ tiêu kinh tế mà là đòi hỏi khách quan của khát vọng dân tộc, là động lực để thực hiện hai mục tiêu chiến lược 100 năm mà Đại hội XIV đề ra. Hội nghị cũng nhấn mạnh phát huy mô hình chính quyền địa phương hai cấp, phân quyền gắn với phân cấp nguồn lực, lấy sự hài lòng của nhân dân và doanh nghiệp làm thước đo, tạo không gian phát triển mới, động lực sáng tạo cho từng địa phương.
Tổng thể, Hội nghị Trung ương 2 khóa XIV đã làm phong phú thêm lý luận xây dựng Đảng Cộng sản Việt Nam trong giai đoạn mới. Từ góc độ chính trị học, các văn kiện của Hội nghị thể hiện sự vận dụng sáng tạo nguyên tắc tập trung dân chủ, dân chủ tập trung, kết hợp hài hòa giữa lãnh đạo tập thể và trách nhiệm cá nhân, giữa kiểm soát quyền lực và khơi dậy sáng tạo. Đây là bước cụ thể hóa sâu sắc tư tưởng Hồ Chí Minh về “Đảng ta là đạo đức, là văn minh”, là minh chứng cho luận điểm Mác - Lênin về Đảng kiểu mới của giai cấp công nhân trong điều kiện cầm quyền. Ý nghĩa thực tiễn của Hội nghị càng sâu sắc khi nó không chỉ giải quyết những vấn đề cấp bách trước mắt mà còn định hướng dài hạn, tạo sự thống nhất cao trong Đảng, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, góp phần bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.
Từ thành công của Hội nghị, toàn Đảng, toàn dân cần nhận thức sâu sắc trách nhiệm lịch sử, biến các nghị quyết, kết luận thành hành động cụ thể, quyết liệt. Mỗi cấp ủy, tổ chức đảng phải coi việc triển khai Hội nghị Trung ương 2 là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, thường xuyên kiểm tra, đôn đốc, sơ kết, tổng kết kịp thời. Với nền tảng vững chắc đã được xác lập, dưới sự lãnh đạo sáng suốt của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV, chúng ta hoàn toàn tin tưởng rằng đất nước ta sẽ bước vào giai đoạn phát triển mới - nhanh hơn, bền vững hơn, toàn diện hơn - thực hiện thành công khát vọng dân tộc “sánh vai với các cường quốc năm châu” như Bác Hồ hằng mong đợi.
Hội nghị Trung ương 2 khóa XIV không chỉ là mốc son trong tiến trình xây dựng Đảng mà còn là ngọn hải đăng soi đường cho sự nghiệp cách mạng Việt Nam trong thời đại mới. Đó là minh chứng sống động cho sức sống bất diệt của Đảng ta - Đảng của giai cấp công nhân, của dân tộc và của nhân dân. Toàn Đảng, toàn dân, toàn quân hãy chung sức, đồng lòng, quyết tâm, quyết liệt thực hiện thắng lợi các nghị quyết của Hội nghị, vì một Việt Nam hùng cường, phồn vinh, hạnh phúc!
VŨ THÀNH NAM
